Ertuğrul, İçişleri Bakanlığına alkolmetre testinde yetersiz üfleme mağduriyetlerini sordu.

Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğ Ertuğrul, Alkolmetre cihazlarında geçerli nefes numunesi verilemediği durumlara ilişkin, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51955 esas numarasıyla kayda girdi.

Ertuğrul, önergesinde şunları kaydetti:

“2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48'inci maddesinin 9'uncu fıkrası (KTK m. 48/9) kapsamında, teknik cihazlarla (alkolmetre) alkol ve uyuşturucu testi yaptırmayı kabul etmeyen sürücülere ağır idari para cezaları uygulanmakta ve sürücü belgeleri uzun süreli olarak geri alınmaktadır.”

“Ancak uygulamada ve Meclisimize ulaşan vatandaş başvurularında, denetim esnasında kolluk kuvvetlerine kesinlikle ret beyanında bulunmayan, cihaza defalarca üfleme girişiminde bulunan fakat solunum güçlüğü, akut sağlık sorunları veya fizyolojik nedenlerle cihazın gerektirdiği teknik parametreleri (yeterli üfleme süresi, debi ve hava hacmi) karşılayamayan yurttaşlarımızın doğrudan "testi reddetmiş" sayılarak KTK m. 48/9 kapsamında cezalandırıldığı görülmektedir.”

Ertuğrul, önergede İçişleri Bakanı Çiftçi'ye şu soruları yöneltti:

1. Trafik denetimlerinde kullanılan alkolmetre cihazlarında "geçerli nefes numunesi verememe/yetersiz üfleme" hali ile sürücünün bilinçli/iradi olarak "ölçümü reddetmesi" hangi objektif, teknik ve ölçülebilir kriterlerle birbirinden ayırt edilmektedir?
2. Alkolmetre cihazının yalnızca "Yetersiz Üfleme" uyarısı vermesi, sürücünün KTK m. 48/9 kapsamında teknik cihazı kullanmayı reddettiğinin tespiti için tek başına yeterli hukuki ve teknik delil kabul edilmekte midir? Ediliyorsa bunun yasal ve idari dayanağı nedir?
3. Emniyet ve jandarma birimlerince sahada yaygın olarak kullanılan alkolmetre cihazlarında (örn. ARMAS NAM-E30C vb.) yer alan "RET" (Ret Çıktısı) modu cihaz tarafından otomatik olarak mı üretilmektedir, yoksa görevli kolluk personeli tarafından manuel olarak mı seçilmektedir? RET çıktısının manuel seçilmesi durumunda, personelin uyması gereken amir hüküm, standart yönerge veya kontrol protokolü mevcut mudur?
4. Bahse konu alkolmetre cihazlarında geçerli bir numunenin oluşması için gereken minimum üfleme süresi, asgari hava akış/debi değeri ve minimum nefes hacmi parametreleri nelerdir? Bu eşik değerler cihaz veya kullanıcı bazında değiştirilebilmekte midir?
5. Denetim esnasında sürücü tarafından yapılan tüm üfleme denemeleri, nefes debisi, süresi, üflenen hacim, verilen hata kodları ve tarih/saat bilgileriyle cihazın dahili elektronik hafızasına log/veri olarak kaydedilmekte midir? Bu teknik verilerin saklama süresi nedir ve talep halinde yargı mercilerine veya sürücülere sunulmakta mıdır? Sağlık sorunu, astım, nefes darlığı, ileri yaş veya nazal tıkanıklık bildiren ve teknik cihaza birden fazla kez üflemesine rağmen geçerli numune oluşturamayan sürücüler için cihazlarda bulunan "manuel/pasif ölçüm modlarının" kullanılmasına dair teşkilatınıza bağlı standart bir uygulama talimatı var mıdır?
6. Cihazı reddetmediğini açıkça beyan eden, üfleme girişiminde bulunan ancak geçerli numune oluşturamayıp sağlık kuruluşunda kandaki alkol oranının tespit edilmesini (kan testi) talep eden sürücülerin bu talepleri neden karşılanmamaktadır? Bu durumdaki sürücülerin adli tıp/sağlık kuruluşlarına sevk edilerek alternatif ölçüm yöntemine yönlendirilmesini engelleyen bir mevzuat hükmü bulunmakta mıdır?
7. KIK m. 48/9 kapsamında işlem tesis edilmeden önce; sürücünün açıkça "reddetmiyorum" beyanı, kolluk yaka kamerası kayıtları ve fiilen sergilenen üfleme çabalarının tutanağa şerh düşülmesini zorunlu kılan bir düzenleme bulunmakta mıdır? Trafik denetiminde görevli kolluk personeline "yetersiz numune verme" ile "pasif direnç / ölçümü reddetme" arasındaki teknik ve hukuki farklar ile alternatif modların kullanımı konusunda periyodik hizmet içi eğitim verilmekte midir?
8. KTK m. 48/9 uyarınca sürücü belgesine 5 yıl süreyle el koyma yaptırımı uygulanırken; kişinin adli/trafik geçmişi, ilk ihlali olup olmadığı, radar/trafik cezasının dahi bulunmayışı gibi somut durumlar dikkate alınmakta mıdır? İptal ve el koyma yaptırımlarında ölçülülük ve kademeli yaptırım (şartlı sürüş, denetimli sürüş, zorunlu eğitim vb.) modellerinin mevzuata kazandırılmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51955 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b698ff1-a11f-4191-b4c4-01a17839b1f4

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia