Tanhan: SGK mevzuatındaki staj ve emeklilik mağduriyetleri giderilmeli

DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, 3 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında sosyal güvenlik mevzuatındaki karmaşıklığa ve mağduriyetlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Tanhan, mevzuattaki geçici ve ek maddelerin asıl maddeleri bertaraf ettiğini belirterek sorunların giderilmesi talebinde bulundu.

Mevzuatın karmaşıklığı ve yargı süreci

SGK mevzuatındaki madde sayısına ve karmaşıklığa dikkat çeken Tanhan, "Şimdi, SGK mevzuatına bakınca asıl madde sayısı 109, ek madde 24, geçici madde 105; toplam 238 madde var ve geçiciyle ek maddeler asıl maddeleri geçiyor. Türkiye'de başka bir mevzuatta yani başka bir kurumun ya da başka bir kanunda böyle bir mevzuat var mı? Yok. Şeye de sordum, en fazla geçici madde ve ek madde sizin mevzuatınızda. Yine, bunun yanında SGK'nin toplam genelge sayısı 758, 5510 sayılı Yasa bağlamdaki tali mevzuattaki tebliğ sayısı 13. 5510 sayılı Yasa'ya ilişkin yönetmelik sayısı 30. 5 tane de Cumhurbaşkanlığı kararı var. Dolayısıyla devasa bir külliyattan, bir mevzuattan bahsediyoruz. Şimdi, buradan hareketle bir hakkı teslim etmek lazım. Bu devasa mevzuat karşısında etkin ve verimli çalışma beklemek hayatın olağan akışına aykırıdır. İddia ediyorum, mahkeme kararlarında -ki en son Anayasa Mahkemesi kararında da bu tescil edildi- bu mevzuattan anlayan hiç kimse yok. Kanun Türkçe, mevzuatın tamamı Türkçe ama anlayan yok çünkü bir dava açıyorsunuz SGK'ye karşı iş mahkemelerinde ya da idare mahkemelerinde yaptıkları ilk iş mahkemelerin bilirkişi atanması, bilirkişi ataması da genelde kurumda çalışan bir kamu görevlisi. O da kurum menfaatini gözeterekten bir rapor hazırlıyor ve yerel mahkeme karar veriyor. Yerel mahkeme karar verirken de şunu diyor: "Ya, ben kaçırmışsam İstinaf düzeltir. "istinaf da diyor: "Yerel mahkemenin kaçırdığı bir şey yok. Ben hata yapmışsam, Yargıtay düzeltir ya da Danıştay düzeltir." Ondan sonra aynı yaklaşım Danıştay ve Yargıtayda da oluyor. Anayasa Mahkemesi de geçen yıl aynı bir kararın altına imza attı." ifadelerini kullandı.

Staj, çıraklık ve emeklilik sorunları

Sosyal güvenlik mevzuatındaki eksikliklerin mağduriyet yarattığını belirten Tanhan, "Geçici maddeler, ismi üzerinde, hukukta geçici ama siz geçici maddelerle asıl maddeleri, mevzuatın tamamını bertaraf ediyorsunuz. Dolayısıyla sosyal güvenlik mevzuatı veya Bakanlığınız üzerinden eleştirilerimizin çoğu aslında bu karmakarışık mevzuattan kaynaklanmaktadır. Bu konuda 3 tane başlık size aktaracağım Sayın Bakan, staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıç süresi olarak hesaplanmaması, bu, gerçekten büyük bir mağduriyete sebep oluyor çünkü siz bir öğrenciyi, bir çırağı sigortalattırıyorsunuz, işe giriş belgesini, primini alıyorsunuz ama hukukta bir boşluğa bırakıyorsunuz, bir boşluğa bırakıyorsunuz. Dolayısıyla bu mağduriyeti gidermiyorsunuz, hiçbir zaman da buna ilişkin bir çalışma yürütmediniz. Yine, kademeli emeklilik mevzuatı -neredeyse tüm vekil arkadaşlarımız değindi- ülkenin kanayan yarası ve gerçekten sıkıntılı bir durum. Bir de hizmet borçlanmalarındaki mevzuattan kaynaklı sıkıntılar yine 4A, 4B ve 4C statüsündeki yaklaşımlardan farklı. Mesela, geçici 7'nci maddenin yedinci fıkrası diyor ki 4A yani "SSK'de sen geriye dönük borçlanırsan askerliktir, stajdır veya diğer borçlanmadır ben kabul ediyorum." 4B, aynı durum o da "Kabul ediyorum." diyor ama 4C'ye gelince "Orada dur." diyor. 2008 öncesi, 2008 sonrası MEMUR-SEN şöyle şöyle, değişik bir mevzuat. Dolayısıyla geçici maddeler aslında sizin Bakanlığınızın çalışmalarının tamamını sakatlayan bir durum." dedi.

Mağduriyetlerin giderilmesi talebi

Mağduriyetlerin çözümü için çözüm yollarını sıralayan Tanhan, "Dolayısıyla bizim DEM PARTİ olarak hem çırak ve staj borçlanmalarına ilişkin sigortalılık başlanmamasına ilişkin kanun teklifimiz hem de kademeli emekliliğe ilişkin yasa teklifimizi biz Meclise sunduk, bunun takipçisi olacağız Sayın Bakan. En azından bugün burada hem staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesine ilişkin hem kademeli emekliliğe ilişkin hem de dediğim gibi, 4A, 4B ve 4C'den kaynaklı bu geçici 7'nci maddenin yedinci fıkrasına ilişkin burada bugün sizin ağzınızdan bu mağduriyetlerin giderileceğini Komisyon aracılığıyla halka, yurttaşlarımıza ulaştırmanızı talep ediyoruz. Gerçekten bu konular basit ve çözümü kolay problemler. Dolayısıyla mevzuatın yanlış yorumlanmasından kaynaklanan bir problem dışında hiçbir şey değil. Yanlış yorumluyor. Az önce de ifade ettim, kanun Türkçe, mevzuatın tamamı Türkçe ama SGK bürokratları dışında bu kanunu, bu mevzuatı bilen hiç kimse yok, yüksek yargı da dâhil buna. Bu nedenle bu mağduriyetlerin giderilmesini talep ediyorum." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91164

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia