İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/2944 KOMİSYONDA

Kamuda Çalışan Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Meslek Kanunu Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 6 madde

Kaynak göster

2/2944 esas numaralı kanun teklifi 25 Şubat 2025 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Kamuda Çalışan Mühendis, Mimar ve Şehir Plancıları Meslek Kanunu Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2944, 25 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2944-kamuda-calisan-muhendis-mimar-ve-sehir-plancilari-meslek-kanunu-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6b355217-aa47-4988-a1d2-01953d1fa9e5

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    Plan ve Bütçe Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 6 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 1Amaç

Bu Kanunun amacı, kamu kurum ve kuruluşlarında mühendislik ve mimarlık hizmetlerini yürütmekle görevli teknik kariyere haiz meslek mensuplarının kariyer basamaklarının oluşturulması ile bu basamaklarda ilerlemelerini düzenlenmektir.

Gerekçe: Maddeyle, Kanunun amacı düzenlenmektedir.

MADDE 2Kapsam

Bu Kanun, kamu kurum ve kuruluşlarında mühendislik ve mimarlık hizmetlerini yürüten, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında teknik hizmetler sınıfı kadrosunda yer alan, dört ve daha fazla süreli yükseköğrenim görmüş Mühendis, Mimar, Peyzaj Mimarı, İç Mimar, Şehir Plancısı veya Bölge Plancısı teknik kariyerine haiz meslek mensuplarını kapsar.

Gerekçe: Maddeyle, Kanunun kapsamı düzenlenmektedir.

MADDE 3Tanımlar

Bu kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) Meslek mensubu: Yüksek Mühendis, Yüksek Mimar, Mühendis, Mimar, Peyzaj Mimarı, İç Mimar, Şehir Plancısı veya Bölge Plancısı kadro unvanına sahip olan kamu çalışanını,

c) Teknik hizmetler sınıfı: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen hizmet sınıfını,

d) Teknik kariyer: Dört ve daha fazla süreli yükseköğrenim sonrası 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkındaki Kanunun birinci maddesinde kabul edilen diplomaları almaya hak kazanmış olmayı,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM Mesleki Kariyer

Gerekçe: Maddeyle, Teklifte kullanılan bazı kavramların tanımı yapılmaktadır.

MADDE 4Kariyer basamakları

Meslek mensubu olarak kamuda bulundukları dereceye göre yetkili ve başyetkili olmak üzere iki basamaktan oluşur.

Gerekçe: Maddeyle, kamu kurum ve kuruluşlarında mühendislik ve mimarlık hizmetlerini yürüten meslek gruplarının kamuda bulundukları dereceye göre iki basamaklı kademe oluşturulması sağlanarak, mesleki ilerlemenin çerçevesi oluşturulmuştur.

MADDE 5Yetkili kariyeri

Teknik hizmetler sınıfında meslek mensubu olarak 4-5 dereceden aylık alanlardan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası olmayan bu kanun kapsamındaki personel yetkili unvanı alır. Ancak görevde yükselme sınavı ile mühendislik kadrosuna geçenlerden derece şartlarını sağlamış olanlar için en az 9 yıl meslek mensubu olarak çalıştıktan sonra yetkili unvanını alır.

Gerekçe: Maddeyle, kariyer basamaklarının hangi şart ve koşullarda tanınacağı belirlenerek, kariyer basamaklarının adil ve eşit koşullar altında verilmesi sağlanmıştır.

MADDE 6Başyetkili kariyeri

(1) Teknik hizmetler sınıfında meslek mensubu olarak 1-3 dereceden aylık alanlardan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası olmayan bu kanun kapsamındaki personel başyetkili unvanı alır. Ancak görevde yükselme sınavı ile mühendislik kadrosuna geçenlerden derece şartlarını sağlamış olanlar için en az 15 yıl meslek mensubu olarak çalıştıktan sonra başyetkili unvanını alır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Personele İlişkin Hükümler

Görev, sorumluluk ve üst amir Madde 7 —(1) Yetkili ve başyetkili dahil olmak üzere meslek mensuplarına;

a) Meslekleri ve mesleki unvanları ile bağlantılı olmayan herhangi bir görev veya iş verilemez,

b) Meslekleri ve mesleki unvanları ile bağlantılı olsa dahi, özel ihtisas veya uzmanlık isteyen görev ve işlerde akredite olmuş veya ilgili bakanlıkça kabul edilmiş kurum ve kuruluşlardan eğitim almış olmaları zorunludur.

(2) Yetkili ve başyetkili dahil olmak üzere meslek mensuplarının sayısının beş ve daha az olduğu birimlerde meslek mensupları doğrudan ita amirine bağlı çalışırlar. Yetkili ve başyetkili dahil olmak üzere meslek mensubu sayısının beşten fazla çalıştığı birimlerde büro, servis veya müdürlük kurulması zorunludur.

Atama ve personelin niteliği

Madde 8 — (1) Kamu kurum ve kuruluşlarının mühendislik, mimarlık veya teknik hizmetlerin yürütüldüğü büro, servis, şube müdürlüğü, müdürlük veya bölge müdürlüklerinde;

(a) Büro, servis veya birim sorumlusu, şef, teknik şef, atölye şefi, yapı denetim (kontrol) şefi, yapı denetim (kontrol) amiri, şube müdürü gibi görev ve kadrolara yetkili unvanındakiler,

(b) Grup başmühendisi, il müdür yardımcısı, bölge müdür yardımcısı gibi görev ve kadrolara başyetkili unvanındakiler, vekâleten veya asaleten atanabilir ya da görevlendirilebilir.

(c) Yetkili ünvanlı yeter sayıda personel bulunmaması durumlarında, (a) bendindeki görev kadrolara meslek mensupları arasından görevlendirme yapılabilir.

(d) Başyetkili ünvanlı yeter sayıda personel bulunmaması durumlarında, (b) bendindeki görev kadrolara yetkili unvanlılar arasından görevlendirme yapılabilir.

(2) Teknik şef, atölye şefi, teknik şube müdürü ve benzeri kadrolara atanmak için açılacak görevde yükselme sınavına girmek için yetkili unvanına sahip olunması zorunludur.

Teknik Sorumluluk Ödeneği

Madde 9 — (1) Bu Kanun kapsamına giren meslek mensuplarına bu kanuna ekli (I) Sayılı Cetvelde yer alan kadrolarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda teknik sorumluluk ödeneği ödemesi yapılır.

(2) Bu kanuna ekli (1) Sayılı Cetvelde yer alan kadrolarına karşılık gelen gösterge rakamları, yetkili unvanına sahip olanlar için 2500, başyetkili unvanına sahip olanlar için 5000 ilave edilerek uygulanır.

(3) Bu ödemeye hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.

(4) Bu ilave ödeme, başka bir ödeme veya ücret tavanının hesaplanmasında ya da her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan aylık, zam, tazminat, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.

Haklardan yararlanma

Madde 10 —Yetkili veya Başyetkili olmaya hak kazanıldığı tarihten itibaren bu unvan kullanılmaya, mali ve özlük haklarından yararlanmaya başlanılır.

Kazanılmış haklar

Madde 11 —Sorumlu, şef, şube müdürü, müdür yardımcısı, il müdür yardımcısı, bölge müdür yardımcısı ve benzeri unvanlı görev ve kadrolara, vekâleten veya asaleten atanan meslek mensupları bu kanunla kazanılan mali hakların yanı sıra diğer kanunlar uyarınca kazanmış oldukları mali haklardan yararlanır ve yararlanmaya devam eder.

Mesleki mali sorumluluk sigortası

Madde 12 — (1) Bu kanuna tabi meslek mensupları, mesleki yanlış uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenir.

(2) Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esasları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının, Sanayi ve Teknoloji Bakanı, Tarım ve Orman Bakanlığının ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görüşü alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli ve Değiştirilen Hükümler

Madde 13 — (1) Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanlar, cezaları özlük dosyasından silindikten sonra yetkili veya başyetkili unvanını kazanırlar.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarında bu kanuna tabi olarak görev yapan meslek mensupları gerekli şartları taşıdıklarını belgelemeleri koşuluyla, Bakanlık tarafından düzenlenecek eğitimlere ve sınavlara katılabilmeleri için bu sürelerde idari izinli sayılırlar.

Madde 14 — 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa aşağıdaki ek madde eklemiştir.

"Ek Madde 87 — Bu Kanuna göre başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar, peyzaj mimarı, iç mimar, bölge plancısı ve şehir plancı kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olup, aylıklarıyla birlikte makam tazminatı ödenmesine hak kazanamamış olanlara (30.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay emekli aylıklarıyla birlikte ilave ödeme yapılır.

Birinci fıkra kapsamında yapılacak ödeme, ölenlerin mülga 67 nci maddede belirtilen aylığa müstahak dul ve yetimlerine mülga 68 inci maddede belirtilen oranlar üzerinden ödenir.

Bu madde kapsamında yapılacak ilave ödeme tutarları, ödemeyi izleyen iki ay içinde faturası karşılığında Hazineden tahsil edilir.

Bu madde uyarınca verilecek ilave ödeme, 5454 sayılı Kanunun | inci maddesi uyarınca yapılacak ek ödemenin matrahına dâhil edilmez.

Bu madde kapsamında ilave ödemeden yararlanacaklardan, sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışanlar dâhil herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olarak çalışanların ilave ödemeleri, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren kesilir. Bu ödemeden yararlanma şartlarını kaybedenler en geç bir ay içinde durumu Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdürler. Zamanında bildirimde bulunmayanlara yapılan ödemeler kanuni faiziyle birlikte geri alınır. Bu fıkra uyarınca ilave ödemeleri kesilenlerin, çalışmalarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi kabul edilerek ilave ödemeleri, çalışmalarının sona erdiği tarihi takip eden ay başından itibaren yeniden ödenmeye başlanır.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönem için geçmişe dönük herhangi bir ödeme yapılmaz.

Yukarıdaki hükümler 5510 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar ile hak sahipleri hakkında ilgisine göre uygulanır."

Madde 15 — 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun eki (0 Sayılı Cetvelin "TI- Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) sırası aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

a) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli 2 4800 yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun 3 4000 olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, 4 3400 Mühendis, Yüksek Mimar, Mimar, Peyzaj Mimarı ve İç Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış 5 3100

Madde 16 — 657 sayılı Kanunu"nun 88'nci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki bent eklemiştir.

"(e) Yüksek Mühendis, yüksek mimar, mühendis, mimar, peyzaj mimarı, iç mimar ve şehir plancılarına; büro, servis veya birim sorumlusu, şef, teknik şef, atölye şefi, yapı denetim (kontrol) şefi, grup başmühendisi, yapı denetim (kontrol) amiri ile kurum ve kuruluşların merkez ve taşra teşkilatında teknik hizmetlerin yürütüldüğü şube müdürlükleri,"

Madde 17 — 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 175 inci maddenin üçüncü fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklemiştir.

"Ayrıca, yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis, mimar, peyzaj mimarı, iç mimar ve şehir plancılarının kadro şartı aranmaksızın; büro, servis veya birim sorumlusu, şef, teknik şef, atölye şefi, yapı denetim (kontrol) şefi, grup başmühendisi, yapı denetim (kontrol) amiri hizmetlerinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde almakta oldukları aylığın üçte biri, şube müdürlüğü hizmetinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde almakta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev aylığı olarak ödenir."

Madde 18- 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (IV) Sayılı Cetvelin "TI- Teknik Hizmetler Sınıfı" bölümünün (a) sırası aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

a) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis, Yüksek Mimar, Mimar, Peyzaj Mimarı ve İç Mimar ile şehir plancısı ve Bölge Plancısı unvanını almış olanlar

Geçici Madde 1 — Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında olan grup başmühendisi, başmühendis, başmimar, yüksek mühendis, yüksek mimar, mühendis, mimar, şehir plancısı, bölge plancısı, peyzaj mimarı, iç mimar kadrolarında olanlar aylık aldıkları dereceye bağlı olarak yetkili veya başyetkili unvanına sahip olurlar ve bu kanunun sağladığı haklardan kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yararlanırlar.

Yürürlük

Madde 19 — Bu Kanunun 13'üncü maddesi kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bir yıl sonra, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme Madde 20 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

() SAYILI CETVEL

(Teknik Sorumluluk Ödeneği Gösterge Cetveli) şehir plancı

Kadro Ünvanı Kadro Derecesi Tazminat Göstergesi Başmühendis, başmimar, 1-3 derecelerden aylık alanlar için | 45.000 yüksek mühendis, 7 7 41.000 mühendis, yüksek mimar, 4 - 5 derecelerden aylık alanlar için . mimar, peyzaj mimarı, iç mimar, bölge plancısı ve Diğer derecelerden aylık alanlar 37.000

Gerekçe: Maddeyle, başyetkili kariyerinin hangi şart ve koşullarda tanınacağı belirlenerek, başyetkili kariyerinin adil ve eşit koşullar altında verilmesi sağlanmıştır.

Genel gerekçeyi oku (9 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Kamuda çalışan mühendisler üretim, düzenleme, denetleme, işletme gibi devletin temel görev alanlarında çalışmaktadırlar. Kamu mühendisleri birçok farklı kurum, kuruluşta ülkemizin gelişmesi ve kalkınması için hizmet etmektedir. Bilişimden enerjiye, savunmadan ulaşıma, sağlıktan gıdaya, tarımdan ormana, turizmden çeyreye, sanayiden madene, üst yapıdan alt yapıya, ziraattan adalete, eğitimden güvenliğe kadar akla gelebilecek her alanda kritik noktalarda görev yapmaktadırlar.

Kamuda çalışan tabip, diş tabibi gibi mühendis, mimar ve şehir planlamacıların unvanları akademik eğitimleri sonucu kazanılmakta, kanunlarla tescillenmekte ve unvanları ömürleri boyunca geçerlidir. Yaptıkları görevlerde bütünüyle almış oldukları akademik eğitime ve unvanların ile birebir bağlantılıdır.

Son birkaç yıl içinde tabip, diş tabibi gibi kariyer (akademik) unvanlı veya hakim, savcı gibi meslek unvanlı kamu çalışanlarının gerek maaşlarında gerekse emekli maaşlarında iyileştirmeler yapılmıştır. Ancak bu gruplara iyileştirmeler yapılırken mühendis, mimar ve şehir planlamacılarına yönelik çalışmalar yapılmamıştır. Bu durum ister istemez gerek maaş gerekse emekli maaşı açısından dengelerin bozulmasına hatta eşitsizliğe neden olmuştur.

Diğer taraftan Çalışama ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün yayınladığı Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri uyarınca işveren tarafından yabancı mühendise ödenecek en az ücret yürürlükte bulunan asgari ücretin 4 (dört) katı olmak zorundadır. Bu bile devletinin emrinde hizmet veren ülkemiz evlatlarının emeklerinin ve sorumluluklarının karşılığında aldıkları maaşların iyileştirilmesi için gerekliliği ortaya koymaktadır.

Adalet ve sağlığın yanı sıra mühendislik hizmetleri gerek üretim gerekse denetim olarak devletin vatandaşlarına sunduğu en temel hizmettir. Mühendislik hizmetlerinin önemini ve yapılan hatanın telafisinin olmadığını ne yazık ki 6 Şubat 2023 tarihinde yaşadığımız deprem felaketinde bir kez daha gördük.

Kamu mühendislerinin üstlendikleri görevler onlara birinci derecede teknik, mali ve hukuki sorumluluk yüklemektedir. Birçok kanun ve yönetmelik kamuda çalışan mühendislere yapmış oldukları işten ötürü iki yıldan başlayıp on beş yıla kadar sorumluluklar yüklemektedir.

Görev yaptıkları süre boyunca yıllara dayalı olarak deneyim ve bilgileri artmaktadır. Bu da devletin vatandaşına sunduğu hizmet kalitesinin daha yukarılara çıkmasında önemli olmaktadır. Ancak ne yazık ki kazanılan deneyim ve bilgi devlet tarafından ödüllendirilmemektedir.

Ayrıca, ülkemizin bulunduğu coğrafyada günümüzde yaşanan savaşlar ve savaşlar sonucunda ülkelerin kalkınmasında; bilişim, sanayi, altyapı, savunma gibi sektörlerde ihtiyaç duyulacak mühendis, mimar ve şehir plancılarının bulunması kritik bir öneme sahiptir. Ancak son TÜİK verilerine göre yurtdışına giden meslek gruplarına bakıldığında mühendis sayısının gözle görülecek derecede fazla olması önümüzdeki yıllarda ülkemiz açısından da büyük sıkıntılar doğuracağından mühendis, mimar ve şehir plancısı göçünün önlenmesi için bahse konu personel ve emeklilerin maaşlarının bir kanun teklifi ile acilen düzenlenmesi ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu bağlamda kamu mühendislerinin görevleri, vermiş oldukları hizmet ve üstlenmiş oldukları sorumluluk gereği tazminat hakkının ve de yıllar içerisinde kazandıkları deney ve bilginin karşılığı olarak kariyer basamaklarının oluşturulduğu meslek kanunu düzenlenmesi kanun tasarısı hazırlanmıştır. Ayrıca meslek kanunu düzenlemesinde sadece çalışma hayatı değil emeklilik dönemi de değerlendirilmiştir. İlave emeklilik ödeneği verilmesi ile devlette yıllarca çalışıp hizmet etmiş emekli kamu mühendislerinin kariyerlerine uygun bir emekli maaşı almaları sağlanacaktır.

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam