Emekli Sendikaları Kanun Teklifi

Bu Kanunun amacı, ilgili yasal mevzuat uyarınca emekli olan ve bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumundan maaş alan kişilerin ekonomik ve sosyal çıkarlarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla her türlü faaliyette bulunmak üzere kurulan emekli sendikalarının kuruluşuna ve işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Gerekçe: Madde kanun teklifinin amaçlarını ortaya koymaktadır.

(1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığını,

b) Emekli: Sosyal Güvenlik Kurumundan veya 5510 sayılı Kanunun Geçici 20. Maddesi kapsamındaki sandıklardan gelir veya aylık almakta olanlar ile ilgili kanunlara göre gelir veya aylık alanları,

c) Kurum: Sosyal Güvenlik Kurumunu,

d) Sendika: Sosyal Güvenlik Kurumundan veya 5510 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesi kapsamındaki sandıklardan gelir veya aylık almakta olanlar ile ilgili kanunlara göre gelir veya aylık alanların ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek amacıyla en az yedi emeklinin bir araya gelerek faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları, ifade eder.

Gerekçe: Madde ile kanunda bahsi geçen kavramların tanımları belirlenmiştir.

Emekli Sendikaları bu Kanundaki kuruluş usul ve esaslara uyarak önceden izin almaksızın kurulur.

Gerekçe: Teklif maddesine göre, Emekli Sendikalarının Kanundaki kuruluş usul ve esaslarına uyarak izin almaksızın kurulacağı ifade edilmiştir. Bu kapsamda sendikaların serbestçe kurulabilmesi anayasal hakların kullanımı doğrultusunda ortaya konulmuştur MADDE 4: Sendikalarda kurucu olma şartları tespit edilmiştir. Bu kapsamda yönetimde bulunacak kişilerin belirli suçlardan mahkum olmamış olma şartı getirilmiştir.

Fil ehliyetine sahip ve Sosyal Güvenlik Kurumundan veya 5510 sayılı Kanunun Geçici 20. Maddesi çerçevesinde faaliyet gösteren sandıklardan aylık alan herkes sendika kurma hakkına sahiptir. Ancak zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini akl kaçakçılık suçlarından birinden mahkumiyeti bulunanlar sendika kurucusu ol Kuruluş usulü

Emekli Sendikalarının kuruluş usulü hakkında 6356 sayılı Yasa hükümlerinin ilgili maddeleri uygulanır.

Gerekçe: Madde ile emekli sendikalarının kuruluş usulü düzenlenmiştir.

(1) Kuruluşların tüzüklerinde aşağıdaki hususların yer alması gerekir:

a) Adı, merkezi ve adresi,

b) Amacı,

c) Sendika kurucularının ad ve soyadları, kimlik bilgileri, meslek ve sanatları ve yerleşim yerleri,

d) Üye olma, üyelikten çıkma ve çıkarılmanın şartları,

e) Genel kurulun oluşumu, toplanma zamanı, görev ve yetkileri, üye ve delegelerinin oy kullanmaları, çalışma usul ve esasları ile toplantı ve karar yeter sayıları,

f) Genel kurul dışında kalan organlar, bu organların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma usul ve esasları ile toplantı ve karar yeter sayıları,

g) Şube veya bölge şubelerinin nasıl kurulacağı, birleştirileceği veya kapatılacağı, görev ve yetkileri, genel kurullarının toplantılarına ve kararlarına ilişkin usul ve esaslar ile sendika genel kurulunda şube ve bölge şubelerinin nasıl temsil edileceği,

&) Üyelerce ödenecek aidat ve sendika yöneticilerinin ücretleri ile ilgili usul ve esaslar,

h) Demirbaşların satış ve terkininde uygulanacak usul ve esaslar,

1. İç denetim usulleri,

)) Tüzüğün değiştirilme usulleri,

j) Sona erme hâlinde mallarının tasfiye şekli,

k) Organlarının oluşumuna kadar kuruluşun işlerini yürütmeye ve kuruluşu temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları ile yerleşim yerleri

Gerekçe: Madde ile Emekli Sendikalarının tüzüklerinin kapsamı belirlenmiş ve zorunlu unsurlar sayılmıştır.

(1) Kuruluşun ve şubelerinin organları; genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kuruludur.

(2) Kuruluşlar ihtiyaca göre başka organlar da kurabilir. Ancak genel kurul ile yönetim, denetim ve disiplin kurullarının görev ve yetkileri bu organlara devredilemez.

(3) Kuruluşların genel kurul dışındaki organlarına seçilebilmek için 4'üncü maddede

Mahkemenin kararı kesindir.

(4) Tüzükte daha yüksek bir yeter sayı öngörülmemişse, genel kurul dışında kalan organlar için; toplantı yeter sayısı kurul üye sayısının salt çoğunluğu, karar yeter sayısı toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.

Gerekçe: Madde kapsamında Emekli Sendikalarının zorunlu organları tespit edilmiş olup organlara dair hükümler belirtilmiştir.

(1) Bu Kanun hükümlerine göre emekli sayılanlar, emekli sendikalarına üye olabilir.

(2) Sendikaya üye olmak serbesttir. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamaz. Emekliler birden fazla sendikaya üye olamaz. Emeklilerin bu hükme aykırı şekilde birden çok sendikaya üye olmaları hâlinde sonraki üyelikler geçersizdir.

(3) Sendikaya üyelik, Bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine e-Devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-Devlet kapısı üzerinden kazanılır. Üyelik başvurusu, sendika tarafından otuz gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik talebi kabul edilmiş sayılır. Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren otuz gün içinde dava açabilir. Mahkemenin kararı kesindir. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi hâlinde üyelik, red kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılır.

Gerekçe: Madde ile emekli olan herkesin serbestçe sendikalara üye olabileceği tespit edilmiş ve bu kapsamda usul ve esaslar tespit edilmiştir.

(1) Üyelik aidatının miktarı kuruluşların tüzüklerinde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir. Ancak aidat miktarı elli liradan fazla olamaz.

(2) Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili emekli sendikasının SGK'ya yazılı başvurusu üzerine, emeklinin maaşından kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir.

(3) Yukarıdaki hükümlere göre ödenmesi gereken aidatı kesmeyen veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili emekli sendikasına ödemeyen SGK, bildirim şartı aranmaksızın aidat miktarını bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür.

(4) Üye aidatının tahsiline ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Sendika üyeliğinin sona ermesi ve askıya alınması çekilebilir. E-Devlet kapısı üzerinden yapılan çekilme bildirimi elektronik ortamda eş zamanlı olarak Bakanlığa ve sendikaya ulaşır.

(3) Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanır. Çekilenin bir aylık süre içinde başka bir sendikaya üye olması hâlinde yeni üyelik bu sürenin bitimi tarihinde kazanılmış sayılır.

(4) Sendika üyeliğinden çıkarılma kararı genel kurulca verilir. Karar, e-Devlet kapısı üzerinden Bakanlığa elektronik ortamda bildirilir ve çıkarılan yazı ile tebliğ edilir. Çıkarılma kararına karşı üye, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin olarak karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

(5) Üyeliğin kazanılması ile üyeliğin sona ermesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

İşçi Konfederasyonlarına üyelik

MADDE 11- İşçi Konfederasyonlarına üyelik hakkında 6356 sayılı Yasa hükümlerinin ilgili maddeleri uygulanır.

Uluslararası kuruluşlara üyelik

MADDE 12- Uluslararası kuruluşlara üyelik hakkında 6356 sayılı Yasa hükümlerinin ilgili maddeleri uygulanır.

Kuruluşların faaliyetleri

MADDE 13- (1) Sendikalar, emeklileri temsilen tüzüklerinde yer alan konularda serbestçe faaliyette bulunur.

(0) Sendikalar, üyelerinin yazılı başvuruları üzerine emeklilik hakları ile sosyal güvenlik haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davada davayı takip yetkisine sahiptir. Yargılama sürecinde üyeliğin sona ermesi üyenin yazılı onay vermesi kaydıyla bu yetkiyi etkilemez.

(3) Sendikalar, üyelerinin çıkarlarını korumak için Sosyal Güvenlik Kurumu ile toplu pazarlık görüşmeleri yapabilir.

(4) Sendikalar, üyelerinin dayanışmalarını pekiştirmek için sosyal etkinliklerde bulunabilir ve görsel-işitsel yayınlar hazırlayabilir. yasaklarına uymakla yükümlüdür. Kuruluşlar, faaliyetlerinde toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetir. i (7) Sendikalar, uluslararası düzeyde oluşacak kurum ve kuruluşlara üye olabilir, düzenlenen toplantılara katılabilir ve bu kurum ve kuruluşlarla ortak faaliyetler yürütebilir.

Sendikanın gelirleri ve giderleri

MADDE 14- (1) Sendikanın gelirleri;

a) Üyelik ve dayanışma aidatları,

b) Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler,

c) Bağışlar,

ç) Mal varlığı gelirleri, mal varlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlardan ibarettir.

(2) Sendikaların giderleri hususunda 6356 sayılı Yasa hükümleri uygulanır.

Sendikaların denetimi ve şeffaflık

MADDE 15- Emekli sendikalarının denetimi hakkında 6356 sayılı Yasa hükümlerinin ilgili maddeleri uygulanır.

Tutulacak defter ve kayıtlar

MADDE 16- (1) Sendikalar, aşağıda yazılı defter ve kayıtları tutmak zorundadır:

a) Üye kayıt ve üyelik sona erme listeleri

b) Genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu karar defterleri

c) Gelen ve giden evrak kayıt defterleri ile zimmet defteri

Toplu sözleşme ve emeklilerin zamları

MADDE 17- (1) Toplu sözleşme, emeklilerin mali ve sosyal haklarını düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak emeklilere uygulanacak katsayı ve göstergeler, gelir ve aylıklar, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.

(2) Toplu sözleşme yapıldığı tarihten itibaren en az 2 yıl geçerlidir.

(3) Toplu sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümleri düzenlemeler içeremez.

(4) Toplu sözleşmenin uygulanmasında, sendika üyesi ve sendika emekliler arasında bir ayrımcılık yapılamaz.

Toplu sözleşme görüşmeleri

MADDE 18- (1) Toplu sözleşme görüşmelerine kurum adına Yönetim Kurulu üyeleri, emekliler adına Emekli Sendikaları Heyeti katılır.

(2) Emekli Sendikaları Heyeti, sendikaların toplam üye sayısı itibarıyla en fazla üyesi bulunan üç sendikadan belirlenecek üçer temsilci ile dokuz üyeden oluşur. Heyet Başkanı ve temsilciler, toplu sözleşme görüşmelerinin başlamasından on beş gün önce konfederasyonlar tarafından Kuruma bildirilir. Heyet Başkanlığı sıfatını haiz temsilcinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya görüşmelerden çekilmesi halinde Heyet Başkanlığı yetkisi, en çok üyeye sahip ikinci sırada bulunan sendika temsilcisi tarafından kullanılır.

(3) Toplu sözleşmeyi imzalamaya Kurum adına Kurum Başkanı, emekli sendikaları adına ise sendika temsilcileri yetkilidir .

(4) Bu madde hükümlerine göre toplu sözleşmenin imzalanan bölümlerine ilişkin Yüksek Hakem Kuruluna başvurulamaz.

(5) Toplu sözleşme görüşmeleri son rakamı çift olan yıllarda yapılır. Emeklilerin geneline yönelik toplu sözleşme teklifleri Emekli Sendikaları Heyetinin temsilci üyeleri tarafından hazırlanır ve toplu sözleşme görüşmelerinin başlama tarihinden en az bir hafta önce Kuruma verilir.

(6) Toplu sözleşme görüşmelerine, ocak ayının ilk işgünü Kurum Başkanınca belirlenen ve Emekli Sendikaları Heyetine en az iki hafta önceden bildirilen yerde başlanır. Toplu sözleşme süreci, Kurum kararının alınması da dahil olmak üzere en geç ocak ayının son işgünü tamamlanır. Hafta sonu tatil günleri hariç olmak üzere resmi tatil günlerine rastlayan günlerde toplu sözleşme görüşmelerine ara verilir. Toplu sözleşme görüşmelerinin yürütülmesinde uygulanacak yöntem ve görüşme takvimi yönetmelikle düzenlenir.

(7) Toplu sözleşme görüşme süreci sonunda, emeklilerin geneline yönelik mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme veya toplantı tutanağı imzalanır.

(8) Toplu sözleşme görüşmelerine katılmaya yetkili hiçbir sendika temsilcisinin toplu sözleşme görüşmelerine katılmaması veya toplu sözleşme görüşmelerinin uzlaşmazlıkla sonuçlanmasına rağmen tarafların Yüksek Hakem Kuruluna başvurmaması halinde, emeklilere sonraki iki mali yıl boyunca uygulanacak mali ve sosyal hade en hükümlere göre belirlenir.

Uyuşmazlık

Madde 19- Toplu sözleşme görüşme süreci sonunda toplu sözleşme imzalanamaması halinde, üzerinde uzlaşılan ve uzlaşılamayan konuları içeren toplantı tutanağı, Emekli Sendikaları Heyeti Başkanı ve Kurum Başkanı tarafından imzalanır. Toplu sözleşme görüşmelerinin uzlaşmazlıkla sonuçlanması ve toplantı tutanağı imzalanamaması halinde Kurum Başkanlığı tarafından görüşmelerin uzlaşmazlıkla sonuçlandığına dair tespit tutanağı tutulur. Toplantı tutanağı imzalanmasından veya görüşmelerin uzlaşmazlıkla sonuçlandığının tespit tutanağı ile belirlenmesinden itibaren üç işgünü içerisinde sözleşmenin ilgili bölümlerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından Yüksek Hakem

Kuruluna başvurulabilir.

Yüksek Hakem Kurulu Madde 20- Bu hususta 6356 sayılı Sendika ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri uygulanır.

Diğer Kanunların Uygulanması

Madde 21- Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, Dernekler Kanunu, Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.

MADDE 22- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 23- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Madde ile üyelik aidatının tespitine ve üyelik aidatının tahsiline ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiştir.