298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Anayasa'nın 67 maddesi ile gizli oy hakkı garanti altına alınmıştır. Bu kapsamda, "Seçimler ve halkoylaması, serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılır." ifadelerine yer verilmektedir. Oy kullanmak kişinin kendi tercihine göre gizli olması gereken bir haktır. Ancak görme engelliler yıllardır bu anayasal haklarından faydalanamamaktadır. Zira, ilgili Kanunun 93. maddesinin 2. fıkrası "Körler, felçliler veya bu gibi bedeni sakatlıkları açıkça belli olanlar, bu seçim çevresi seçmeni olan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla malule refakat edemez." şeklinde düzenlenmektedir. Günümüzde görme engellilerin okuyup yazmalarını sağlayacak teknolojiler ilermiş olmakla birlikte tek başlarına oy vermelerini sağlayacak çözümler de üretilmiş durumdadır. Bu kapsamda maddenin günümüz teknolojisine uyarlanması gerekmektedir. Zira görme engellilerin bağımsız ve tek başına oy kullanmaları mümkündür. Ayrıca, görme engellilerin bağımsız bir şekilde oy kullanabilmesi, oy kullanan refakatçilerin güvenilirliğinin de tartışmaya konu olmamasını sağlanabilecektir.

İlk olarak 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumda, Boğaziçi Üniversitesi Görme Engelliler Teknoloji ve Eğitim Laboratuvarı tarafından görme engellilerin kullanımı için hazırlanan oy pusulası, YSK'nın uygun bulması doğrultusunda kullanılmıştır. Toplam 5 bin seçmene dağıtılan pusula ise yetersizdir. Dolayısıyla, YSK tarafından pusulanın yeterli sayıda üretilerek tüm görme engellileri tarafından kullanımının sağlanması gerekmektedir. Bu kapsamda, anayasal hakların eşit bir şekilde kullanılması adına yasal zeminin de uyumlu hale getirilmesi ve eşitliğin sağlanması açısından elzemdir.