4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de asgari ücret, kavramsal olarak ilk kez 3008 sayılı ve 1936 tarihli İş Kanunu'nda yer alsa da uygulamaya geçilmesi 1951 yılını bulmuştur. 1967'ye kadar mahalli komisyonlarca iş koluna ve şehre göre belirlenen asgari ücret, 1974'ten itibaren ulusal düzeyde belirlenmeye başlamıştır. Tarım işçileri için uygulanan farklı asgari ücret, 1989*da bırakılırken 16 yaşından küçükler için belirlenen farklı asgari ücret uygulamasından da 2014 yılında vazgeçilmiştir. Kısacası asgari ücret, gittikçe daha merkezileşen ve tek tipleşen bir yapıya bürünmüştür.

Anayasa'nın 55. Maddesinde; ** Ücret, emeğin karşılığı olarak tanımlanırken devlet, çalışanların yapılan işe uygun ve adaletli ücret elde etmesi konusunda sorumlu tutmaktadır. Bununla birlikte, ilgili maddede asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurulur." denmektedir.

Öte yandan; 2003 yılından itibaren incelediğimizde, asgari ücretin kişi başına düşen milli gelirin yarısına dahi ulaşmadığını görülmektedir. Asgari Ücretin Kişi Başına Düşen GSHY'ye oranına baktığımızda, Kocaeli'de yüzde 22, Ankara'da yüzde 29, Erzincan'da yüzde 40, Ağrıda yüzde 126 olduğu görülmektedir. Yani, 2021 verilerine göre asgari ücret

Ağrı'da kişi başına düşen gelirin 9126'sına denk gelmektedir.

Asgari ücret konusunda da olması gereken; gerçek enflasyon karşısında, dolar kuru karşısında, altın fiyatları karşısında asgari ücretin yaşadığı bütün kayıpların giderilmesidir. Aynı zamanda milli gelir artışından, asgari ücretin mutlaka payını alması; asgari ücretin işçinin ailesi ile birlikte geçinebileceği ücret olarak belirlenmesidir.

Türkiye'nin yüksek enflasyonlu sürece girmesi ile birlikte son birkaç yıldır, asgari ücret daha da önem kazanmıştır. Çünkü, ortalama ücret olan asgari ücret yüksek enflasyon karşısında çok hızla değer kaybetmekte, alım gücü çok hızlı bir biçimde gerilemektedir. Açıklanan son rakamlara baktığımızda, açlık sınırı Haziran 2020-Haziran 2023 arasında yüzde 327 yükselmiştir. Bu dönemdeki 36 ayın sadece dördünde asgari ücret açlık sınırını aşmıştır. Yani Ocak ve temmuz aylarında asgari ücrete zam geldiği zaman asgari ücret açlık sınırının üstüne çıkmıştır. Ancak yüksek enflasyon ve artan gıda harcamaları sebebiyle asgari ücret hemen açlık sınırının altına inmektedir.

Özetle belirtmiş olduğum gerekçelerle asgari ücretin dört aylık periyotlar halinde belirlenmesi, asgari ücretle geçinen vatandaşlarımızın enflasyona karşı biraz da olsa rahat nefes almasını sağlayacaktır.