9/6/1932 Tarihli Ve 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında

Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 2-7-2024

Esas No:2/2257 d 1 lemraiE 2024 GENEL GEREKÇE

Ülkemizdeki ekonomik koşullar ve yaşam maliyetleri göz önüne alındığında, asgari ücretle çalışan vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandıkları açıktır. 2024 yılı itibarıyla net asgari ücret 17.002,12 TL olarak belirlenmişken, Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) tarafından hazırlanan Nisan 2024 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Raporuna göre, dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması tutarı yani açlık sınırı 17.725 TL'dir. Bu veriler, asgari ücretin bir ailenin yalnızca temel gıda ihtiyaçlarını bile karşılamakta yetersiz kaldığını göstermektedir.

Asgari ücretle veya daha düşük gelirle yaşamlarını sürdüren vatandaşlarımızın büyük bir kısmı, tüketici kredisi, kredi kartı borcu ve kredili mevduat hesaplarından doğan borçlarla mücadele etmektedir. Bu borçların haciz yoluyla tahsil edilmesi, zaten zor durumda olan bu vatandaşların yaşam koşullarını daha da ağırlaştırmakta ve onları insan onuruna yaraşır bir yaşam sürme hakkından mahrum bırakmaktadır.

Asgari Ücret Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesinde asgari ücret; işçilerin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücret olarak tanımlanmıştır. Bu tanım, asgari ücretin temel ihtiyaçları karşılamak üzere belirlendiğini ve kanaatimce bu ücretin borç tahsiline konu edilmemesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

İcra ve İflas Kanununun 83 üncü maddesinde dörtte bir oranının metne konulmuş olması, icra müdürüne aynı maddenin birinci fıkrasında tanınan takdir hakkını Asgari Ücret Yönetmeliğine uygun olarak kullanmasını engellemekte ve borçlunun sahip olduğu asgari ücret hakkını zedeleyecek şekilde haciz tatbikine girişmesine neden olmaktadır.

Asgari ücretle geçinen vatandaşların maaşlarının haczedilmesi; bu kesimlerin daha da yoksullaşmasına, toplumsal dengenin bozulmasına ve vatandaşlarımızın ödeme güçlüğü sarmalına girerek daha da fazla borçlanmasına neden olmaktadır.

Aynı zamanda bu durum vatandaşlarımızın yasal olarak kayıtlı bir işte çalışmak yerine kayıt dışı veya sigortasız çalışma eğilimlerini artırmaktadır. Bu da sosyal güvenlik sisteminden yararlanma oranlarını düşürmekte ve sistemin finansal sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir.

Bu bağlamda, Anayasamızın sosyal devlet ilkesi ve İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nde belirtilen insan onuruna yaraşır bir yaşam sürme hakkı doğrultusunda, asgari ücretle çalışan vatandaşlarımızın gelirlerinin haczedilmemesi yönünde gerekli yasal düzenlemelerin yapılması elzemdir. Bu düzenleme, toplumumuzun kırılgan kesimlerinin korunmasını sağlayacak ve sosyal adaletin tesisi yönünde önemli bir adım olacaktır.

Tüm bu gerekçelerle kanun teklifim hazırlanmıştır.