Tanrıkulu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına Soma ve İmbat protokollerini sordu

Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu, 20 Ekim 2026 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a yazılı soru önergesi verdi. Tanrıkulu, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumunun imzaladığı protokollere ilişkin çeşitli sorular yönelterek konunun detaylandırılmasını istedi.

Protokollerin onay süreci ve hukuki durumu

TKİ ile Soma Kömür İşletmeleri AŞ ve İmbat Madencilik AŞ arasında 8 Ekim 2013 tarihinde imzalanan ek protokollerin detaylarını soran Tanrıkulu, "TKİ ile Soma Kömür İşletmeleri AŞ ve İmbat Madencilik AŞ arasında 8 Ekim 2013 tarihinde İmzalanan ek protokoller hangi makamların onayıyla yürürlüğe konulmuştur? Söz konusu protokoller için ayrı ayrı TKİ Yönetim Kurulu kararı alınmış mıdır? Alınmışsa kararların tarih ve sayıları nedir? Soma Kömür İşletmeleri AŞ'nin sözleşmesinin 31 Aralık 2026'ya, İmbat Madencilik AŞ'nin sözleşmesinin ise 1 Ekim 2028'e kadar uzatılmasına ilişkin protokollerin hukuki ve fiili durumu nedir?" ifadelerini kullandı.

Kamu zararı ve denetim süreçleri

Soma ve Ermenek faciaları ile maden sahalarındaki denetimlere değinen Tanrıkulu, "Soma ve İmbat şirketlerine sağlandığı ileri sürülen 4 milyar Türk lirasını aşan sözleşme avantajına ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir kamu zararı incelemesi yapılmış mıdır? Yapılmışsa tespit edilen kamu zararı kaç Türk lirasıdır? Soma ve Ermenek facialarından önceki beş yıllık dönemde, ilgili madenlerde Bakanlığınız ve bağlı kuruluşlarınca ayrı ayrı kaç denetim yapılmış ve kaç mevzuata aykırılık tespit edilmiştir?" açıklamasında bulundu.

Tanrıkulu, önergede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar'a şu soruları yöneltti:

1. TKİ ile Soma Kömür İşletmeleri AŞ ve İmbat Madencilik AŞ arasında 8 Ekim 2013 tarihinde İmzalanan ek protokoller hangi makamların onayıyla yürürlüğe konulmuştur?
2. Söz konusu protokoller için ayrı ayrı TKİ Yönetim Kurulu kararı alınmış mıdır? Alınmışsa kararların tarih ve sayıları nedir?
3. TKİ Yönetim Kurulunun 31 Temmuz 2007 tarihli ve 18/379 sayılı yetki devri kararı, 2013 yılında gerçekleştirilen sözleşme süre uzatımlarını kapsamına almakta mıdır?
4. Soma Kömür İşletmeleri AŞ'nin sözleşmesinin 31 Aralık 2026'ya, İmbat Madencilik AŞ'nin sözleşmesinin ise 1 Ekim 2028'e kadar uzatılmasına ilişkin protokollerin hukuki ve fiili durumu nedir?
5. Bu protokoller kapsamında 30 Eylül 2026 tarihi itibarıyla iki şirket tarafından ayrı ayrı kaç milyon ton kömür üretilmiştir?
6. TKİ tarafından 2005 yılından 30 Eylül 2026 tarihine kadar söz konusu iki şirketten satın alınan kömürün yıllar ve şirketler itibarıyla toplam bedeli kaç Türk lirasıdır?
7. Her iki şirkete tanınan kömür alım garantilerinin miktarı, süresi ve kamuya getirdiği toplam mali yükümlülük kaç Türk İlirasıdır?
8. Soma'daki Geventepe, Mumya ve İşıklar maden sahalarının aynı işletmeciye ek protokollerle tahsis edilmesinin hukuki dayanakları nelerdir?
9. TKİ'nin Rödövans Uygulama Yönergesi'nin 13'üncü maddesi kapsamında, 2013 yılındaki sözleşme uzatımlarının mevzuata uygunluğu hakkında hangi idari incelemeler yapılmıştır?
10. Dönemin Enerji Bakanı tarafından 5 Şubat 2015 tarihinde TBMM'de dayanak gösterilen denetim raporları ve adli kararların hangileri doğrudan 8 Ekim 2013 tarihli ek protokolleri incelemektedir?
11. Soma ve İmbat şirketlerine sağlandığı ileri sürülen 4 milyar Türk lirasını aşan sözleşme avantajına ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir kamu zararı incelemesi yapılmış mıdır? Yapılmışsa tespit edilen kamu zararı kaç Türk lirasıdır?
12. Bu sözleşmelerin hazırlanması, onaylanması ve uygulanmasında görev alan kamu görevlileri hakkında kaç idari inceleme veya disiplin soruşturması yürütülmüş, bunların kaçı yaptırımla sonuçlanmıştır?
13. Soma ve Ermenek facialarından önceki beş yıllık dönemde, ilgili madenlerde Bakanlığınız ve bağlı kuruluşlarınca ayrı ayrı kaç denetim yapılmış ve kaç mevzuata aykırılık tespit edilmiştir? ,
14. Her iki facianın ardından ilgili maden işletmeleri hakkında asliye durdurma, ruhsat iptali ve diğer idari yaptırımlardan hangileri uygulanmıştır?
15. Soma ve Ermenek facialarının ardından Bakanlığınızın yetki alanındaki kamu görevlileri hakkında ayrı ayrı kaç soruşturma izni verilmiş, kaç talep reddedilmiştir? Soma faciasından önceki yıllarda, ilgili maden ocağının yıllık üretiminin sözleşmede öngörülen miktarları aştığına ilişkin tespit yapılmış mıdır? Yapılmışsa hangi idari işlemler uygulanmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51590 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eeeb197f-a27c-4e23-9fbc-01a15e4c6d5c

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia