Bayhan, Çalışma Bakanlığına işyerlerindeki dijital gözetim uygulamalarını sordu

EMEP İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Bazı iş yerlerinde işçilerin teknolojik cihazlarla izlendiği iddiasına ilişkin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 6 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52759 esas numarasıyla kayda girdi.

Bayhan, önergesinde şunları kaydetti:

“Bilim ve teknolojide yaşanan gelişmeler, dijitalleşme, otomasyon ve yapay zekânın üretim süreçlerinde giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, daha kısa sürede daha fazla üretim yapılmasını ve insan emeğinin daha verimli kullanılmasını mümkün kılmaktadır. Teknolojinin gelişmesi, işçilerin daha kısa süre çalışmasını, ağır iş yükünün hafiflemesini, ücretlerinin yükselmesini ve daha sağlıklı koşullarda yaşamasını sağlayabilecekken fabrikalardan yansıyan örnekler, bu teknolojilerin işçilerin çalışma hızını artırmak, hareketlerini izlemek, dinlenme sürelerini denetlemek ve performanslarını sürekli ölçmek amacıyla da kullanıldığını göstermektedir.”

“Birleşik Metal-İş Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) tarafından 109 işyerinde 665 metal işçisiyle gerçekleştirilen araştırmaya göre, işçilerin yüzde 56'sı kendilerini değerlendiren dijital sistemlerin hangi ölçütlere göre karar verdiğini…”

Bayhan, önergede Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Işıkhan'a şu soruları yöneltti:

1. İşyerlerinde çip, GPS, kamera ve algoritmik performans sistemleriyle işçilerin izlenmesine ilişkin son beş yılda kaç şikâyet alınmış, kaç işyerinde denetim yapılmış ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Astor Enerji, Kalyon PV, Arçelik ve Turkcell Global hakkında kamuoyuna yansıyan işçilere yönelik baskılar incelenmiş midir?
2. İşçilerin tuvalet, yemek ve dinlenme sürelerinin, hareketlerinin ve performanslarının sürekli izlenmesini; bu verilerin ücret, prim, disiplin ve işten çıkarma kararlarında kullanılmasını sınırlandıran düzenlemeler nelerdir? İşçilerin özel hayatı, kişisel verileri ve sendikal faaliyetleri nasıl korunmaktadır?
3. Birleşik Metal-İş Sendikasının BİSAM araştırmasında ortaya konulan dijital gözetimin yarattığı stres, zihinsel yorgunluk, iş yoğunluğu ve iş kazası riskleri hakkında Bakanlığınız hangi incelemeleri yapmıştır? Bu risklere karşı hangi önlemler alınmaktadır?
4. İşçilerin çalışma hızını, hareketlerini, hatta tuvalette geçirdikleri dakikaları dahi denetleyen patronlar, neden aynı teknolojik olanakları işçilerin yaşamını korumak için kullanmamaktadır? İSİG Meclisi verilerine göre son beş ayda üst üste 200'den fazla işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmişken, Bakanlığınızın denetim ve yaptırımları neden işçilerin hayatını koruyacak biçimde yürütülmemektedir?
5. Son on yılda dijitalleşme ve otomasyonla artan emek verimliliği işçilerin reel ücretlerine, çalışma sürelerine ve iş yüküne nasıl yansımıştır? Teknolojik gelişmelerin sağladığı kazanımların sonucu olarak haftalık çalışma süresinin ücret kaybı olmadan 35 saate indirilmesi için Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
6. Bakanlığınızın 6 Ekim 2026 tarihinde işçi sendikaları ve patron örgütleriyle gerçekleştirdiği Üçlü Danışma Kurulu toplantısında hangi talepler gündeme gelmiştir? Çalışma sürelerinin kısaltılması, dijital gözetimin sınırlandırılması ve iş güvencesinin güçlendirilmesine ilişkin işçi sendikalarının önerileri nelerdir, hangileri düzenleme taslaklarına alınmıştır?
7. OVP kapsamında hazırlanan yeni nesil çalışma modelleriyle İş Kanunu'nda hangi değişiklikler yapılması planlanmaktadır? Bu modeller patronların işgücünü daha esnek kullanmasını mı, yoksa işçilerin daha kısa sürelerle, daha yüksek ücretlerle ve daha güvenceli koşullarda çalışmasını mı hedeflemektedir? İşçilerin mevcut haklarını koruyacak somut güvenceler nelerdir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52759 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e55e6968-a484-4713-8fce-01a1bf91e821

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia