Türk Medeni Kanununda, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununda, Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 6 madde
Kaynak göster
2/2651 esas numaralı kanun teklifi 30 Ekim 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi, Manisa). “Türk Medeni Kanununda, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununda, Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2651, 30 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2651-turk-medeni-kanununda-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanununda-hukuk-muhakemeleri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/529aed92-1cb5-40c7-a4af-0192ddb90670
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAdalet Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 6 madde
MADDE 122/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 166 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki…
22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 166 ncı maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 166/A maddesi eklenmiştir.
"MADDE 166/A- Boşanma davası açılmadan önce eşler, arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu zorunluluk, boşanmanın fer'i niteliğindeki anlaşmazlıklar için de geçerlidir.
Arabuluculuk süreci, 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre yürütülür.
Arabuluculuk sürecinin sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, bu durum bir tutanakla tespit edilir ve taraflar boşanma davası açma hakkını kazanır.
Arabuluculuk sürecinde varılan anlaşmalar, 4721 sayılı Kanunun 184 üncü maddesi uyarınca hâkimin onayına tabidir.
8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında tedbir kararı alınmış hallerde bu madde hükümleri uygulanmaz.
Arabuluculuk sürecinde 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun ilgili hükümleri göz önünde bulundurulur.
Zorunlu arabuluculuk süreci en fazla üç ay sürer. Bu süre, tarafların anlaşması halinde en fazla üç ay daha uzatılabilir."
Gerekçe: Türk Medeni Kanunu'na eklenen bu madde ile boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk sistemi getirilmektedir. Madde, arabuluculuk sürecinin temel çerçevesini, istisnalarını ve süre sınırlamalarını belirlemektedir.
MADDE 27/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun inci maddesine aşağıdaki fıkra…
7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 166/A maddesi kapsamındaki boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk, bu Kanun hükümlerine göre yürütülür."
Gerekçe: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun kapsamı genişletilerek, boşanma davalarındaki zorunlu arabuluculuk sürecinin de bu kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir.
MADDE 312/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 137 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Boşanma davalarında, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 166/A maddesi uyarınca arabulucuya başvurulduğuna ve anlaşma sağlanamadığına dair tutanak, dava dilekçesine eklenir. Bu belgenin bulunmaması halinde mahkeme, davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir, aksi halde dava usulden reddedilir."
Gerekçe: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan bu değişiklik, zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmesini dava şartı haline getirmektedir. Bu, arabuluculuk sürecinin etkinliğini artırmayı amaçlamaktadır.
MADDE 42/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı Tarifenin "A) Mahkeme Harçları" bölümünün…
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı Tarifenin "A) Mahkeme Harçları" bölümünün "I- Karar ve ilam harcı" başlıklı fikrasının (2) numaralı bendine aşağıdaki alt bent eklenmiştir.
"Boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanması ve bu anlaşmanın hâkim tarafından onaylanması halinde, karar ve ilam harcının dörtte biri oranında harç alınır."
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara e AK "Gir MN vey en, beri İDİ
Gerekçe: Harçlar Kanunu'nda yapılan bu değişiklik, arabuluculuk sonucunda anlaşmaya varılması halinde harçlarda indirim sağlayarak tarafları uzlaşmaya teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
MADDE 5Bu Kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Gerekçe: Kanunun yürürlük tarihini belirlemektedir.
MADDE 6Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Gerekçe: Kanunun yürütme makamını belirtmektedir. TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Genel gerekçeyi oku (8 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, ailenin Türk toplumunun temeli olduğunu vurgular ve devlete ailenin korunması için gerekli tedbirleri alma görevi verir. Bu anayasal ilke doğrultusunda, aile birliğinin güçlendirilmesi ve aile içi anlaşmazlıkların yapıcı bir şekilde çözümlenmesi için etkili mekanizmaların oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk sistemini getiren bu kanun teklifi, işte bu amaca hizmet etmek üzere hazırlanmıştır.
Arabuluculuk, tarafların bir araya gelerek sorunlarını yapıcı bir diyalog ortamında tartışmalarına ve karşılıklı anlayış geliştirmelerine olanak sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu süreç, eşlerin birbirlerinin bakış açılarını daha iyi anlamalarına, ortak noktalar bulmalarına ve mümkünse evliliklerini sürdürme konusunda yeni perspektifler geliştirmelerine yardımcı olabilir. Boşanma kaçınılmaz olduğunda ise, bu süreç tarafların daha sağlıklı ve yapıcı bir şekilde ayrılmalarını sağlayabilir.
Özellikle çocuklu ailelerde, arabuluculuk süreci çocukların üstün yararının gözetilmesine ve ebeveynlerin ortak ebeveynlik sorumluluklarını daha etkili bir şekilde planlamalarına yardımcı olacaktır. Bu yaklaşım, boşanma sürecinin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmeyi hedeflemektedir.
Bu düzenleme, yargı sisteminin iş yükünü hafifletme potansiyeli de taşımaktadır. Arabuluculuk sürecinde çözüme kavuşturulan anlaşmazlıklar, mahkemelerin daha etkin ve hızlı çalışmasına olanak sağlayacaktır. Bu da adalet sisteminin genel verimliliğini artıracak ve vatandaşların adalete erişimini kolaylaştıracaktır.
Zorunlu arabuluculuk uygulaması, uluslararası hukuk normları ve çağdaş adalet sistemleri ile de uyumludur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin "Aile Arabuluculuğu" konulu tavsiye kararı, üye devletlere aile arabuluculuğunu tesis etmeleri veya güçlendirmeleri çağrısında bulunmuştur. Bu bağlamda, önerilen yasal düzenleme, Türkiye'nin uluslararası taahhütleri ile de örtüşmektedir.
Bu kanun teklifi ile aile hukukunda alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin etkin kullanımı teşvik edilecek, toplumsal uzlaşı kültürü güçlendirilecek ve yargı süreçlerinin daha verimli işlemesi sağlanacaktır. Boşanma süreçlerinin daha insani ve yapıcı bir çerçevede yürütülmesini sağlayarak, bireylerin ve toplumun genel refahına hizmet edecek bu yasal düzenlemenin, Türk hukuk sistemine ve toplumsal yapıya olumlu katkılar sağlaması beklenmektedir.
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR