Çocuk Komisyonunun Kurulması Hakkında Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı çocukların sorunlarının tespit edilmesi ve çocukların doğuştan gelen haklarının korunması başta olmak üzere, mevcut çocuk hakları ihlallerini tüm boyutları ile araştırmak, incelemek ve bu konularda yapılan/yapılacak başvuruları incelemek üzere; Türkiye Büyük Millet Meclisinde, Çocuk Komisyonunun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Komisyonun Kuruluşu

(2) Komisyon Başkanlık Divanı; Komisyonun kendi arasında seçeceği bir başkan, yeterli sayıda başkanvekilleri, bir sözcü ve bir katipten oluşur. Bu seçim, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla toplanan Komisyonun, toplantıya katılanlarının salt çoğunluğunun gizli oyuyla yapılır. Her siyasi parti grubunun Başkanlık Divanında temsili sağlanır. (3) Komisyonda; ülke genelinde en az bir ilde örgütlü olan ve çocuk hakları alanında çalışmalarda bulunan sivil toplum kuruluşlun temsilcileri, barolar, akademisyenler ve uzmanlar arasından her siyasi parti grubunun eşit sayıda önereceği kişi görevlendirilir. Komisyonun Görevleri

MADDE 3- (1) Çocuk Komisyonun görevleri şunlardır: a) Çocukların sorunlarını tespit etmek, çocukların çocukluktan gelen tüm haklarının uygulanıp uygulanmadığını tespit etmek, çocuk haklarının uygulanması için çalışmalar yürütmek, bu hakların kullanımı önündeki engelleri araştırmak ve hak ihlallerini bütün boyutları ile araştırarak, aydınlatılmasını sağlamak.

b) Mağdurların ve faillerin başvurularım incelemek.

c) Komisyonun rolü ve yetkisi hakkında bilgi veren materyallerin yayınlanmasını ve dağıtımını sağlamak.

d) Çocuk hakları ihlallerinin yaşanmasını önlemek için mevzuatta yapılması gereken değişiklikleri tespit etmek ve bu amaçla yasal düzenlemeler önermek.

e) Komisyonun yaptığı çalışmalar hakkında doğru, detaylı ve tarafsız bir rapor hazırlamak.

1. Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının gündemindeki konular hakkında, istem üzerine görüş ve öneri bildirmek.

g) Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının gündemine gelen kanun tekliflerini inceleyerek çocuk etki değerlendirmesi yapmak, kanun tekliflerinin içeriğinde çocuk haklarını öngörmeyen düzenlemeler olması halinde müdahale ederek, teklif metninin çocuğun üstün yararı ilkesine göre düzenlenmesini sağlamak.

h) Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının gündemine gelen kanun tekliflerinin komisyon aşamalarında gelen tekliflerin içeriğine göre esas ya da tali komisyon sıfatı ile görev almak ve rapor hazırlamak.

Komisyonun Yetkileri

MADDE 4- (1) Çocuk Komisyonu; görevleri ile ilgili olarak bakanlıklarla genel ve özel bütçeli idarelerden, mahalli idarelerden, barolardan, muhtarlıklardan, üniversitelerden, okullardan, diğer kamu kurum ve kuruluşlarından, özel kuruluşlardan bilgi istemek, buralarda izne tabi olmaksızın inceleme yapmak, ilgilileri veya gerek duyduğu şahısları çağırarak bilgi almak yetkisine sahiptir.

(2) Komisyon görev alanıyla ilgili faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, barolar, okullar, sivil toplum örgütleri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının çalışmalarından yararlanabilir.

(3) Komisyon gerekli gördüğünde uygun bulacağı diğer sivil toplum örgütleri ve çocuk hakları kurumları ile birlikte çalışabilir, uzmanların bilgisine başvurabilir, Ankara dışında da çalışabilir.

Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları MADDE- 5 (1) Komisyon çalışmalarını, üçer aylık periyotlarla rapor halinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar.

(2) Komisyonda siyasi parti gruplarının önerileri üzerine görevlendirilen sivil toplum kuruluşlun temsilcileri, akademisyenler ve uzmanlar da Komisyon raporunun tümüne veya belli kısımlarına çekimserlik veya aykırılık görüşlerini eklemek hakkına sahiptirler. (3) Komisyon raporları, Genel Kurul gündemine alınır ve en geç kırk beş gün içinde üzerinde genel görüşme açılır.

(4) Komisyon, çalışmaları esnasında veya çalışmalarını tamamladıktan sonra, suç oluştuğuna kanaat getirdiği hallerde inceleme konusunun sorumlulan hakkında genel hükümlere göre kovuşturma veya yasal işlem yapılabilmesi için, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı aracılığıyla ilgili mercie bildirimde bulunur.

(5) Komisyon incelemelerini alt komisyonlar kurmak suretiyle de yapabilir. (6) Komisyon çalışmaları ile ilgili olarak, yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelere ait giderler, Komisyon kararı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının onayı ile 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçesinden karşılanır. Kamu görevlisi olmayıp kurullarda çalışmalarda bulunanlara aylık (100.000) gösterge rakamı ile memur aylık katsayısı çarpımı suretiyle belirlenecek tutarı geçmeyecek şekilde TBMM Başkanlık Divanınca belirlenecek miktarda ödeme yapılır. Bu tutarlan geçmemek üzere toplantı başına huzur hakkı olarak da ödeme yapmaya Başkanlık Divanı yetkilidir. Uygulanacak İçtüzük

MADDE 6- (1) Çocuk Komisyonunun çalışmalarında, bu Kanunda düzenleme olmayan hallerde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 7- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8- (1) Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Birleşmiş Milletler tarafından 20 Kasım 1989 tarihinde kabul edilen Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ardından her yıl 20 Kasım tarihi, Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kabul edilmektedir. 9 Aralık 1994 tarihli ve 4058 sayılı TBMM Uygun Bulma Kanunu uyarınca taraf olmuş ve mezkûr Sözleşme, Türkiye açısından onay belgelerinin BM Sekretaryası'na tevdi edilmesini müteakip 4 Mayıs 1995 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Çocukların doğuştan gelen haklarının sağlanması ve hak ihlallerinin önüne geçilmesi adına parlamentoda yürütülecek olan çalışmaların, çocuk sorunlarının çözümünde büyük önemde olup bu kapsamda Meclis bünyesinde bir komisyon teşkil edilmesi elzemdir.