4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de işe alım süreçlerinde medeni durum, etnik köken, dini inanç, doğum yapma niyeti ve cinsiyetle ilgili soruların sıklıkla sorulması, bireyler arasında eşitsizlik ve ayrımcılık sorunlarını gündeme getirmektedir. Bu tür sorular, adayların niteliklerine odaklanmak yerine kişisel özelliklere dayalı değerlendirmelere yol açarak, işe alım süreçlerinin objektif ve adil olma ilkesine zarar vermektedir. Medeni durum ve etnik köken gibi kişisel konuların sorgulanması, adayların iş başvurularında önyargılara maruz kalmasına ve iş fırsatlarından eşit bir şekilde yararlanmalarını engelleyebilmesine neden olmaktadır. Bu durum, toplumsal çeşitliliği teşvik etmek yerine, ayrımcılığın önünü açarak iş gücünde potansiyel bir kayıp yaratmaktadır.

Türkiye'de bu konuda mevcut yasanın güncellenmesi, işe alım süreçlerinin daha adil, şeffaf ve çeşitli bir zeminde gerçekleşmesine katkı sağlayabilir, ayrıca bireyler arasındaki eşitsizlikleri azaltabilir.

Türkiye Cumhuriyeti'nde iş başvurusu sırasında adaylara medeni durumlarıyla ilgili herhangi bir soru sorulmamalıdır. Bu bilginin iş performansıyla doğrudan bir ilişkisi olmadığı gibi, bireyin mahremiyetine saygı gösterilmelidir. Adayların etnik kökeni veya dini inançlarıyla ilgili sorular, işe alım süreçlerinde yer almamalıdır. Bu tür sorular, ayrımcılığa neden olabilir ve çeşitlilik ilkesine aykırıdır. İş başvurularında kadın adaylara doğum yapma niyetleriyle ilgili sorular sorulmamalıdır. Bu tür sorular, cinsiyet temelli ayrımcılığa yol açabilir ve adayların işe alım sürecinde eşit fırsatlara erişimini engelleyebilir. İş başvurularında cinsiyetle ilgili soruların sorulması yasaklanmalıdır. Cinsiyet, bir bireyin iş performansıyla ilgili bir gösterge değildir ve bu tür sorular cinsiyet eşitliği ilkesine aykırıdır. Bu önerilen yasa ile Türkiye'de işe alım süreçlerinin daha adil ve eşitlikçi bir temelde yürütülmesi sağlanabilir. Hazırlanan bu kanun teklifi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nda bireylerin haklarının daha fazla korunması amaçlanmıştır.

Son olarak belirtmek gerekir ki her ne kadar müteaddit Kanunlarda teklife konu içerik yer alsa da; uygulamada, mer'i mevzuatın bu türden ayrımcılıkları önlemeye yeterli olmadığı ortaya çıkmıştır. Zira işverenler, Anayasa'nın 10'uncu maddesinde temelini bulan eşitlik ilkesinden doğan ayrımcılık yapmama yükümlülüğüne rağmen; iççi aleyhine iş ve işlemlerde bulunmaktadır. Bundan dolayı teklif sunulmakla; işçi, daha da korunmaya mazhar kılınmaktadır.