Varli, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na afet risklerini sordu

DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varli, Van ilinde olası bir depreme karşı alınan önlemlere ilişkin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52052 esas numarasıyla kayda girdi.

Varli, önergesinde şunları kaydetti:

“Türkiye başta deprem olmak üzere, sel, heyelan ve taşkın gibi riskli afetlerin sıkça yaşandığı bir ülkedir. Ancak denetimsiz kentleşme ve bilimsellikten uzak imar politikaları nedeniyle afet riskleri felaketlere dönüşerek can kayıplarına ve büyük maddi zararlara neden olmaktadır. İstanbul ve diğer illerde yakın zamanda yaşanan sel ve taşkınlar da kentlerin altyapı, planlama ve afet yönetimi bakımından güvenli hâle getirilmesinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Ayrıca, ihmal edilen ve gözden kaçırılan denetim eksikliklerini de ortaya çıkarmıştır.”

“23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde meydana gelen Van merkezli depremlerde 644 kişi yaşamını yitirmiş, 1.966 yaralanmıştır. Yaşanan bu depremin üzerinden 15 yıl geçmiş olmasına rağmen Van'ın ilk girişinden tüm ilçelerine kadar kentin düzensiz mimarisi göze çarpmaktadır.”

Varli, önergede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum'a şu soruları yöneltti:

1. Van genelinde 2011 depremlerinden bu yana kaç binanın yapı stoku ve risk analizi çıkarılmıştır? Van genelinde riskli yapı stoku tespit edilmiş midir? Ağır riskli olduğu halde halen kullanılan konut ve kamu binası sayısı kaçtır? Kaç yapı için güçlendirme veya yıkım kararı alınmıştır?
2. Van ili ve ilçelerinde afet ve acil durumlar için belirlenmiş, imar planlarına işlenmiş güncel acil toplanma alanı sayısı kaçtır? Bu alanların ilçe/mahalle bazlı dağılımı ve toplam metrekare büyüklükleri ne kadardır? Van'da imar planları ve afet toplanma alanları, nüfus artışı ve güncel afet riskleri dikkate alınarak yeniden düzenlenmiş midir? Van'da yürütülen imar, kentsel dönüşüm ve altyapı projelerinde TMMOB 'a bağlı İnşaat Mühendisleri, Mimarlar ve Şehir Plancıları Odaları gibi sivil ve mesleki kurumlardan resmi görüş alınmakta mıdır?
3. Yapı denetim sistemini ticari ilişkilerin ve serbest piyasa rekabetinin baskısından çıkarıp bağımsız ve yetkin bir kamusal denetim yapısına kavuşturmak amacıyla bakanlığınızca yürütülen yasal bir çalışma var mıdır?
4. İstanbul başta olmak üzere sel ve taşkın riski taşıyan kentlerde yapılaşma, altyapı ve yağmur suyu drenaj sistemlerine ilişkin hangi önlemler alınmıştır? Afet risklerini azaltmaya yönelik önlemler alınmışsa, bu önlemlere rağmen can ve mal kayıplarının yaşanmasının nedenleri nelerdir?
5. Yaşanan afetlerde can ve mal kayıplarına asıl neden olan; şiddetli yağışlar, depremler ve heyelanlar mı, yoksa gerekli denetimleri yapmayan, ağaçları kesen, dere yataklarının önünü kapatan ve bilimsel şehircilik ilkelerini göz ardı eden yönetim anlayışı mıdır? Bu kayıpların önlenememesinin sorumluluğunu Bakanlığınız üstlenmekte midir?
6. Deprem, sel ve heyelan riski taşıyan bölgelerde riskli yapılar, fay hatları, dere yatakları, taşkın alanları ve yapılaşmaya açılan riskli bölgeler için en son ne zaman inceleme yapılmıştır? Bu incelemeler sonucunda il bazında hangi önlemler alınmış ve hangi somut adımlar atılmıştır?
7. Afet risklerine karşı merkezi idare ile yerel yönetimler arasındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir?
8. Riskli yapıların tespiti, yapı denetimi ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin artırılması için hangi yasal ve idari düzenlemeler yapılmıştır?
9. Afet riskleri, tahliye güzergâhları ve toplanma alanları konusunda halkı bilgilendirmeye yönelik yapılan çalışmalar nelerdir?
10. Van ve İstanbul başta olmak üzere yüksek afet riski taşıyan kentlerde, belirlenen önlemlerin uygulanmasına ilişkin kamuoyuna açık, takvime bağlanmış bir eylem planı bulunmakta mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52052 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fa8a005e-3fb8-497d-8713-01a17c840ead

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia