Bartin, Ticaret Bakanlığına Hakkâri'deki sınır kapılarını sordu

Basın bülteni · 28 Ekim 2026

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Hakkari ilindeki sınır kapılarından gerçekleştirilen ticaretin geliştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 19 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51519 esas numarasıyla kayda girdi.

Bartin, önergesinde şunları kaydetti:

“Hakkâri ilimiz, İran ve Irak ile olan sınır komşuluğu sayesinde bölgesel ticaret, lojistik, turizm ve ekonomik iş birliği bakımından önemli bir potansiyele sahiptir. Ancak bu potansiyelin kent halkının refahına, istihdama ve üretime dönüşebilmesi için sınır kapılarının yalnızca geçiş ve gümrük denetimi yapılan noktalar olarak değil; ekonomik, toplumsal ve kültürel etkileşimi güçlendiren, gerekli kamu hizmetleriyle donatılmış alanlar olarak ele alınması gerekmektedir.”

“Bu sorumluluğun yerine getirilmediğini gösteren güncel örneklerden biri, Çukurca ilçesindeki Üzümlü Sınır Kapısı'nda yaşanan sorunlardır. 10 Ekim 2026 tarihli yerel basın haberlerinde,”

Bartin, önergede Ticaret Bakanı Bolat'a şu soruları yöneltti:

1. Esendere, Üzümlü ve Derecik sınır kapılarında 2021-2025 yıllarında ve 2026 yılının ilk dokuz ayında gerçekleşen yolcu geçişi, ticari araç geçişi, ithalat ve ihracat işlem sayıları ile dış ticaret hacmi ne kadardır? Verilerin sınır kapısı, yıl ve işlem türü bazında açıklanması mümkün müdür?
2. Her üç sınır kapısında gümrük hizmetlerinin yürütülmesi için tahsis edilen personel sayısı, günlük işlem kapasitesi, çalışma saatleri ve mevcut fiziki olanaklar nelerdir? Personel, teknik donanım, bekleme alanı veya hizmet kapasitesi yetersizliği nedeniyle ticari işlemlerde gecikme yaşanmakta mıdır?
3. Esendere Sınır Kapısı'nda sınır ticareti kapsamında uygulanan miktar ve değer sınırlamaları, ürün grubu kısıtlamaları ve diğer idari koşullar nelerdir? Bu uygulamaların hukuki dayanakları, belirlenme ölçütleri ve gözden geçirilme usulleri nelerdir? Bölge esnafının ticari faaliyetlerini kolaylaştırmak amacıyla mevcut düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?
4. Derecik Sınır Kapısı'nda ticari araç geçişlerinin ve ithalat-ihracat işlemlerinin mevcut hukuki ve fiili durumu nedir? Ticari işlemlerin geliştirilmesi önünde Bakanlığınızın görev alanına giren fiziki, teknik ve idari engeller nelerdir? Bu engellerin giderilmesi amacıyla hazırlanan çalışma ve yatırım takvimi bulunmakta mıdır?
5. Üzümlü Sınır Kapısı'nın gümrük sahasında temizlik, atık toplama, tesislerin bakımı ve temel hizmetlerin sağlanması bakımından Bakanlığınıza bağlı birimlerin sorumlulukları nelerdir? Basına yansıyan çevre ve bakım sorunları hakkında inceleme yapılmış mıdır? Bakanlığınızın sorumluluğuna giren eksikliklerin giderilmesi için hangi tedbirler alınmış veya planlanmıştır?
6. Esendere, Üzümlü ve Derecik sınır kapılarında ticari işlemlerin tamamlanması için geçen ortalama süreler, araç bekleme süreleri ve gümrük işlemlerine ilişkin başvuru veya şikâyet sayıları nedir? Bu göstergelerin yıllara göre değişimi nasıldır? İşlem sürelerini kısaltmaya yönelik somut bir performans programı uygulanmakta mıdır?
7. Hakkâri'deki üç sınır kapısının fiziki ve teknik altyapısının geliştirilmesi amacıyla 2021-2026 döneminde Bakanlığınızca gerçekleştirilen yatırımlar nelerdir? Her bir proje için ayrılan ödenek, gerçekleştirilen harcama, tamamlanma durumu ve gelecek dönem yatırım planı nedir?
8. Hakkâri'de faaliyet gösteren küçük esnafın, yerel üreticilerin, tarımsal işletmelerin ve kooperatiflerin sınır ticaretinden daha fazla yararlanabilmesi için Bakanlığınızca yürütülen destek ve kolaylaştırma programları nelerdir? Bu programlardan yararlanan işletme sayısı, sağlanan destek tutarı ve yerel istihdama ilişkin sonuçlar nelerdir? DİS
9. Esendere, Üzümlü ve Derecik sınır kapılarında gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi, belgelerin sadeleştirilmesi, işlemlerin öngörülebilir hâle getirilmesi ve ticari araç geçişlerinin kolaylaştırılması için hangi uygulamalar yürürlüktedir? Bölge esnafının ve ticaret odalarının bu düzenlemelere ilişkin taleplerini iletebileceği düzenli bir istişare mekanizması mevcut mudur?
10. Hakkâri'nin sınır ticareti ve lojistik kapasitesini geliştirmek üzere Bakanlığınızca hazırlanmış veya hazırlık aşamasında olan bir eylem planı bulunmakta mıdır? Böyle bir plan kapsamında üç sınır kapısının kapasitesinin artırılması, yerel işletmelerin ticarete katılımı, istihdam yaratılması ve yatırımların takibi için belirlenen hedefler, finansman kaynakları ve uygulama takvimi nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51519 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7b2d71c5-a68f-4260-90b7-01a15833af77

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia