Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığı 29/5/2009 tarih ve 5901 sayılı kanuna göre doğumla ve sonradan kazanılır. Doğumla kazanılan vatandaşlık soy bağı ve doğum yeri esasına göre kendiliğinden kazanılırken, sonradan kazanılan vatandaşlık ise yetkili makam kararı veya evlat edinilme ya da seçme hakkının kullanılması ile mümkün kılınmıştır.

Kanun ayrıca vatandaşlığın kazanılmasında istisnai halleri düzenlemiştir. Bu istisnai haller ise 11/2/2010 tarih 2010/139 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ile detaylandırılmıştır.

Yönetmeliğe 2016 yılında 9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yabancıların mülk edinme yoluyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına kabulü eklenmiş ve ilk olarak 2017 yılı Ocak ayında uygulanmaya başlanmıştır.

Yönetmelikteki hükmün 2018 ve 2022 yıllarında edinilecek mülkün tutarı açısından güncellendiği görülmektedir.

Yabancıların gayrimenkul edinme yoluyla vatandaşlığa kabulü ile başlayan uygulama sonrasında ülkemizde yabancılara konut satışının arttığı ve dolayısıyla vatandaşlık hakkı kazanan yabancı ülke vatandaşı sayısının da arttığı gözlemlenmektedir.

2009 yılına kadar uygulamada olan 11/2/1964 tarih ve 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 45. Maddesinde Türk Vatandaşlığına kabul edilenlerden "gerekli görülenlerin" Resmi Gazetede yayımlanması hükmünün yer aldığı ve uygulandığı görülmektedir.

Ancak 2009 yılında kabul edilen 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda bu hüküm yeniden düzenlenmemiştir.

Hem söz konusu uygulamanın kanunla hüküm altına alınmamış olması hem de 2017 yılından itibaren yabancılara mülk edinme yoluyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı hakkının verilmiş olması Türk vatandaşlığı edinmenin kolaylaştırıldığını göstermektedir.

Ülkemizin son yıllarda dünyada yaşanan çatışmalar, savaşlar, kıtlık ve ekonomik krizler sebebiyle özellikle Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya ülkelerinden gelen sığınmacı sayısı dikkate alındığında Türk Vatandaşlığı hakkını kazanmanın kolaylaştırılmasının bir güvenlik sorunu yarattığı ortadadır.

Kanunla ülkemiz vatandaşlığına kabul edilecek kişiler açısından "milli güvenlik" ve "kamu düzeni" ilkelerinin gözetilmesi hüküm altına alınmıştır. Ancak son dönemlerde ülkemiz vatandaşlığına kabul edilmiş kişiler hakkında "kırmızı bülten kararı", "suç örgütü mensubu/lideri" olma gibi son derece sakıncalı iddialar vatandaşlık hakkını kazanma konusunda şeffaflığın önemini göstermektedir.

403 sayılı kanunda yer alan vatandaşlığın kazanılması durumunun Resmi Gazetede yayımlanması uygulamasının şeffaflık ve güvenlik açısından önemli olduğu anla yeniden kanuna eklenmesi öngörülmektedir.