Kavaf: En düşük emekli aylığının artırılmasını ve doğum yardımının güncellenmesini istedi

CHP Manisa Milletvekili Selma Aliye Kavaf, 11 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında söz alarak Bakanlığın bütçe olanakları ve sosyal politikalardaki eksikliklere değindi. Kavaf, bütçedeki kalemlerin toplumsal ihtiyaçları karşılamaktan uzak olduğunu belirterek çeşitli çözüm önerileri sundu.

Gençlerin ekonomik gerçekleri ve evlilik oranları

Bakanlığın bütçe artış oranlarına ve hedeflerindeki sapmalara dikkat çeken Kavaf, ekonomik koşulların aile yapısını etkilediğini belirtti. Kavaf, "Bakanlık 2026'da evlenme hızını binde 7,6'ya çıkarmayı hedeflemişti, tahmin binde 6,5; boşanmada hedef binde 1,7'ydi, beklenen 2,15. Bu sapmanın arkasında gençlerin yaşadığı ekonomik gerçek var: Ağustos verilerine göre İstanbul'da ortalama kira 45 bin lira, Ankara'da 34 bin, İzmir'de 33 bin lira. Net asgari ücret ise 28.075 lira. 3 büyük şehirde de ortalama kira asgari ücretin üzerinde." ifadelerini kullandı.

Doğum yardımı ve kumar bağımlılığı

Doğum yardımlarının alım gücünün düştüğünü ve kumar bağımlılığının arttığını vurgulayan Kavaf, bütçedeki eksiklikleri dile getirdi. Kavaf, "Doğum yardımı ise 2025 başından bu yana aynı: İkinci çocuk için aylık 1.500 lira. Bütçenin kendi enflasyon rakamlarıyla bu paranın alım gücü yıl sonunda 900 lira dolaylarına düşüyor. Hükûmet 2027 için yüzde 21 enflasyon hedefi koymuş. Doğum yardımını bu oranda bile güncelleyen bir hüküm bütçede yok. Ekim ayında bu yardımı alan yaklaşık 829 bin çocuk var. Yardımın alım gücünü korumasının yolu, tutarı her yıl enflasyona göre güncellemekten geçer. Aileyi doğrudan etkileyen bir başka konu da kumar ve bahis bağımlılığıdır. Yeşilay Danışmanlık Merkezi verilerine göre kumar nedeniyle başvuranların yüzde 80'i 20 ile 40 yaş arasında. Bu, aile kurma ve çocuk büyütme çağındaki yaş grubu. Başvuranların üçte 1'i kumara 18 yaşını doldurmadan başlamış." dedi.

Yaşlılık ve çocuk yoksulluğu

Yaşlıların ve çocukların içinde bulunduğu ekonomik durumu eleştiren Kavaf, bütçe hedeflerinin yetersizliğini ifade etti. Kavaf, "En düşük emekli aylığı 23.552 lira, TÜRK-İŞ'in ekim ayı yoksulluk sınırı yaklaşık 124 bin lira; en düşük emekli aylığı yoksulluk sınırının beşte 1'ine bile ulaşmıyor. Hiçbir sosyal güvencesi olmayan yaşlıya ödenen 65 yaş aylığı ise 7.250 lira, bu tutar açlık sınırının beşte 1'inden az. Bakanlık bu tabloyu düzeltmek yerine "aktif yaşlanma" başlığı altında yaşlıların iş gücüne katılım oranını yükseltmeyi hedef olarak yazmış, 2027 için hedef yüzde 13. Emekli aylığı geçime yetmediği için çalışan yaşlı sayısını artırmayı hedef olarak belirtmek izaha muhtaç bir durum. Çocuklarımıza gelince, TÜİK'in son verisinde çocuklarda yoksulluk ya da sosyal dışlanma riski yüzde 36,8 yani her 3 çocuktan 1'inden fazla ama bütçe gerekçesinde çocuk yoksulluğunu izleyen bir gösterge yok." açıklamasında bulundu.

Çözüm önerileri ve talepler

Bütçenin iyileştirilmesi için somut öneriler sunan Kavaf, sosyal yardımların niteliğinin artırılması gerektiğini söyledi. Kavaf, "En düşük emekli aylığını yoksulluk sınırına yaklaştıracak bir takvimi bu bütçeye yazın. Genç çiftler için kira desteğini ve sosyal konutu aile politikasının merkezine koyun. Doğum yardımını her ocak ayında enflasyon oranında artırın. Çocuk yoksulluğunu bir performans göstergesi olarak bütçeye ekleyin. Kumar ve bahis reklamlarına yasak getirin. Şans oyunlarından alınan verginin bir bölümünü bağımlılık tedavisine ayırın. Yaşlı destek programının dağılımını açık ölçülere bağlayın. Bakanlığın yatırım bütçesini bakım kapasitesini büyütecek şekilde artırın. Şehit yakınları ve gaziler arasındaki hak farklılıklarını giderin. Sosyal Yardımlaşma Fonu'nu başka bakanlıkların giderleri için kullanmayın diyor, bütçenin hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/Tutanaklar/TutanakGoster/5492

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia