İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Turizm Türkiye ekonomisinin belkemiği sektörlerden biridir. 2022 yılında ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 71 artış göstererek 51,4 milyon kişi olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılı Ocak-Eylül döneminde ülkemize gelen toplam ziyaretçi sayısı da 45,2 milyon kişi olmuştur. Kişi sayısında olduğu gibi turizm gelirlerinde de ibre yine yükseliştedir. 2017 sonunda 65 dolar olan kişi başı gecelik gelir 2022 yılında 89 dolara, 2023 yılının ilk dokuz aylık döneminde ise 100 dolara yükselmiştir. Bu, 2017 yılına kıyasla yüzde 55'lik artışa tekabül etmektedir.

Ancak, turizmdeki bu tabloya paralel olarak, turistlere hizmet veren yerel yönetimlerin gelirleri artmamaktadır. Genel bütçe vergi gelirlerinden belediye ve il özel idarelerine ayrılan pay illerin yerleşik nüfusuna göre hesaplanmaktadır. Oysa Muğla, Antalya, İzmir, Aydın, Balıkesir gibi illerimiz özellikle yaz sezonunda nüfuslarının çok üstünde insanı barındırmaktadır. Yerel yönetimlerin mevcut imkânları ile turizm nedeniyle artan nüfusa nitelikli hizmet verebilmesi mümkün değildir.

Örneğin Muğla, yerleşik nüfusu ve yazlık nüfusu arasında büyük fark olan illerimizin başında gelmektedir. 2023 yılında Muğla'nın yerleşik nüfusu, 1 milyon 66 bin 736 kişidir. Bu nüfusa göre, 2023 yılında Muğla'nın Genel Bütçe vergi gelirlerinden aldığı pay net 3.6 milyar TL civarındadır. Ancak Muğla, turizm sezonunda yerli ve yabancı turist kapsamında yaklaşık 5 milyon kişiyi ağırlamaktadır. (Sadece 2023 yılında Muğla, 2 Milyon 500 bin yabancı ziyaretçiyi ağırlamıştır.) Turizm sezonunda Muğla, turist sayısına göre Genel Bütçe vergi gelirlerinden pay almalıdır.

Kanun teklifiyle, turizm nedeniyle yıl içerisinde nüfusu iki kat ve daha fazla artan il ve ilçe belediyelerine, nüfus artışının yaşandığı aylarda, nüfus artış oranına göre ek kaynak verilmesi teklif edilmektedir.