Bayraktutan, Ticaret Bakanlığına esnafın krediye erişim sorunlarını sordu

Yeni Parti Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan, Esnafın ve küçük işletmelerin finansmana erişim konusunda yaşadığı sorunlara ilişkin, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52604 esas numarasıyla kayda girdi.

Bayraktutan, önergesinde şunları kaydetti:

“yaratma, yerel ekonomiyi ayakta tutma, üretim ve hizmetlerin Asürdürülebilirliğini sağlama bakımından önemli bir işlev üstlenmektedir.”

“Ancak artan işletme giderleri, vergi ve sigorta primleri, yüksek finansman maliyetleri ve krediye erişimde karşılaşılan çeşitli bürokratik ve mali koşullar, küçük işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesini giderek zorlaştırmaktadır.”

Bayraktutan, önergede Ticaret Bakanı Bolat'a şu soruları yöneltti:

1. Ülkemiz genelinde Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kooperatifleri üyesi-esnaflarımızı koruyucu ve destekleyici politikalarınız nelerdir?
2. Anayasa'nın 173'üncü maddesinin "devlet esnaf ve sanatkarları koruyucu ve destekleyici önlemler alır" ifadesi gereğince Artvin ili özelinde ve benzer küçük nüfuslu illerde esnaflarımızın güçlendirilmesi adına yürüttüğünüz çalışmaları listeler misiniz?
3. Ülkemiz genelinde Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla Hazine faiz destekli kredi kullanmak isteyen esnaf ve sanatkârların başvurularında aranan güncel şartlar nelerdir? Bu şartların belirlenmesinde hangi kriterler esas alınmaktadır?
4. Türkiye genelinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine yapılan toplam kredi başvurusu, kabul edilen başvuru, reddedilen başvuru ve sonuçlandırılmayı bekleyen başvuru sayıları kaçtır? Bu verilerin illere, sektörlere ve kredi türlerine göre dağılımı nedir? Ret gerekçeleri hangi başlıklar altında toplanmaktadır?
5. Vergi mükellefi olan ve esnaf siciline kayıtlı bulunan, ancak aynı zamanda başka bir işyerinde sigortalı çalışan esnaf ve sanatkârların kooperatif kefaletiyle kredi kullanmalarını engelleyen bir mevzuat hükmü bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir? Bu durumdaki esnafın kredi kullanabilmesine yönelik bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
6. Vergi ve prim borcu bulunmadığına ilişkin belge talebinin kapsamı ve uygulama esasları nelerdir? Borcu bulunan, ancak ödeme güçlüğü nedeniyle borcunu henüz yapılandıramamış esnafin krediye erişimini sağlamak amacıyla borcun kredi tutarından mahsup edilmesi, taksitlendirilmesi veya başka bir çözüm mekanizması uygulanmakta mıdır?
7. Kredi başvurularında bankalara veya finans kuruluşlarına geçmişte gecikmiş borcu bulunmuş olmak, mevcut kredi borçları, kredi notu ve bankacılık risk değerlendirmeleri hangi ölçütlere göre dikkate alınmaktadır? Borcunu kapatmış, yapılandırmasını tamamlamış veya ödeme düzenini yeniden sağlamış esnafın geçmişteki ödeme sorunları nedeniyle uzun süre krediye erişememesini önleyecek bir iyileştirme mekanizması bulunmakta mıdır?
8. Şoför esnafının ticari araçlarına yönelik kredi başvurularında yapay zekâ destekli sistemler veya otomatik uygunluk değerlendirme uygulamaları kullanılmakta mıdır? Kullanılmaktaysa bu sistemler hangi kurum veya kuruluş tarafından geliştirilmiş, hangi teknik ve hukuki kriterlere göre çalışacak şekilde düzenlenmiştir?
9. Sistem tarafından uygun bulunmayan araçlar ve başvurular için insan değerlendirmesi, itiraz ve yeniden inceleme hakkı tanınmakta mıdır?
10. Hem Esnaf ve Sanatkârlar Odasına hem de Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı bulunan, şirket yetkilisi veya ortağı olan esnaf ve işletme sahiplerinin Hazine faiz destekli esnaf kredilerinden yararlanamamasının hukuki ve idari gerekçesi nedir? Ticaret ve Sanayi Odası kaydının bulunması, esnaf sicili ve esnaf odası kaydı mevcut olan kişilerin krediye erişimini hangi mevzuat hükmü uyarınca engellemektedir?
11. Esnafımızın talepleri doğrultusunda — mağduriyetlerinin giderilmesi ve esnafımızın güçlendirilmesine ilişkin gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi adına bir takvim açıklar mısınız?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52604 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3c021b6d-4dcf-46d7-8187-01a1a70e825a

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia