Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe

Tarih; 4-3-2024

Esas No:2/2053

TbWT?. ^

I o 1 Mart 2024 GENEL GEREKÇE

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) diye adlandırılan kurumlar Cumhuriyetimizin ilanından sonra temel amaç olarak ülkemizdeki üretim yetersizliğinin giderilmesi, ekonomik kalkınmayı sağlamak, toplumun refahını sağlamak, temel gereksinimleri karşılamak, ülkemiz altyapısını güçlendirmek ve özel sektöre destek olmak amaçlarıyla kurulmuş kamu idareleridir. 2018 yılında çıkarılan 696 No'lu KHK kapsamı dışında tutularak alt işveren işçisi (taşeron) çalıştırma biçiminde devam edilen kamu iktisadi teşebbüslerinde çalışan yaklaşık 100 bin taşeron işçinin kadro hakkı ihdas edilmemiştir.

Bahse konu kamu iktisadi teşebbüslerine aşağıda sıralanmıştır.

1. Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ)

2. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)

3. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ)

4. Devlet Malzeme Ofisi (DMO)

2. Et Süt Kurumu (ESK)

6. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü

7. Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ)

8. Makina Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE)

9. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) (Bağlı İştirakleri)

10. Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ)

11. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ)

12. Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi (TEMSAN)

13. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)

14. Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ)

15. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)

16. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)

17. Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi (TŞFAŞ)

18. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK)

Yüz bin işçinin ailesi de göz önüne alındığında yaklaşık 500 bin kişiyi yakından ilgilendiren kadro hakkı her seçim öncesi vaatlerin başında gelmektedir. Hükümetin dilinden düşürmediği ancak uzun zamandır çözüme kavuşturulmayı bekleyen bu sorun İşçi ve ailelerini maddi-manevi yıkıma uğratmaktadır. Açlık sınırının 17 bin liraya, yoksulluk sınırının 48 bin liraya dayandığı, enflasyon canavarının hortladığı bu süreçte yetkililerin KİT'lerde çalışan taşeron işçileri görmezden gelmesi manidardır. KİT taşeron işçileri yıllardır yetkililerin verdiği kadro sözlerinin yerine getirilmesini beklerken artan ekonomik krizle birlikte zorlaşan yaşam koşullarından kurtulmak için kadroya alınmayı, eşit işe eşit maaş ve eşit hak talep etmektedir. Kendilerine verilen sözlerin yerine getirilmesini isteyen KİT işçileri bir an önce kadroya alınarak kazanılmış haklarına kavuşmayı beklemektedir.

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışanlar arasından, 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla en az iki yıl kesintisiz olarak ilgili teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda çalışmış ve hala çalışmaya devam edenler, belirli bir sınavı başarıyla geçmeleri durumunda işçi statüsünde istihdam edilebileceklerdir. Alınan bu kararın ardından kadro bekleyen KİT taşeron işçileri de kendil gelmesini beklemektedir.