31/5/2006 Tarihli ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 3 madde
Kaynak göster
2/1211 esas numaralı kanun teklifi 20 Haziran 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Özgür Ceylan (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale). “31/5/2006 Tarihli ve 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1211, 20 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1211-31-5-2006-tarihli-ve-5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununun-baz (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/be75d855-4578-49bf-b76a-0188d7e7b769
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havalePlan ve Bütçe Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 3 madde
MADDE 131/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41'inci maddesinin…
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41'inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent ilave edilmiş ve dördüncü fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"k) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin çıraklık ve staj süreleri,"
a) Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e), (0), (e), (b), () ve (k) bentleri gereği borçlananlar, borçlandığı tarihteki 4 üncü maddenin birinci fıkrasının ilgili bendine göre,"
Gerekçe: Çırak, bursiyer ve stajyer öğrenci olarak çalışılan süreler için borçlanma hakkı verilmesi ve sigortalılık başlangıç tarihinin uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında, çırak olarak çalışmaya veya staja başlanılan tarih olarak esas alınması öngörülmektedir. Böylece, hem sosyal güvenlik kurumuna ek gelir hem de aktüerya dengesine katkı sağlayacak bir düzenleme yapılmış olacaktır. Çıraklık ve staj dönemindeki çalışmaların prim gün sayısı hesabında dikkate alınması, bu konudaki mağduriyetlerin giderilmesi ve mesleki eğitimin özendirilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 2Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 3Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığı yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (8 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 5'inci maddesi b bendine göre; 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanmaktadır.
5510 sayılı Kanun'un "Sigortalılığın başlangıcı" başlıklı 7'nci maddesine göre de; sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, mesleki eğitime veya staja başladıkları tarihten itibaren başlamaktadır.
Ancak, 5510 sayılı Kanunun 38'inci maddesine göre malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girildiği tarih olarak kabul edildiğinden, çıraklar ve stajyerler çıraklık ve staj süreleri için malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortasından sağlanan haklardan yararlanamamaktadır.
"Meslek lisesi memleket meselesi" diyerek kampanyalar başlatıldığı hatırlanır ise, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre meslek liselerinde okuyanlar eğitimleri ile ilgili alanlarda staj eğitimi almak durumundadırlar. Bütün aşamaları kamu idaresinin gözetiminde gerçekleşen staj eğitiminde sigortalı olmak zorunluluk iken bunun emeklilik hesabına katılmıyor olması apaçık bir hak ihlalidir.
Er veya erbaş olarak silahaltında veya yedek subay okulunda geçen süreleri, sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri gibi sürelerde daha önceden sigortalılık süresi aranmadan borçlanma yapılabilmekte ve sigortalılık başlangıçları da borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülebilmektedir.
Ancak, çırak ve stajyer öğrenci olarak çalışan emekçiler bu uygulamadan faydalanamamaktadır. Bu durum, Anayasanın "eşiklik ilkesine" açıkça aykırıdır. Bu aykırılık nedeniyle çırak ve stajyer öğrenci olarak çalıştırılan emekçiler mağdur edilmektedir.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortaları Kanunu'nda gerekli değişiklik yapılarak uygulamadaki eşitliksiz ve haksızlık giderilmelidir. Bir iş yerinde filen çalışan çıraklar ve stajyerler için çalıştıkları süreler zarfınca sınırlı olmak kaydıyla borçlanma hakkı sağlanmalıdır.
Bu yönde bir düzenleme yaşanan mağduriyetlerin giderilmesinin yanında mesleki eğitimin özendirilmesine de katkıda bulunmuş olacaktır.
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR