Becan: Mekke Anlaşması'nda ortak tehdit ve coğrafi bölge tanımlanmadı

CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan, 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Anlaşması'na yönelik eleştirilerini dile getirdi. Becan, anlaşmanın içeriği ve uygulama biçimine dair çeşitli çekincelerini sıraladı.

Anlaşmanın içeriği ve tehdit tanımı

Anlaşmanın kapsamına değinen Becan, Mekke Anlaşması'nda açık müşterek tehdit tanımlaması olmadığına dikkat çekerek, "İlk olarak bu basit bir savunma anlaşması değildir, serbest ticaret anlaşması da hiç değildir çünkü savaş var olduğu için savunmayı da gerekli kılıyor yani bugün Yemen ile Suudi Arabistan arasındaki savaşın sürmesi yüzünden. İkinci olarak savaş ortamında bir ülkeyle savunma anlaşması imzalamak "Sen dur, ben senin yerine savaşırım." demektir. Elbette ülkelerle savunma anlaşması yapılır ancak ister millî ya da bölgesel çıkarlar için olsun bu tür ittifakların gayesi saldırma tehdidini caydırma amacıyla olmalıdır ve kaldı ki savunma anlaşmaları müşterek tehditlere karşı oluşturulur ancak Mekke Anlaşması'nda açık müşterek tehdit tanımlaması olmadığı gibi, üye ülkelere yönelik tehditler de farklıdır. Buna ilaveten, müşterek tehdit hedef olmadığı gibi, ittifakın sorumlu olacağı coğrafi bölge de tanımlanmamıştır; hangi coğrafi bölgede veya bölgelerde oluşacak krizlere karşı tedbirler alacağı da açıklanmamıştır." dedi.

İcraat süreci ve tarafların durumu

Anlaşmanın Meclis süreci tamamlanmadan icraat yapıldığını belirten Becan, "Üçüncü olarak, anlaşma Meclisten geçmeden iktidar, onaylanmış gibi icraat yaptı, Komite kurdu, Genel Sekreter oyladı, toplantılar yaptı hatta 5 Ekimdeki toplantıda Yemen'i bombalayan Suudi Arabistan'a askerî destek kararı bile alındı. Kısacası, burada boşuna konuşuyoruz. Dördüncü olarak, on yıl boyunca bağlayıcılığı olan bir anlaşma; taraflara çekilme hakkı bile tanımamaktadır. Peki, bu savaşın bir tarafı olan Yemen'deki Husiler kim? Suudiler kim? Husilerin Gazze soykırımı yapan İsrail'e füze fırlatan, İsrail gemilerini vuran, Filistinli kardeşlerini lafla değil eylemle savunan bir hareket olduğunu unuttuk herhâlde. Diğer tarafta, Amerika'nın petrodolar ortağı Suudi Arabistan. Arabistan, 2015'ten beri Yemen'e saldırılarında İsrail ve Amerika'yla beraber hareket ediyor. Şimdi, zalim kim, mazlum kim?" ifadelerini kullandı.

Dış politika ve Mehmetçik vurgusu

Dış politikadaki tutarsızlıklara ve anlaşmanın sonuçlarına değinen Becan, "Son itirazımız da yıllardır sürdürülen zikzak dış politikamız. Önce, 2015'te Suudi Arabistan'ın Yemen'deki müdahalesini destekliyoruz; sonra, 2019'da Suudi Arabistan'ı Yemen'i bombalamakla ve bu ülkeyi yerle yeksan etmekle suçluyoruz; en sonunda, Trump'ın açık açık "Orta Doğu'daki işlerimizi müttefiklerimize paylaştırıyoruz." söyleminin ardından gelen bu 2026 Mekke Anlaşması. Zaten Pakistan'ın nükleer caydırıcılığının kapsamının bilinmemesi de bir başka soru işareti olarak duruyor. İşte, Dışişleri Komisyonundan geçirilen bu 16 maddelik anlaşma bölgesel güvenlik şeklinde sunuldu ancak anlaşmanın temeli olan kolektif savunma ilkesi taraflardan birine yönelik saldırıyı tüm üyelere yapılmış sayıyor. Ne yazık ki bu da Mehmetçik'in bir gün Suudilerin çölünde mi, yoksa Pakistan'ın dağlarında mı olacağını kim bilebilir?" açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149573

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia