Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna Teklifi

Türkiye'de genç ve üniversiteli işsizliği tarihi rekor kırmaktadır. Üniversitelerden mezun milyonlarca genç uzun süreli işsiz kalmakta ve açlık sınırının altında yaşamaktadır. İşsizlik ve yoksulluk sorununa ilave olarak üniversite mezunun gençlerin önemli bir sorunu da Kredi Yurtlar Kurumuna olan borçlarıdır.. Gençler mezun olduktan sonra yıllarca iş bulamamakta, işsiz olmalarına rağmen Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) borçlusu ve hacizlisi durumuna düşmektedir. Bir üniversite öğrencisinin genel asgari yaşam için ihtiyaç duyduğu harcamalar, gerekse yükseköğrenim harç ücretlerinin yüksekliği, öğrencileri ve ailelerini zor durumlarda bırakmaktadır. Son yıllarda yaşam standardının düşmesi, kişi başına düşen gelirin azalması, devam eden ekonomik kriz ve yoksulluğun artması nedeniyle Türkiye'de nitelikli yükseköğrenimin maliyetleri artmıştır.

2006'dan bu yana çeşitli nedenlerle borcunu ödeyemeyen 313 bin 686 üniversite mezunu bulunmaktadır. 2006 yılında 6.002, 2007 yılında 7.411, 2008 yılında 8.251, 2009 yılında 11.810, 2010 yılında 10.437, 2011 yılında 20.530, 2012 yılında 18.737, 2013 yılında 26.564, 2014 yılında 29.185; 2015 yılında 23.866, 2016 yılında 36.952, 2017 yılında 46.036, 2018 yılında 36.905 ve 2019 yılında (11.09.2019 tarihi itibarıyla) 31.000 olmak üzere toplam 313.686 kişi 5505 Sayılı Kanun kapsamında borç erteleme talebinde bulunmuştur.

2019 yılının ilk 9 ayında ise 31 bin üniversite mezunu borcunu ödeyemediği için erteleme talebinde bulunmuştur.

Eğitimin temel bir insan hakkı ve sosyal devlet ilkesi olduğu, eğitim ve öğretimin ücretsiz olması gerektiği anlayışı göz önünde bulundurulduğunda öğrencilere verilen kredilerden herhangi bir şekilde faiz alınmaması; artarak devam eden işsizlik sorunu ile karşı karşıya olan gençlerimize sağlanan öğrenim kredilerinden alınan faizlerinin silinerek ödemelerin kolaylaştırılması amaçlanmaktadır.

Evli olmayan-çocuksuz bir çalışanın 'aylık yaşama maliyeti! olarak hesapladığı 2.540,97 TL aslında bir yükseköğrenim öğrencisi için de ölçüt olarak kullanılmalıdır. Ancak birçok öğrencinin asgari ücret koşulları altında ve mutlak yoksulluk içinde eğitimini sürdürdüğü bilinmektedir.

Tüm zorluklara rağmen milyonlarca öğrenci mezun olmakta ancak her mezun olan iş bulamamaktadır. Üniversiteli işsiz sayısı 2019 yılında 1 milyonun üzerine çıkmıştır.

Üniversite sürecinde kredi kullanan ve geri ödemede zorluk yaşayan kişi sayısının 5 milyon üzerinde olduğu ve yüz binlerce işsiz üniversite mezununun bu borcu ödeyemediği için icralık ve hacizlik durumuna düştüğü bilinmektedir. Borçların ertelenmesi veya yapılandırılmasının da gençlerin geleceğine konulan ipoteği uzattığı görülmelidir. Bu süreçte ciddi mağduriyetlere yol açan KYK borç yükü, gençlerin işsiz olması durumunda ödenememektedir. KYK borcu nedeniyle iş bulan birçok gencin ise kayıt dışı çalıştığı ifade edilmektedir.

Ücret düzeylerinin düşük olması nedeniyle asgari yaşam standartlarına ulaşamayan ve insan onuruna yaraşır güvenceli bir iş bulamayan üniversite mezunlarının KYK borçlarını ödeyemediği bilinmektedir. Toplam borçlu sayısının 9 milyon üzerinde olduğu 5 milyonun geri ödemede zorluk yaşadığı ve 400 bin civarında icralık durumunda olan KYK borçlusu gencin olduğuna dair veriler kamuoyuna yansımaktadır. Yaşanan derin ekonomik kriz nedeniyle yıllar itibariyle bu sayının daha da yükseleceği ve gençlerin geleceğe borçlanarak devam edeceği bilinmelidir.

—. NU M, a