Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçluların İadesi Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçluların İadesi Anlaşması" 31 Ocak 2024 tarihinde Ankara'da imzalanmıştır.

Anlaşma, egemenlik ve eşitlik ilkeleri ile karşılıklı çıkarlara saygı temelinde iki ülke arasında suçluların iadesi kapsamındaki mevcut iş birliğini geliştirmek ve güçlendirmek amacıyla imzalanmıştır.

Söz konusu Anlaşma, iadesi mümkün olan suçlar, iade bakımından zorunlu ve takdiri ret nedenleri, geçici tutuklama, hızlandırılmış iade, transit geçiş gibi konularda hükümler ihtiva etmektedir.

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

Türkiye. Cumhuriyeti ile Somali Federal Cumhuriyeti - bundan böyle "Taraflar" olarak anılacaktır.

Suç önleme ve ceza "davalarının uygulanması alanındaki uluslararası hukuk normlarını rehber edinerek,

Suçun önlenmesinde daha etkin bir iş birliği sağlamak ve e bu amaçla bir iade anlaşması imzalamak i üzere,

Aşağıdaki konularda mutabık kalmışlardır:

Madde 1 İade Etme Yükümlülüğü

Taraflardan her biri, bu Anlaşma hükümleri uyarınca ve diğer Tarafın talebi üzerine, kendi ülkesinde bulunan ve haklarında ceza soruşturması veya kovuşturması yürütmek ya da bir cezanın infazı amacıyla aranan kişileri birbirlerine iade etmeyi taahhüt eder.

Madde?2 Merkezi Makamlar ve İletişim Kanalları Bu Anlaşma uyarınca, iadeye ilişkin tüm konularda Merkezi Makamlar:

Türk Tarafi için: Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı.

Somali Tarafı için: Somali Federal Cumhuriyeti Adalet ve Anayasal İşler Bakanlığı,

2. o Taraflardan her biri, Merkezi Makamını değiştirdiği takdirde, diplomatik kanallar aracılığıyla diğer Tarafı bilgilendirir. 3. o Bu Anlaşmanın amaçları bakımından, Tarafların Merkezi Makamları birbirleriyle diplomatik kanallar veya Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (INTERPOL) aracılığıyla iletişim kurarlar.

4. (o Diplomatik kanalın kullanımı, gerektiği takdirde, taleplerin derhal. yerine getirilmesi için Merkezi Makamların faks, elektronik posta ve diğer hızlı iletişim kanalları aracılığıyla doğrudan iletişim kurmalarına engel olmaz.

Madde 3 İadesi Mümkün Suçlar

. 1. Bu Anlaşmanın amaçları bakımından, iadesi mümkün suçlar, her iki Tarafın kanunlarına göre üst sınırı en az bir yıl süreli hapis cezası veya daha ağır bir cezayla cezalandırılabilir suçlardır. Böyle bir suç nedeniyle verilen bir hapis cezasının veya başka bir hürriyeti bağlayıcı cezanın infazı ile ilgili olarak bir kişinin iadesinin talep edilmesi halinde, yalnızca infazı gereken bakiye cezanın en az altı ay olması durumunda iadeye izin verilir.

2. İade talebine konu fiil veya ihmallerin, bu maddenin birinci fıkrası uyarınca her iki Tarafın kanunlarına göre suç teşkil edip etmediğini belirlerken, her iki Tarafin kanunlarının, iadeye konu suça aynı kategori altında yer verip vermemesi veya suçu aynı terimle tanımlayıp tanımlamaması önem arz etmeyecektir.

3. Suçun talep eden Tarafın sınırları dışında işlenmiş olması durumunda, iadeye yalnızca talep edilen Tarafın kanunlarının benzer şartlar altında kendi ülkesi dışında işlenmiş bir suçun cezalandırılmasını öngörmesi halinde izin verilir.

4. İade talebinin, her iki Tarafın kanunlarınca cezalandırılabilir birden çok farklı suçları içermesi ancak bunlardan bazılarının bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen şartları taşımaması halinde, talep edilen Taraf, bu suçlardan biri için iadeye izin vermiş olması durumunda, diğer suçlar için de iadeye izin verebilir.

Madde 4 Zorunlu Ret Nedenleri İade, aşağıdaki hallerde reddedilir: a. Talep edilen Tarafın, iade talebine konu suçun siyasi bir suç olduğunu değerlendirmesi.

Ancak, aşağıdakiler siyasi suç olarak kabul edilmez:

• Devlet Başkanını, Hükümet Başkanını veya bunların aile üyelerini öldürmek veya öldürmeye teşebbüs etmek,

• Her iki Tarafin da taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde siyasi suç olarak kabul edilmeyen suçlar. b. Talep.edilen Tarafin, aranan Kişinin ırkı, cinsiyeti, dini, uyruğu veya siyasi görüşü nedeniyle yargılanması veya cezalandırılması amacıyla iadesinin istendiğine ya da yargılama sırasında kişiye bu sebeplerden dolayı önyargılı yaklaşılacağına dair sağlam gerekçeleri varsa, c. İade talebine konu suçun sırf askeri bir suç olması, d. Aranan kişinin talep edilen Tarafın vatandaşı olması, e. Aranan kişinin, Taraflardan her birinin kanunları uyarınca zamanaşımı, genel veya özel af nedeniyle iade talebine konu suçtan yargılanma veya cezalandırmadan bağışık olması, f. Talep edilen Tarafın, aranan kişi hakkında iade talebine konu suç nedeniyle nihai bir karar vermiş olması.

Madde 5 Takdiri Ret Nedenleri

İade, aşağıdaki hallerde reddedilebilir:

a) Talep edilen Tarafin, kendi kanunu uyarınca iade talebine konu suç hakkında yargı yetkisine sahip olması ve iadesi istenen kişi hakkında bu suçtan bir ceza soruşturması veya kovuşturması yapmakta veya bunları başlatma niyetinde olması,

b) Talep edilen Tarafın aynı suç hakkında kovuşturma başlatmama veya yargılamayı sonlandırma kararı alması,

c) Talep edilen Tarafın, suçun ağırlığını ve talep eden Tarafın çıkarlarını gözetmekle birlikte, kişinin yaşı, sağlığı veya diğer kişisel şartları göz önüne alındığında, iadenin insani sebeplerle bağdaşmayacağını değerlendirmesi;

d) İade talebinin, yoklukta verilen bir hükme istinaden yapılmış olması ve talep eden Tarafin aranan kişinin iade sonrasında mahkeme huzurunda yeniden yargılanacağını garanti etmemesi. .

N Madde 6 Ölüm Cezası

İade talebine konu suçun, talep eden Tarafın kanunları uyarınca ölüm ile cezalandırılabilir olması ve talep edilen Tarafın kanunlarında ölüm ile cezalandırılabilir olmaması halinde, talep edilen Taraf, talep eden Tarafça, ölüm cezasının verilmesi durumunda infaz edilmeyeceği garantisi verilmedikçe, iade talebini reddedebilir.

Madde 7 Talep Edilen Tarafça İşlem Başlatma Yükümlülüğü

1. Bu Anlaşmanın dördüncü maddesinin (d) bendi ile beşinci maddesinin (c) bendi ve altıncı maddesi uyarınca iadeye izin verilmemesi halinde, talep edilen Taraf, talep eden Tarafın talebi üzerine, ilgili evrakı iç hukuku uyarınca işlem başlatılması amacıyla yetkili makamına gönderir. Bu amaçla, talep eden Taraf, konuya ilişkin belgeleri ve delilleri talep edilen Tarafa temin eder.

2. Talep eden Taraf, talebinin sonucu hakkında bilgilendirilir,

İ Madde 8 İade Talebi ve Destekleyici Belgeler

1. İade talebi yazılı bir şekilde yapılır ve iade talebinde; a. Talep eden makamın adı, b. Talep edilen makamın adı, e. İadesi istenen kişinin adı ve soyadı, yaşı, cinsiyeti, vatandaşlığı, mesleği, ikamet .yeri ya da bulunduğu yer; ayrıca kişinin kimliğini tespit etmeye yardımcı olabilecek diğer bilgiler, d. İadesi istenen kişinin eşkâli, varsa foto grafı ve parmak izi, e. İşlenen suçun unsurlarına dair bir açıklama, suçun işlenme zamanı, yeri ve sonuçları hakkında bilgi ile fiil nedeniyle maddi zarar oluşmuşsa bunun miktarını da içerecek şekilde, olayın hukuki nitelendirilmesi,

£. Suç ve suçun cezasına ilişkin ilgili kanun madde metinleri ile ceza soruşturması veya kovuşturması ya da cezanın infazına ilişkin zamanaşımının düzenlendiği kanun madde metinleri. yer.ahx.veya bunlar talebe eklenir.

2. Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine ek olarak, a. Soruşturma veya kovuşturma amacıyla yapılan iade talebine yakalama emrinin bir örneği, b. Bir cezanın infazı amacıyla yapılan iade talebine, nihai karar ile yakalama emrinin bir örneği ve infazı gereken bakiye hapis cezasını gösteren bir belge eklenir,

3. İade talebi ve destekleyici belgeler imzalanıp, mühürlenir ve bunlara talep edilen Tarafın dilinde tercümeleri eklenir.

Madde 9 Ek Bilgi

1. Talep edilen Taraf, iade talebinde sağlanan bilgileri bu Anlaşmanın gerekliliklerini karşılama açısından yetersiz bulursa, ek bilgilerin otuz gün içerisinde kendisine iletilmesini isteyebilir. Geçerli nedenlerin bulunması halinde, bu süre, talep eden Tarafın isteği üzerine on beş gün uzatılabilir. Talep eden Tarafın belirlenen sürede ek bilgileri göndermemesi halinde, bu durum, talep edilen Tarafça iade talebinden vazgeçildiği şeklinde değerlendirilir. Ancak, bu durum, talep eden Tarafin aynı suç için yeni bir iade talebinde bulunmasına engel teşkil etmez.

2. İadesi talep edilen kişinin tutuklu olması ve sağlanan ek bilgilerin bu Anlaşma uyarınca yetersiz olması veya bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen süre içinde alınmamış olması halinde, kişi serbest bırakılabilir. Bu şekilde serbest bırakma, talep eden Tarafın söz konusu kişinin iadesi için yeni bir talep göndermesine engel teşkil etmez.

. 3. Kişinin bu maddenin ikinci fikrası uyarınca serbest bırakılması üzerine, talep edilen Taraf, talep eden Tarafı derhal bilgilendirir.

Madde 10 Geçici Tutuklama

1. Acil hallerde, Taraflardan her biri, iade talebi, talep edilen Tarafa gönderilmeden önce, aranan kişinin geçici olarak tutuklanması için başvuruda bulunabilir. Bu başvuru, yazılı olarak diplomatik kanallar, Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı (INTERPOL) veya Tarafların Merkezi Makamlarınca mutabık kalınan diğer kanallar aracılığıyla gönderilebilir.

2. Geçici tutuklama başvurusu, bu Anlaşmanın sekizinci maddesinin 1 (e) bendinde belirtilen bilgi ve belgeleri, aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen belgelerin mevcut olduğuna dair bir açıklamayı ve'aranan kişinin iadesi için resmi bir talepte bulunulacağına dair bir beyanı içerir.

3. Talep edilen Taraf, başvurunun sonucuna dair talep eden Tarafı derhâl bilgilendirir.

4. Talep edilen Tarafin yetkili makamının, aranan kişinin tutuklanmasından sonraki kırk gün içerisinde, resmi iade talebini almaması halinde, geçici tutuklama sonlandırılır. Talep eden Tarafın talebi üzerine, bu süre yirmi gün daha uzatılabilir.

5. Bu maddenin dördüncü fıkrası gereğince geçici tutuklamanın sona erdirilmesi, talep edilen Tarafın resmi iade talebini sonradan alması durumunda, aranan kişinin iade edilmesine halel getirmez.

Madde 11 İade Talebi Hakkında Karar

1. Talep edilen Taraf, iade talebini iç hukukunda öngörülen usul uyarınca ele alır ve talep eden Tarafı kararından derhâl haberdar eder.

2. Talep edilen Tarafın, iade talebini tamamen veya kısmen reddetmesi halinde, ret nedenleri talep eden Tarafa bildirilir.

Madde 12 Hızlandırılmış Tade

İadesi istenen kişi, açıkça ve kendi isteğiyle talep eden Tarafa iade edilmeye rıza gösterirse, talep edilen Taraf, iadeyi hızlandırmak için iç hukukunun izin verdiği tüm tedbirleri alır.

Madde 13 Kişinin Teslimi

İ. Talep edilen Tarafça iadenin kabul edilmesi halinde, Taraflar, iadesi istenen kişinin tesliminin zamanı, yeri ile diğer konular hakkında anlaşırlar. Talep edilen Taraf, aynı zamanda, iade edilecek kişinin teslimden önce tutuklu kaldığı süreyi talep eden Tarafa bildirir. ni

2. Talep eden Taraf, teslim için kararlaştırılan tarihten itibaren otuz gün içinde iadesi istenilen kişiyi teslim almazsa, talep edilen Taraf kişiyi derhâl serbest bırakır ve bu maddenin üçüncü fikrasında sayılan hâller bulunmadıkça, aynı suçtan bu kişi hakkında yapılacak yeni bir iade talebini reddedebilir.

3. Bir Taraf, kendi kontrolü dışındaki nedenlerle iade edilecek kişiyi teslim edemez ya da teslim alamazsa, diğer Taraf derhâl haberdar edilir. Taraflar, bir kez daha teslimle ilgili konular hakkında anlaşır ve bu maddenin ikinci fikrası hükümleri uygulanır.

4. Öngörülemeyen bir durum söz konusu olduğunda, taraflardan hiçbiri, işbu sözleşme kapsamındaki şartların ihlalinden kaynaklanan zararlardan sorumlu olmayacaktır.

Madde 14 Ertelenmiş veya Şartlı Teslim

1. İadesi istenen kişi hakkında, talep edilen Tarafta, iade talebine konu suç dışında başka bir suçtan dolayı soruşturma veya kovuşturma yürütülmekte ya da bir ceza infaz edilmekteyse, talep edilen Taraf, iadeye karar verdikten sonra, soruşturma veya kovuşturmanın ya da cezanın infazının tamamlanmasına kadar teslimi erteleyebilir. Talep edilen Taraf, talep eden Tarafi teslimin ertelenmesi hakkında bilgilendirir.

2. Bumaddenin birinci fıkrasında belirtilen teslimin ertelenmesi, iade talebine konu suçun talep eden Tarafça kovuşturulmasını zamanaşımına uğratacak veya soruşturulmasını engelleyecek ise, talep edilen Taraf, iadesi istenen kişiyi, iç hukukunun izin verdiği ölçüde, Taraflarca mutabık kalınacak hal ve şartlara göre talep eden Tarafa geçici olarak teslim edebilir. Talep eden Taraf, ilgili işlemlerin tamamlanmasının ardından kişiyi, talep edilen Tarafa derhâl geri gönderir.

Madde 15 Eşyanın Teslimi

1. İade talebi kabul edilmişse, talep edilen Taraf ülkesinde bulunan ve suç neticesinde elde edilen veya delil olarak ihtiyaç duyulabilecek eşya, talep eden Tarafin istemesi halinde, talep edilen Tarafin iç hukukunun izin verdiği ölçüde ve üçüncü kişilerin haklarını gözetmek şartıyla, teslim edilir.

2. Söz konusu eşyanın talep edilen Tarafta el koyma veya müsadereye tabi olması durumunda, bu Taraf, eşyayı tutabilir veya geçici olarak talep eden Tarafa teslim edebilir.

3. Talep edilen Tarafın hukuku v veya üçüncü kişilerin hakları öyle gerektirirse, bu şekilde teslim edilen eşya, tâlep edilen Tarafin talebi üzerine, masrafsız olarak bu Tarafa geri gönderilir. ML SN pe EZ N

Madde 16 Hususilik Kuralı

Bu Anlaşma uyarınca iade edilen kişi, aşağıdaki haller dışında, iadeye konu olan suç haricinde, teslimden önce işlediği başka bir suçtan dolayı talep eden Tarafta soruşturulamaz, kovuşturulamaz veya bir cezanın infazına tabi tutulamaz ya da üçüncü bir devlete tekrar iade edilemez: a. Talep edilen Tarafın önceden muvafakat vermiş olması. Bu muvafakat kapsamında, talep edilen Taraf, sekizinci maddede belirtilen bilgi ve belgeler ile iade edilecek kişi tarafından bahse konu suça ilişkin olarak verilen beyanın gönderilmesini isteyebilir. Talep eden Tarafta yürütülecek soruşturma veya kovuşturmaya ya da bir cezanın infazına ilişkin olarak, söz konusu suçun bu Anlaşma hükümlerine göre iade edilebilir bir suç olması halinde muvafakat verilir. b. Kişinin terk ettikten sonra talep eden Taraf ülkesine kendi isteğiyle geri dönmüş olması; veya c. Kişinin özgürce terk etme imkânına sahip olduktan sonra talep eden Taraf ülkesini kırk beş gün içerisinde terk etmemiş olması. Ancak, bu zaman dilimi, kişinin elinde olmayan sebeplerle talep eden Taraf ülkesini terk edemediği süreyi içermez.

Madde 17 Transit Geçiş

1. Bir Taraf, bir kişiyi üçüncü bir devletten, diğer Tarafin ülkesi üzerinden iade alacak olursa, diğer Taraftan transit geçiş izni talep eder. Hava yolu ulaşımının kullanıldığı ve diğer Tarafin ülkesine inişin planlanmadığı durumlarda böyle bir izne gerek yoktur.

2. Talep edilen Taraf, iç hukukuna aykırı olmadıkça, talep eden Tarafın transit geçiş talebini kabul eder.

3. Transit geçiş talebi aşağıdaki bilgileri i içerir:

a) İade edilecek kişinin vatandaşlığı dâhil olmak üzere kimlik bilgileri,

b) Bir yakalama emri veya kesinleşmiş bir mahkeme kararının mevcudiyeti,

c) Suça ilişkin olgulara dair açıklama,

"d) Suç ve suçun cezasına dişkin Kanun hükümleri,

Madde 18

Sonuçlar Hakkında Bildirim

Talep eden Taraf, iade edilen kişi hakkındaki işlemlere veya cezanın infazına ya da bu kişinin üçüncü bir devlete yeniden iadesine ilişkin olarak talep edilen Tarafa azami altı ay içerisinde bilgi verir.

Madde 19 Eş Zamanlı Talepler

Bir Tarafın, diğer Taraftan veya üçüncü bir devletten aynı kişi hakkında iade talebi alması halinde, talep edilen Taraf, tüm koşulları ve özellikle suç veya suçların göreceli ağırlıklarını, işlendikleri yeri, taleplerin sırasıyla tarihlerini, mağdur ile iadesi istenen kişinin vatandaşlığını ve ardından başka bir devlete iade edilme ihtimalini göz önünde bulundurarak, kişinin bu devletlerden hangisine iade edileceğine karar verir ve bu kararını diğer devletlere bildirir.

Madde 20 İadeye İlişkin Masraflar

Talep edilen Taraf ülkesinde iade işlemlerinden kaynaklanan masraflar o Tarafça karşılanır. iade edilen kişinin teslim edilmesi veya alınmasına ilişkin ulaşım harcamaları ile transit geçiş masrâfları talep eden Tarafça karşılanır.

Madde 21 Diğer Anlaşmalarla Uyumluluk

Bu Anlaşma, Tarafların, taraf oldukları diğer uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.

Madde22 .

Uyuşmazlıkların Çözümü

Bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanan herhangi bir uyuşmazlık, Tarafların Merkezi Makamlarının bir çözüme ulaşamamaları halinde, diplomatik kanallar aracılığıyla istişare edilerek çözülür. , Madde 23 Yürürlüğe Girme, Değişiklik ve Fesih

1. Bu Anlaşma onaya tabidir. Her bir Taraf, bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için kendi kanunları uyarınca gerekli tüm adımların atıldığını diğer Tarafa diplomatik nota ile bildirir. Bu Anlaşma, son diplomatik notanın alındığı tarihten itibaren otuzuncu günde yürürlüğe girer.

2. Bu Anlaşma, Taraflar arasında yazılı mutabakatla her zaman değiştirilebilir. Böyle bir değişiklik, bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen aynı usule göre yürürlüğe girer ve bu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası haline gelir.

3. Her bir Taraf, diplomatik kanallar. aracılığıyla yazılı bildirimde bulunmak suretiyle bu Anlaşmayı her zaman feshedebilir. Fesih, bildirimin yapıldığı tarihten sonraki yüz sekseninci günde geçerlilik kazanır. Anlaşmanın feshi, fesihten önce başlatılmış olan iade işlemlerini etkilemez.

4. Bu Anlaşma, ilgili suçlar, bu Anlaşmanın yürürlük tarihinden önce işlenmiş olsa bile, yürürlük tarihinden sonra iletilen tüm taleplere uygulanır.

İŞBU BELGENİN KANITI OLARAK, kendi Hükümetleri tarafından yetkili kılınan aşağıdaki imza sahipleri bu Anlaşmayı imzalamıştır.

Bu Anlaşma Ankara'da 31 Ocak 2024 tarihinde, Türkçe ve İngilizce dillerinde, her metin aynı derecede geçerli olmak üzere, ikişer nüsha halinde tanzim edilmiştir. Yorum farklılığı bulunması halinde, İngilizce metin esas alınır.

Türkiye Cumhuriyeti Somali Federal Cumhuriyeti Hükümeti Adına Hükümeti 0) a) Yılmaz TUNÇ Hassan Moallin Mohamod SHETKFALI Adalet Bakanı Adalet ve Anayasal İşler Bakanı 3 ekli

Sor.

Çil "

Metnin bu bölümü (PDF s. 17–26) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)