Dedaş’ın Kamulaştırılması Kanun Teklifi

Sanayi, Ticaret, Enerji, Tali Komisyon (o (Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji

Esas Komisyon (Plan ve Bütçe

Tarih: 1-10-2024 Esas No:2/2443 e: 1486102

Günlük yaşamın olmazsa olmaz bir parçası olan elektrik/enerji; iletişim ağlarından üretim yelpazesine, sağlık hizmetlerinden ulaşım sistemlerine kadar tüm sektör ve alanlarda kritik bir öneme sahiptir. Tam da bu nedenle Devlet eliyle yürütülmesi gereken kritik bir altyapı hizmetidir.

Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Mardin, Siirt ve Şırnak illerinde; temel bir kamu hizmeti olan enerji üretim ve dağıtımı 2000'li yıllardan beri özel bir teşebbüs olan Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. eliyle yürütülmektedir. Hatırlanacağı üzere 20 Haziran 2024"te Diyarbakır Çınar ilçesi ile Mardin Mazıdağı ilçesine bağlı17 köyde/mahallede; DEDAŞ'ın bakımı yapılmamış elektrik tellerinden çıkan kıvılcımlarla başlayan yangın 55 bin dekarlık mera, orman ve tarım arazisini de kapsayan bir alanda 15 kişinin yaşamını yitirmesine, bir kısmı ağır olmak üzere 78 kişinin yaralanmasına sebep olmuş; büyük kısmında tahıl yetiştirilen tarım alanlarını üzerindeki ürünlerle yok etmiş; hayvancılıkla geçinenlerin sürülerini ve yaban yaşamını ortadan kaldırmıştı. Yangın bölgesinin afet bölgesi olarak ilan edilmesini gerektirecek raddede büyük bir yıkıma sebep olan DEDAŞ"'ın sebep olduğu felaketlerin ardı arkası kesilmemektedir.

Söz konusu özel teşebbüsün yetersiz altyapısı, bakım onarım eksiklikleri, sebep olduğu yangınlar, sık ve uzun süreli elektrik kesintileri ile yolladığı astronomik faturalar, yaklaşık 7 milyon kişinin yaşamını ve bölgenin ana üretim damarı olan tarıma büyük ve telafisi imkansız darbeler indirmektedir. 13 Eylül 2024 tarihinde yangın bölgesi içindeki Karabudak Mahallesindeki çiftçilere; tarlalarını, bağ ve bahçelerini satsalar dahi ödeyemeyecekleri meblağlarda faturalar kesen DEDAŞ; yargı makamlarının tedbir kararına rağmen hukuk dışına taşmakta beis görmeyerek trafoları sökmüştür.

Sonuç olarak Diyarbakır, Şanlıurfa, Batman, Mardin, Siirt ve Şımak illerinde yaşayanların canından bezerek sık sık protesto ettiği DEDAŞ; bölgenin temel ekonomik dinamosu olan tarım ve peşi sıra bölgesel kalkınma için de büyük bir tehdit halini almıştır. Temel bir kamu hizmeti olan enerjiye erişim; kamu yararının zorunlu kıldığı bir hal olarak devlet eliyle yürütülmeli; böylelikle enerji verimliliği, sürekliliği ve ekonomikliliği sağlanmalıdır. Bu amaçla "Dedaş'ın Kamulaştırılması Kanun Teklifi" hazırlanmıştır.