Dalgın: BYD yatırımına sağlanan teşvikler geri alındı mı?

İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, 2 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine ilişkin görüşlerini sundu. Dalgın, sanayiye ayrılan payın yetersizliğine, istihdamdaki duraklamaya ve BYD yatırımıyla ilgili belirsizliklere değindi.

Sanayiye ayrılan payın yetersizliği

Bütçedeki kaynak dağılımına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dalgın, sanayinin payının çok düşük kaldığına dikkat çekerek, "Sanayinin payı kırkta 1, reel kesime ayrılan destek bütçenin zekatı kadar. Bunu yukarı doğru çekmek durumundayız. Neticede, faize 4 trilyon lira ayrılan bir ülkede, bunun sadece üç haftalık hâlini sanayiye ayırırsak Türkiye'yi ileriye doğru ittirmemiz mümkün olmaz. Bu rakam ne anlamına geliyor? Sanayide bir yıla ayrılan para, aslında en büyük bin sanayi şirketimizin iki aylık faiz gideri kadar. Yani zaten sanayinin en büyük şirketleri ciddi bir faiz yükü altında, biliyorsunuz, faaliyet kârının yüzde 85'ini finansman giderini ayırıyor. Yani en büyük sanayi şirketlerimiz bile bankalara çalışıyor. On yıllık ortalaması bunun yüzde 64'tü, bu yüzde 85'e çıktı. Bu uygulanan genel ekonomi programının sanayiyi nasıl çürüttüğüne bir örnek. Daha geçen sene bile bizim gene en büyük bin sanayi şirketimizin 300 tanesi zarar açıkladı. Bu sene maalesef, daha büyük bir rakamla karşı karşıya kalmamız mümkün." ifadelerini kullandı.

İstihdamda beş yıllık yerinde sayma

İmalat sanayisindeki durgunluğa ve istihdam verilerine değinen Dalgın, sanayi üretiminin gerilediğini belirterek, "Şimdi, Ağustos 2026'daki sanayi üretimi endeksimiz, Şubat 2022 düzeyinde yani biz, az gitmişiz uz gitmişiz, dört buçuk senenin sonunda hiçbir ilerleme kaydedememişiz. Bu, bırakın gelişmekte olan bir ülkeyi normal bir ülke için felaket bir performans. Beş yıldır yerimizde sayıyoruz. İmalat sanayinin artmadığını görüyoruz. Burada bir savunma sanayi, önemli bir istisna. Oradaki başarıları biz de iftihar ederek takip ediyoruz, bunun artması lazım. Tabii, ben de sizin söylediklerinizi tekrarlıyorum burada. Türk savunma sanayisinin orada savaş suçlarıyla beraber mütalaa edilmesi, aynı cümle içinde kullanılmasında fevkalade yanlış buluyorum. Tutanaklara geçmesi açısından kınadığımızı da ifade ediyorum. Fakat savunma sanayi ihracatın yüzde 3,5'u, sanayi istihdamının yüzde 1,5'u yani burada artışlar sağlamak güzel de bu yekûnü çok da fazla yukarıya artıramayabilir. Bunun neticesinde istihdamda ne görüyoruz? Sanayi istihdamı 2021'in sonunda 6,5 milyondu, bugün geldik gene 6,5 milyon; burada da gene "Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik, son beş senede bir arpa boyu yol gidemedik." gibi bir tablo var." dedi.

BYD yatırımı ve teşviklerin durumu

BYD firmasının Türkiye'deki yatırım süreciyle ilgili soru önergesine atıfta bulunan Dalgın, teşviklerin akıbetini sordu: "BYD'nin gelmeyeceği nasıl belli oldu, ne zaman belli oldu ve burada bir teminat yapısı ne oldu, biz bunlardan kaç parayı aldık? Çünkü biliyorsunuz, bu BYD meselesinin başlamasından gelişmesine kadar geçen sürede BYD'nin pazar payı 0'dan neredeyse yüzde 4 mertebesinde çıktı. Binlerce araç geldi, milyonlarca liralık teşvik verildi. Neticede fabrika yok yani o meşhur film repliğiyle sorayım: "Para nerede, araba nerede?" Arabanın olmadığını biliyoruz, artık "Para nerede?"yi soruyoruz. Bizim bunlara sağladığımız teşvikleri geri aldınız mı? Almadıysanız ne zaman alacaksınız? Bunun teminatı nedir?" açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=90974

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia