Kaya, Adalet Bakanlığına nafaka verilerini ve yeni yasal düzenleme taslağını sordu

Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, Yoksulluk nafakasının süreye bağlanmasının kadınlar açısından yaratacağı olası mağduriyetlere ilişkin, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 15 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51133 esas numarasıyla kayda girdi.

Kaya, önergesinde şunları kaydetti:

“Kadınların boşanma sonrasında ekonomik güvenceye erişimi; eşitlik, sosyal adalet, insan onuruna yaraşır yaşam ve kadınların şiddetten uzak bir hayat kurabilmesiyle doğrudan ilişkili temel bir hak meselesidir.”

“Anayasa Mahkemesi'nin 4. Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresinin iptal edilmesinin ardından, yoksulluk nafakasına ilişkin yeni bir yasal düzenleme yapılması gündeme gelmiştir. Bu süreçte hazırlanacak düzenlemenin kadınların mevcut haklarını, ekonomik koşullarını ve boşanma sonrasında karşı karşıya kaldıkları eşitsizlikleri gözetmesi hayati önem taşımaktadır.”

Kaya, önergede Adalet Bakanı Gürlek'e şu soruları yöneltti:

1. Kadın örgütlerinin araştırmalarında, incelenen boşanma dosyalarında ev içi şiddet oranının yüksek olduğu belirtilmektedir. Bakanlığın 2020-2026 döneminde boşanma davalarında fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet DUY iddialarına ilişkin tuttuğu istatistikler nelerdir? Şiddet geçmişinin yoksulluk nafakasının miktarının veya süresinin belirlenmesinde nasıl dikkate alındığına ilişkin bir izleme çalışması bulunmakta mıdır?
2. Anayasa Mahkemesi'nin 4 Haziran 2026 tarihli iptal kararının ardından, Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yapılması planlanan değişikliğe ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış bir taslak bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa taslak hangi aşamadadır ve düzenlemenin temel ilkeleri nelerdir? Nafakanın evlilik süresiyle otomatik olarak sınırlandırılması veya belirli bir süre sonunda kendiliğinden sona ermesi yönünde bir düzenleme öngörülmekte midir?
3. Yeni yasal düzenlemede nafakanın süresi ve miktarı belirlenirken kadının yaşı, sağlık durumu, eğitim düzeyi, çalışma ve gelir elde etme imkânı, evlilik süresince işgücünden uzak kalması, ücretsiz bakım emeği, çocukların bakım sorumluluğu ve şiddet geçmişinin dikkate alınması planlanmakta mıdır? Bu unsurların somut olayın koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi için hangi hukuki güvenceler öngörülmektedir?
4. Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakasının birbirinden farklı hukuki "amaçlara hizmet ettiği dikkate alınarak, yeni düzenlemede çocukların bakım, eğitim, sağlık ve temel yaşam giderlerinin güvence — altına alınmasına yönelik hangi — tedbirler planlanmaktadır? İştirak nafakasının ödenmemesi nedeniyle ekonomik güçlük yaşayan çocukların ve bakım sorumluluğunu üstlenen ebeveynlerin korunmasına yönelik özel bir çalışma bulunmakta mıdır?
5. Kadınların boşanma sonrasında ekonomik bağımsızlıklarını sürdürebilmeleri için ücretsiz. veya uygun maliyetli kreş hizmetlerinin yaygınlaştırılması, çocuk ve yaşlı bakım hizmetlerine erişimin artırılması, istihdama dönüş programları ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi konusunda Bakanlığınızın diğer ilgili bakanlıklarla yürüttüğü ortak bir çalışma bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu çalışmaların kapsamı, bütçesi ve yararlanıcı sayısı nedir?
6. Nafaka düzenlemesine ilişkin yasa hazırlığı sürecinde kadın örgütlerinin, baroların kadın hakları merkezleri ve diğer ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşlerinin alınması planlanmakta mıdır? Bu kuruluşların ve nafaka hakkından doğrudan etkilenen kadınların TBMM komisyonlarında dinlenmesi için Bakanlığınızca bir girişimde bulunulacak mıdır?
7. Nafaka hakkına ilişkin kamuoyunda yürütülen tartışmaların sağlıklı bir zeminde sürdürülebilmesi amacıyla, nafaka miktarları, tahsilat oranları, icra takipleri, nafakanın kaldırılması davaları ve boşanma dosyalarındaki şiddet verilerinin düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır? Bu verilerin cinsiyete, yaşa, İle ve dava türüne göre ayrıştırılarak yayımlanmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
8. Kadın örgütlerinin sunduğu araştırmalarda ortaya konulan nafakaların ödenmemesi ve tahsil edilememesi sorunlarının çözümü için Bakanlığınızın somut bir eylem planı var mıdır? Nafaka alacaklarının fiilen tahsilini kolaylaştırmak, İcra süreçlerinin yarattığı mali ve hukuki yükü azaltmak ve ekonomik açıdan güçsüz durumdaki kadınların adalete erişimini sağlamak için hangi tedbirler alınacaktır?
9. Yeni nafaka düzenlemesinin kadınların yoksulluğu, çocukların ekonomik güvenliği ve kadınların şiddet ortamına geri dönmek zorunda kalma riski üzerindeki olası etkilerine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmadıysa, kadınların ekonomik ve sosyal koşullarını doğrudan etkileyecek böyle bir düzenlemenin kapsamlı etki analizi yapılmadan hazırlanmasının gerekçesi nedir?
10. Bakanlığınız, nafaka alacağının miktarını veya süresini tartışmaya açmadan önce, mevcut sistemde hükmedilmiş nafakaların neden tahsil edilemediğini ve nafaka alacaklılarının hangi engellerle karşılaştığını ortaya koyan kapsamlı bir çalışma yapmayı planlamakta mıdır? Böyle bir çalışma yapılacaksa takvimi nedir?
11. Son olarak, yeni nafaka düzenlemesi hazırlanırken kadınların mevcut hukuki güvencelerinin korunması, çocukların üstün yararının gözetilmesi ve evlilik süresince üstlenilen ücretsiz bakım emeğinin dikkate alınması için hangi somut güvenceler getirilecektir? Kadın örgütlerinin ve nafaka hakkından doğrudan etkilenen kadınların görüşleri alınmadan bir düzenleme yapılmaması konusunda Bakanlığınızın yaklaşımı nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51133 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/efbd356a-335c-4632-a555-01a143bebf22

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia