İcra ve İflas Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 82 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

"14. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında gelir ve aylık ödemeleri ile bayram ikramiyesi ödemeleri yapılanların bu ödemelerin yatırıldığı banka hesaplarındaki paralar,"

Gerekçe: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesinde yapılan bu düzenleme ile 5510 sayılı Kanun kapsamında gelir ve aylık alan vatandaşlarımızın, söz konusu ödemelerin yattığı banka hesaplarındaki paraların haczedilemeyeceği hususu, "haczedilemeyecek mal ve haklar" arasında açıkça hüküm altına alınmaktadır. Böylece, emeklilerin temel geçim kaynağı olan gelirlerin banka hesabına geçmesiyle birlikte koruma kalkanının sona ermesi gibi uygulamadaki belirsizlikler giderilerek, emekli maaşlarının korunması amaçlanmaktadır.

6183 sayılı ve 21/7/1953 tarihli Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve 71 inci maddesinde yer alan "emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler" ibaresi kaldırılmıştır.

"14. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında gelir ve aylık ödemeleri ile bayram ikramiyesi ödemeleri yapılanların bu ödemelerin yatırıldığı banka hesaplarındaki paralar,"

Gerekçe: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında gelir ve aylık ödemesi yapılan kişilere ait banka hesaplarında bulunan ve sosyal güvenlik ödemelerinden oluşan tutarlar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda düzenlenen haczedilemeyecek mallar kapsamına dâhil edilmektedir. Böylece; emekli, malul, dul ve yetim aylıkları ile diğer sosyal güvenlik ödemelerinin hacze karşı güvence altına alınması, uygulamada yaşanan hak kayıplarının giderilmesi ve sosyal güvenlik hakkının sosyal devlet ilkesi doğrultusunda etkin biçimde korunması amaçlanmaktadır.

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 93 üncü maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler ile bu ödemelerin yatırıldığı banka hesaplarındaki paralar, nafaka borçları dışında haczedilemez; haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunsa dahi, icra müdürü tarafından reddedilir."

Gerekçe: 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesinde yapılan değişiklik ile emekli gelir ve aylıklarının haczedilemezliği ilkesi güçlendirilmektedir. Mevcut uygulamada emekli maaşları üzerinde nafaka borcu veya borçlunun muvafakati gibi çeşitli istisnalar bulunmaktadır. Bu düzenleme ile söz konusu istisnalar daraltılmakta; özellikle borçlunun rızası olsa dahi haciz taleplerinin icra müdürlüklerince reddedilmesi zorunlu kılınarak, sosyal devlet ilkesi gereği emekli aylığının kişinin yaşamını idame ettirebilmesi için korunması teminat altına alınmaktadır. Bu hüküm, kamu düzenine ilişkin emredici bir kural olarak tesis edilmektedir.

5510 sayılı Kanun'un ek 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan 20.000 Türk lirasından" ibaresi, "ilgili ay itibarıyla yürürlükte olan net asgari ücret tutarından" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 5510 sayılı Kanun'un ek 19. maddesi ile belirlenen alt sınırın, sabit bir rakam yerine "net asgari ücret" ile ilişkilendirilmesi hedeflenmektedir. En düşük emekli aylığının, ekonomik dalgalanmalardan ve enflasyonist etkilerden korunması, emeklilerin insanca yaşama standartlarının altına düşmemesi adına zorunluluk arz etmektedir. Asgari ücretin, bir çalışanın ve ailesinin temel yaşam maliyetini yansıtan bir ölçüt olduğu göz önüne alındığında, emekli aylıklarının da bu eşiğe endekslenmesi sosyal adaletin bir gereğidir.

5510 sayılı Kanun'un ek 24 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Gerekçe: Devletin kamu alacaklarını tahsil etme yetkisinin kullanımı sosyal devlet ilkesi, ölçülülük esası ve insan onurunun korunması yükümlülüğü ile sınırlandırılmıştır. Sosyal güvenlik sistemi, vatandaşın en zor döneminde yanında olmak amacıyla kurulmuş olup, bu sistemin sağladığı gelirlerin idari tasarruflarla azaltılması, sosyal adalet anlayışı ve Anayasa'nın öngördüğü koruma yükümlülüğüyle bağdaşmamaktadır. Maddeyle, Kurum'dan gelir veya aylık alanların genel sağlık sigortası primi dâhil prim ve prime ilişkin borçlarının gelir veya aylıklarından doğrudan kesilmesine imkân tanıyan düzenleme yürürlükten kaldırılarak; emeklilerimizin, malullerimizin, dul ve yetimlerimizin temel geçim kaynaklarının korunması, sosyal güvenlik hakkının güçlendirilmesi ve sosyal devlet ilkesinin fiilen hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir. li İCRA VE İFLAS KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ