26/9/2004 Tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Demokratik bir toplumun temel kaidelerinden biri de hak ve özgürlüklerin canlı bir şekilde yaşandığı anayasal özgürlük ortamının korunmasıdır. Nitekim Anayasamızın da 5. Maddesi aynen şu ibareye sahiptir:

"Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağırısızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."

Bu doğrultuda, yasama organının görevlerinden biri de, insan özgürlüklerini kısıtlayan her türlü engeli kaldırmak ve insanların daha özgür yaşaması için gereken ortamı hazırlamak üzere çalışmaktır. Bu amaçla yapılan çalışmalarda, özgürlük ile kamu güvenliği arasında orantılı bir denge kurulmalı, insanların hak ve özgürlüklerinin korunmasına adanmış kamu düzeni ve güvenliği zedelenmeden, temel hak ve hürriyet alanının genişletilmesi hedeflenmelidir.

Türk Ceza Kanunu'nun 220. Maddesinde bulunan düzenleme bu kapsamda değerlendirilmiş olup, düzenlemenin güvenlik ile özgürlük arasındaki dengeyi bozduğu, aşırı güvenlikçi bir anlayışla ortaya konulduğu, subjektif ve karar merciine çok geniş bir takdir yetkisi veren bir alan açtığı görülmüştür. Yargı uygulamasına bakıldığı zaman, normal hayatta suç olmayan kitap yazma, bir toplantı veya gösteriye katılma, ders verme gibi eylemlerin bu madde kapsamında yeniden değerlendirildiği, tek başlarına suç teşkil etmeyen bu eylemlerin örgütün amaçları doğrultusunda birer faaliyet olarak ortaya konduğu ve şahısların hürriyetlerinin kısıtlandığı görülmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin sayısız içtihadına bakıldığı zaman, demokratik bir toplumun temel amacının hak ve hürriyet ortamını korumak ve geliştirmek olduğu görülmektedir. Bu içtihatlar açısından konu ele alındığı zaman, yasal düzenlemenin özgürlük ortamını daralttığı sonucuna kolayca varılmaktadır.

Bu kapsamda yapılan düzenleme ile 220. Maddenin 6 ve 7. Fıkraları kaldırılmış, suçla normal mücadele yöntemleri korunarak, subjektif yargıların belirleyici olmasının önüne geçilmiş, basın özgürlüğünü kısıtlayacak derecede geniş olan diğer fıkra ise yeniden düzenlenerek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından belirtilen objektif, maddi unsurlara yer verilmiştir.