Bartin, Bakanlığa Hakkâri'deki sınır kapılarının çevre sorunlarını sordu

Basın bülteni · 28 Ekim 2026

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Hakkari ilindeki sınır kapılarının kanalizasyon altyapısının geliştirilmesi ve çevre denetimlerinin artırılması talebine ilişkin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 19 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51470 esas numarasıyla kayda girdi.

Bartin, önergesinde şunları kaydetti:

“Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.”

“Hakkâri ilimiz, İran ve Irak ile olan sınır komşuluğu sayesinde bölgesel ticaket/lojistik, turizm ve ekonomik iş birliği bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak bu potansiyelin kent halkının refahına, istihdama ve üretime dönüşebilmesi için sınır kapılarının yalnızca geçiş ve gümrük denetimi yapılan noktalar olarak değil; ekonomik, toplumsal ve kültürel etkileşimi güçlendiren, gerekli kamu hizmetleriyle donatılmış alanlar olarak ele alınması gerekmektedir.”

Bartin, önergede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum'a şu soruları yöneltti:

1. Üzümlü Sınır Kapısı'nın Türkiye tarafında çöp birikintileri ve açık kanallar bulunduğuna ilişkin haberler üzerine Bakanlığınız veya Hakkâri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından saha incelemesi ya da çevresel denetim yapılmış mıdır? Yapılmışsa tespit edilen eksiklikler, sorumlu kurumlar ve alınan idari tedbirler nelerdir? Henüz inceleme yapılmamışsa ne zaman yapılması planlanmaktadır?
2. Üzümlü Sınır Kapısı'nın Türkiye tarafında katı atıkların toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesinden hangi kurum veya kuruluş sorumludur? Çöp konteynerlerinin yerleştirilmesi, düzenli temizlik hizmetinin sağlanması ve hizmetin sürekliliğinin denetlenmesi için yürürlükte bulunan bir plan veya protokol var mıdır?
3. Üzümlü Sınır Kapısı'nda açıkta aktığı bildirilen kanalların içeriği, bağlantılı olduğu altyapı sistemi ve çevre üzerindeki muhtemel etkileri araştırılmış mıdır? Bu alanlarda yüzey suyu, yer altı suyu veya toprak kirliliğine ilişkin ölçüm ve analiz yapılmışsa sonuçları nelerdir?
4. Üzümlü, Esendere ve Derecik sınır kapılarında kanalizasyon, atık su toplama ve arıtma altyapısının mevcut durumu nedir? Bu alanlarda altyapı yetersizliği tespit edilmiş midir? Eksikliklerin giderilmesi için hazırlanan proje, keşif bedeli, bütçe ve uygulama takvimi nedir?
5. Hakkâri'deki üç sınır kapısında 2021-2026 döneminde gerçekleştirilen çevre denetimlerinin sayısı, tespit edilen ihlaller, verilen idari yaptırımlar ve tamamlanan iyileştirme çalışmaları nelerdir? Bu bilgilerin sınır kapısı ve yıl bazında açıklanması mümkün müdür? i
6. Üzümlü Sınır Kapısı'nda bildirilen eşek arısı yoğunluğu ve turistlerin sokulması olayları kapsamında çevresel koşulların değerlendirilmesi veya ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanması amacıyla bir çalışma yürütülmüş müdür? Çevreye zarar vermeyecek, mevzuata uygun ve insan sağlığını gözeten mücadele yöntemleri konusunda Bakanlığınızın görev ve sorumlulukları nelerdir?
7. Hakkâri'deki sınır kapılarının çevre altyapısının geliştirilmesi amacıyla Bakanlığınızın 2021-2026 döneminde ayırdığı ödenekler, destekler ve gerçekleştirdiği yatırımlar nelerdir? Harcama tutarları, proje bazında ayrılan kaynaklar ve tamamlanma durumları nedir?
8. Sınır kapılarındaki temizlik, atık yönetimi, kanalizasyon ve çevre denetimi hizmetlerinde Bakanlığınız, gümrük idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurumları arasındaki görev paylaşımı nasıl düzenlenmiştir? Görev ve sorumlulukların belirsizliğinden kaynaklanan hizmet aksaklıklarının giderilmesi için bağlayıcı bir koordinasyon mekanizması kurulması planlanmakta mıdır?
9. Üzümlü, Esendere ve Derecik sınır kapılarının çevresel koşullarını düzenli olarak izleyen, kamuoyuna açık göstergeler içeren bir çevresel izleme programı mevcut mudur? Yoksa katı atık, atık su, su ve toprak kirliliği ile çevre temizliği göstergelerini kapsayan düzenli bir izleme sistemi kurulması planlanmakta mıdır?
10. Hakkâri'de sınır ticaretini geliştirmeye yönelik mevcut veya planlanan lojistik ve altyapı yatırımlarına çevresel sürdürülebilirlik ölçütlerinin dâhil edilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir? Bu yatırımlarda atık yönetimi, su kaynaklarının korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve yerel halkın karar süreçlerine katılımı nasıl güvence altına alınacaktır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51470 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f4b45d38-5f13-4fc0-aec0-01a15823bb73

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia