28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME
2 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde
2/1522 esas numaralı kanun teklifi 9 Ağustos 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti); 2 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1522, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1522-askeri-yasak-bolgeler-ve-guvenlik-bolgeleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/25374d73-a139-492a-923f-0189da8b305c
SÜREÇ
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
MADDELER
18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununun 32/A maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: Yapılan değişiklikle ile yurttaşların sosyal ve ekonomik yaşamını zorlaştıran askeri ve özel güvenlik bölgesi ilan edilmesini kolaylaştıran hükümlerin kaldırılması amaçlanmıştır.
2565 sayılı Kanuna 32/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
MADDE 32/B- Bu Kanun uyarınca askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinin kurulması nedeniyle, zarar gören taşınır ve taşınmaz mal malik ve zilyetlerinin uğradığı, hayvanlara, ağaçlara, ürünlere ve diğer taşınır ve taşınmazlara verilen her türlü zararların, zarar konusu olayın öğrenilmesinden itibaren altmış gün içinde, her hâlde olayın meydana gelmesinden itibaren bir yıl içinde zararın gerçekleştiği veya zarar konusu olayın meydana geldiği il valiliğine başvurmaları hâlinde gerekli işlemlere başlanır.
Valilik, zarar görenlerce yapılacak her başvuru ile ilgili çalışmalarını, başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde bilirkişi ve keşif marifetiyle zararların tespitini yapmak ve ödenmesini gerçekleştirmek zorundadır. Zorunlu hâllerde, bu süre vali tarafından bir ay daha uzatılabilir.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
2565 sayılı kanunun 32/A maddesi Cumhurbaşkanı kararı ile askeri ve özel güvenlik bölgesi ilanını düzenlemektedir. Ayrıca gecikmesinde sakınca bulunan hallerde valilik kararı ile belirli alanların özel güvenlik bölgesi ilan edilebileceği hükmü bulunmaktadır. Söz konusu maddeye dayanılarak ilan edilen yasaklama ile birlikte başta seyahat ve yerleşme özgürlüğü olmak üzere bölge giriş çıkışlarının koşul ve izne tabi olması yurttaşların mülkiyet haklarının özüne de zarar vermekte ve mülkiyet hakkını kısıtlamakta çoğu zaman ortadan kaldırmaktadır.
Bitlis, Hakkâri, Van, Bingöl, Şırnak, Diyarbakır ve daha birçok ilde 2565 sayılı kanunun 32/A maddesine dayanılarak valilikler tarafından geniş alanlar askeri yasak bölge ilan edilmektedir. Sivil yerleşim alanlarının yasaklanması açık bir şekilde Anayasa ve uluslararası sözleşmelere aykırıdır. Bu uygulamalar yurttaşların birçok temel hak ve özgürlüğünü askıya aldığı gibi aynı zamanda tarım ve hayvancılığı da olumsuz etkilemekte, çoğu zaman bitme noktasına getirmektedir. Örneğin Bitlis ilinde valilik tarafından 14-28 Temmuz 2023 tarihleri arasında özel güvenlik bölgesi ilan edilen alanlarda güvenlik güçleri tarafından çok sayıda insan hakkı ihlali gerçekleşmiştir. Bölgedeki köylerde köylülerin tarlalarına gidiş-gelişleri engellenmiş, kilometrelerce ekili araziye zarar verilmiş, çok sayıda asırlık meyve ağacı "güvenlik yolu" yapma gerekçesi ile kesilmiş, ayrıca köylüler tehdit, baskı ve gözaltı ile karşı karşıya bırakılmıştır.
Hukuk devletinde bir yerde, bölgede veya bir alanda kamu düzeninin veya güvenliğinin bozulması halinde o bölgede ikamet eden yurttaşların can ve mal güvenliğini korumak için. , gerekli tedbirleri almak esastır. Oysa Türkiye'de koruma tedbiri olarak hukuki ve insani olmayan meşru dayanaklardan yoksun kısıtlamalara gidilmekte, yurttaşların temel hak ve özgürlükleri askıya alınmakta, uygulamalar ile yurttaşların can ve mal güvenliği risk altına girmekte ve yasaklar bir baskı aygıtına dönüşmektedir. Bu anayasaya aykırı uygulamalar yurttaşların hukuka olan inancını temelden sarsmakta ancak hâlihazırda yürürlükte olan ilgili madde; tüm bu hukuksuz uygulamalara zemin hazırladığı için hak arayışları dahi baştan sekteye uğramaktadır.
Tali Komisyon
Esas Komisyon
Milli Savunma
Tarih: 1 Ekim 2023 Esas No: 2/1522
TBMM Ni e AOL SALI
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
GÖRÜŞMELER
Genel Kurul · 58. Birleşim
“Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'm üzerine söz aldım. Bu kanun teklifiyle, valilere tanınan on beş güne kadar özel güvenlik bölgesi ilan etme yetkisinin kaldırılmasını ve yasaklı bölgelerde yurttaşların uğradığı zararların karşılanmasını amaçlıyoruz.”
Konusunda bu teklifin esas numarası (2/1522) geçen konuşmalar; tarih sırasıyla, aynı gün aynı vekilin sözleri bir satırda. Parti, konuşma tarihindeki partidir.
İLGİLİ KAYITLAR
Çerezler. Siteyi çalıştırmak için gerekli olanlar dışında, reklam ve ziyaret ölçümü çerezlerini yalnız onay verirsen kullanırız. Kararını istediğin zaman sayfa altındaki “Çerez tercihleri”nden değiştirebilirsin. Çerez politikası