Öztrak: Anlaşmanın ilk maddesindeki tehdit tanımı açıklığa kavuşturulmaya muhtaçtır

CHP Tekirdağ Milletvekili Faik Öztrak, 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Mekke Anlaşması'nı değerlendirdi. Öztrak, anlaşmanın doğru kullanılması halinde bölgedeki vekâlet savaşlarına son vermek ve bölgeyi dış güvenlik şemsiyelerinden kurtarmak için bir fırsat olduğunu ifade etti.

Bölgesel güvenlik ve orta güçlerin önemi

Küresel tedarik zincirlerinin koptuğu ve enflasyonun kontrol edilemediği bir ortamda bölge dışı güvenlik garantilerinin yetersiz kaldığına dikkat çeken Öztrak, "Türkiye gibi ekonomik siyasi askerî ve diplomatik kapasitesiyle küresel ve bölgesel düzeyde söz sahibi olabilen orta güçlerin yan yana gelmesi, dışarıdan müdahalelere paylaştırma planlarına karşı bölge ülkelerinin kendi güvenliklerine sahip çıkması kaçınılmaz bir zorunluluk olarak önümüzde duruyor. Türkiye bu tabloda gerekli adımları atmak, ekonomide, kültürde, diplomaside etkili bir güç olmak zorunda; bunu biz yapmazsak başkaları yapar, bize de bu güçlerin karşısında edilgen hâle gelmek düşer." dedi.

Anlaşmanın içeriğine yönelik çekinceler

Anlaşmanın bazı maddelerinin belirsizlik taşıdığını belirten Öztrak, "Anlaşmanın ilk maddesinde "taraf ülkelerin egemenlik, sınır ve toprak bütünlüğünün tehdit edilmesi ve tehlikeye düşmesi durumunda bunların bertaraf edilmesi için tüm yöntemlerin kullanılması" ifadesi açıklığa kavuşturulmaya muhtaçtır. Tehdit tanımı nedir? Bir ülkenin hangi durumlarda tehlikeye düştüğü kabul edilecektir? Bunlar belirsizdir. Bizim olmazsa olmazımız, milletimizin evlatları Mehmetçik'imizin ve Türk Silahlı Kuvvetlerimizin önü sonu belli olmayan maceralara sürüklenmemesidir." ifadelerini kullandı.

Anayasa ve meclis iradesi vurgusu

Türk askerinin yurt dışına gönderilmesine dair yetkinin Meclis'te olduğunu hatırlatan Öztrak, "Bu çerçevede, Anayasa'mızda Türk askerinin yurt dışına gönderilmesine izin verme yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde olduğunun açıkça belirtildiğini hatırlatmak isterim. Her ne kadar, bu anlaşmanın NATO Anlaşması'na benzetilen 2'nci maddesi taraf ülkelerden birinin silahlı saldırı ya da askerî saldırganlığa uğraması durumunda diğer taraf ülkelerin derhâl yardım edeceklerini düzenliyorsa da arkasından gelen cümle, böyle bir durumda sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine ihtiyaç duyulan yardımın objektif değerlendirilmesinden sonra karar verileceğini ifade etmektedir, esas olan da bu cümle olmalıdır. Diğer taraftan, Anayasa'mızın 92'nci maddesindeki Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar istisnası, millet iradesinin tecelligâhı Meclisimizi böyle bir durumda baypas etmek için hiçbir şekilde kullanılmamalıdır." açıklamasında bulundu.

Mekke Anlaşması'na destek mesajı

Anlaşmanın bölge barışı için önemine değinen Öztrak, "Mekke Anlaşması doğru kullanılırsa bu acılara son vermek, bölgenin başkalarının güvenlik şemsiyesinden kurtarılabilmesi için de bir fırsattır. Bu iş birliğinden doğan güç yeni savaşlar açmak için değil savaştan caydırmak, barışı sağlamak, sınırlarımızı korumak ve ticareti geliştirmek için kullanılmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti gerilimin tarafı değil aklın, dengenin ve barışın sesi olmak zorundadır. Mekke Anlaşması'nın getirdiği caydırıcılığı yıllardır tekrar ettiğimiz OBİT anlayışının ruhuyla, komşuların birbirine saygı duyduğu geniş bir barış zeminine dönüştürmeliyiz. CHP olarak duruşumuz nettir; maceradan uzak, rasyonel ve onurlu bir dış politikayı destekliyoruz ve bölgede hiçbir başka gücün güvenlik şemsiyesi olmasını da istemiyoruz. Türkiye, bu dönemin seyircisi değil Orta Doğu'da güveni ve iş birliğini güçlendiren ortaklıkların tarafı ve yönlendiricisi olmalıdır." dedi.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149572

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia