Katma Değer Vergisi Kanunu ile Özel Tüketim Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Son dönemde bölgemizde yaşanan savaş ve buna bağlı jeopolitik gelişmeler, küresel enerji ve gıda piyasalarında ciddi arz şoklarına ve fiyat dalgalanmalarına yol açmıştır. Özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarında meydana gelen artışlar; tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin temel girdileri olan akaryakıt ve enerji maliyetlerini doğrudan yükseltmiş, buna bağlı olarak gübre, yem, zirai ilaç ve diğer üretim girdilerinde de zincirleme maliyet artışları ortaya çıkmıştır. Bu gelişmeler, ekonomik literatürde "maliyet yönlü enflasyon" olarak tanımlanan süreci derinleştirirken, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal bir maliyet baskısı oluşturmuştur. Türkiye gibi tarım ve hayvancılığın stratejik öneme sahip olduğu ülkelerde, üretim maliyetlerindeki bu artış yalnızca sektör bazlı bir sorun olmayıp; gıda arz güvenliği, fiyat istikrarı ve genel ekonomik denge açısından kritik bir risk alanı haline gelmiştir.

Mevcut durumda üreticiler; artan girdi maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve piyasa belirsizlikleri nedeniyle üretim faaliyetlerini sürdürmekte ciddi zorluklarla karşı karşıyadır. Özellikle akaryakıt, elektrik, gübre ve yem gibi temel girdiler üzerindeki vergi yükü, üretim maliyetlerini daha da artırarak üreticinin kârlılığını azaltmakta ve üretimden çekilme riskini artırmaktadır. Bu durum, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler açısından üretimden tamamen vazgeçilmesi sonucunu doğurabilecek niteliktedir.

Savaşın etkisiyle daha da belirgin hale gelen bu maliyet baskısı, tarımsal üretimde daralma riskini artırmakta; bu da orta ve uzun vadede gıda arzında azalma ve fiyatlarda daha yüksek artışlara yol açabilecek bir enflasyonist sarmal yaratmaktadır. Üretim kapasitesinde yaşanacak olası gerileme, yalnızca üreticiyi değil, toplumun tüm kesimlerini etkileyen geniş çaplı ekonomik sonuçlar doğuracaktır. Bu çerçevede, kamu maliyesi araçlarının üretimi teşvik edici ve maliyetleri azaltıcı yönde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Vergi politikalarının özellikle kriz ve olağanüstü dönemlerde ekonomik aktörler üzerindeki yükü hafifletici bir mekanizma olarak devreye alınması gerekmektedir.

Bu kanun teklifi ile; tarımsal üretim ile tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde kullanılan akaryakıt, elektrik, gübre, zirai ilaç, tohum, fide ve yem teslimlerinde Katma Değer Vergisi'nin kaldırılması, buna ek olarak özellikle maliyetlerin en kritik bileşenlerinden olan akaryakıt ve gübre teslimlerinde Özel Tüketim Vergisi'nin de kaldırılması öngörülmektedir.

Bu düzenleme ile; Üretim maliyetlerinin doğrudan düşürülmesi, Üreticinin üretimden vazgeçmesinin önüne geçilmesi, Tarımsal ve hayvansal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması, Gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi, Enflasyonist baskıların azaltılması amaçlanmaktadır.

Sonuç olarak, savaşın küresel ölçekte yarattığı maliyet şoklarının Türkiye'deki üretim yapısı üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamak, üreticiyi korumak ve ekonomik istikrarı güçlendirmek adına; tarım ve hayvancılık faaliyetlerinde kullanılan temel girdiler üzerindeki hem Katma Değer Vergisi hem de belirli kalemlerde Özel Tüketim Vergisi yükünün tercihi olarak değerlendirilmektedir.