Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Anayasa'nın 42'nci maddesi, kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağını düzenlemiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın resmi istatistik rakamları göstermektedir ki; okullaşma oranları yüzdelik olarak artsa da, milyonlarca öğrenci eğitim ve öğrenimden mahrum kalmaktadır. Sosyal devletin en önemli ilkelerinden biri olan parasız eğitim ilkesinin yerine eğitimin ticarileştirilmesi, eğitime engellerin artması dar gelirli aileler için ekonomik sosyal hak ihlalleriyle günden güne zorlaşması, okul masraflarının karşılanamaması ve derin yoksulluk nedeniyle baş başa bırakılmaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığının 2021-2022 istatistiklerine göre net okullaşma ilkokullar için "493,16, ortaokullar için 989,94, liseler için 9089.67'dir. Bu sayılar ilkokullarda her yüz öğrenciden 6,84 yaklaşık 7 çocuğun okulda olmadığı anlamına gelmektedir. Bu sayı ortaokul ve liselerde ise artmaktadır. Her 100 çocuktan yaklaşık 11'i ortaokul ve liseye devam etmemektedir.

2023 Bütçe görüşmelerinde dönemin Milli Eğitim Bakanı, ilkokullarda 11 bin 654, ortaokullarda 28 bin 421, liselerde 240 bin 668, toplamda ise 280 bin 743 öğrencinin eğitim sisteminde bulunmadığı, kayıt dışı olduğunu açıklamıştır.

6-18 yaş grubu için zorunlu eğitim uygulayan bir ülkede bir çocuğun sistemin dışında kalması kabul edilemez iken toplamda okulda olması gereken 280 bin 743 çocuk eğitim hakkından mahrum bırakılmaktadır.

280 743 kayıt dışı çocukların dışında bir de okula kayıtlı olup devam etmeyen/edemeyen veya ettirilmeyen öğrenciler bulunmaktadır. Okula devam eden öğrencilerin en temel gereksinimlerini kırtasiye ile giyim ve gıda oluşturuyor. Kamunun kaynaklarından kaç öğrenciye kırtasiye yardımı yapıldığı ise kamuoyu ile paylaşılmıyor. Ülke genelinde iğneden ipliğe her mal ve hizmette artan enflasyon oranlarından, kırtasiye ve giyim ürünleri de geçen yıla göre resmi rakamların üzerinde artış gösteriyor.

KDV ve diğer dolaylı vergilerin gündemde daha fazla yer bulması, alım gücünün düşmesi ve ekonomik krizin toplumun geneline yayılması ile doğrudan ilintilidir. Ekonomik kriz nedeniyle alım gücünün düşmesinin yanında, özellikle dar gelirli aileler oldukça zorlu ekonomik koşullar arasında çocuklarını okula gönderirken zorlanmakta, okullaşma oranları artıyor gibi görünse de eğitim hakkından mahrum bırakılan çocuk sayısı güne artmaya devam etmektedir.

Güncel olarak okullarda kullanılan kırtasiye malzemelerinde yüzde 20, defter-kalem gibi malzemelerde yüzde 10, giyim ürünlerinde ise yine yüzde 10 olarak uygulanmaktadır. Anılan gerekçeler doğrultusunda, işbu kanun teklifiyle eğitim ve öğrenimde kullanılan bazı kırtasiye ve giyim malzemelerinde katma değer vergisinin yüzde 1'e düşürülmesi amaçlanmaktadır.