13 Temmuz'un Zilan Katliamında Hayatını Kaybedenleri Anma ve Yas Günü İlan Edilmesi Hakkında Kanun Teklifi

13 Temmuz 1930 tarihinde Van'ın Erciş ilçesinde yaşanan Zilan Katliamı tarihin en büyük trajedilerinden biridir. 1926 yılında Ağrı ve çevresinde başlayan isyanlar şiddetle bastırılırken Erciş'te isyana katılıp katılmadığına bakılmadan çoluk çocuk, genç yaşlı, kadın erkek on binlerce Kürt katledilmiştir. Zilan bölgesinde Hasanabdal, Doluca, Şahbazar, Doğanci, Kelle, Hostekar, Suvarköy, Kızılkilise, Ziyaret, Hiraşen, Komik, Şeytanava, Birhan ve Yukarı Koşköprü köyleriyle birlikte toplam 44 köy ateşe verilmiştir.

Zilan Deresi'nde binlerce sivil yurttaşın makineli silahlarla taranıp katledildiği, kurtulanların yerlerinden zorla sürgün edildiği, malvarlıklarına el konulduğu ve cenazelerin altında saklanmak suretiyle hayatta kalanların yıllarca kaçak yaşadığı gerçeği bugün de canlı tanıklarca anlatılmaktadır. Katliamda ölenlerin sayısı 15 bin olarak gösterilse de farklı kaynaklar gerçek sayının 40 binden fazla olduğunu iddia etmektedir. Cumhuriyet gazetesi 16 Temmuz 1930 sayısında operasyonu "Zilan harekâtında imha edilenlerin miktarı 15 binden Jazladır. Yalnız bir müfreze önünde düşüp ölenler bin kişi olarak tahmin ediliyor. Zilan Deresi'nden sıvışan 3 şaki de teslim olmuştur. Buradaki harp pek müthiş bir tarzda cereyan etmiş, Zilan deresi lepalep cesetle dolmuştu." sözleriyle vermiştir.

Onlarca yıl yasak bölge ilan edilen Zilan'da bugün de acılar halen tazeliğini korumaktadır. Katliamın dehşeti hâlâ nesilden nesile aktarılmakta ve yeni nesiller bu trajedinin hikayeleriyle büyümektedir. Türkiye'de toplumsal barışın kalıcı olarak sağlanması için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve böyle olası katliamların yaşanmaması için hatırlanıp yüzleşilmesi şarttır. Böyle bir anma ve yas günü ilan edilerek; benzeri katliam girişimlerinin önüne geçmek için ciddi bir yüzleşmeyle toplumsal farkındalığın yaratılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ