5434 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesine göre tesis edilen sınıflardan Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı: "Bu sınıf, sağlık hizmetlerinde (Hayvan sağlığı dahil) mesleki eğitim görerek yetişmiş olan tabip, diş tabibi, eczacı, veteriner hekim gibi memurlar ile bu hizmet sahasında çalışan yüksek öğrenim görmüş fizikoterapist, tıp teknoloğu, ebe, hemşire, sağlık memuru, sosyal hizmetler mütehassısı, biyolog, psikolog, diyetçi, sağlık mühendisi, sağlık fizikçisi, sağlık idarecisi ile ebe ve hemşire, hemşire yardımcısı, (Fizik tedavi, laboratuvar, eczacı, diş anestezi, röntgen teknisyenleri ve yardımcıları, çevre sağlığı ve toplum sağlığı teknisyeni dahil) sağlık savaş memuru, hayvan sağlık memuru ve benzeri sağlık personelini kapsar" şeklinde tanımlanmıştır.

Yine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek Göstergeleri gösteren 1 sayılı Cetvelde Tl. Sağlık Hizmetleri Sınıfı başlığı altında; "a) Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı, Biyolog, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda uzmanlık belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık unvanını doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar" ifadesi yer almaktadır.

Veteriner hekim ve eczacılar kamuda muhtelif kurumlarda göreve başlarken, fiilen çalışırken ve emekli olduklarında, çalıştıkları kurum fark etmeksizin sağlık hizmetleri sınıfi çalışan olarak değerlendirilmektedir.

Kamu veteriner hekimleri ve eczacılar emeklilik hakkını elde ettiklerinde diğer sağlık hizmetleri sınıfı, çalışanlar gibi 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa göre emekli olarak bu kanuna göre emekli aylığı almaktadır.

Kendi hesabına çalışan muayenehanesi olan veteriner hekimler ve eczanesi olan eczacılar prim ödeyerek BAĞKUR şemsiyesi altında, özel sektörde çalışan veteriner hekimler ve eczacılar ise SGK primi ödenerek SSK sosyal güvenlik şemsiyesi altında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre emekli olmakta ve bu kanuna göre emekli maaşı almaktadır.

Sağlık hizmetleri sınıfındaki aynı hizmet yılı üzerinden emekli olmuş tabip, diş tabibi, veteriner hekim ve eczacıların tamamına 01.01.2019 tarihine kadar SGK tarafından aynı emekli maaşı veriliyordu. 03.08.2018 tarih ve 7146 sayılı Torba Kanunun 4 üncü maddesi ile 5454 sayılı Emekli Sandığı Kanununa Ek 84 üncü madde eklenmiştir. Bu madde ile I Ocak 2019 tarihinden geçerli olmak üzere 13.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay emekli aylıkları ile birlikte tabip ve diş tabiplerine ilave emekli ödemesi getirilmiştir. Kanun değişikliği yapılırken sağlık hizmetleri sınıfında yer alan veteriner hekim ve eczacılar belirtilmediğinden, veteriner hekim ve eczacılar 657 sayılı kanun hükmüne aykırı ve haksız şekilde mağdur edilmiş ve sağlık hizmetleri sınıfındaki veteriner hekim ve eczacı emeklileri ile tabip ve diş tabipleri emekli aylıkları arasında büyük maaş farkı oluşmuştur. Sonrasında 23.06.2022 tarih ve 7411 sayılı Kanunla 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun Ek 84. maddesindeki tabip ve diş tabiplerine ödenen 13.000 olan gösterge rakamı 20.000 gösterge olarak değiştirildiğinden veteriner hekim ve eczacılar ile tabip ve diş tabipleri emeklileri arasındaki maaş farkı daha da artmış ve veteriner hekim ve eczacılar 657 sayılı kanun hükmüne aykırı ve haksız şekilde tekrar mağdur edilmiştir.

Sonuçta aynı hizmet yılı üzerinden kamudan emekli olmuş sağlık hizmetleri sınıfında tabip, diş tabibi ve veteriner hekim ve eczacılar söz konusu kanun değişikliğinden önce aynı emekli maaşını alırken, kanun değişikliğinde ilave emekli ödemesinin veteriner hekim ve eczacılara verilmemesi nedeniyle veteriner hekim ve eczacılar "o 43 oranında daha az emekli maaşı almaya başlamıştır.

Yine, 15 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe giren "3600 Ek Gösterge" uygulamasından; öğretmenler, tüm sağlık hizmetleri sınıfı çalışanları, polisler ve din görevlileri yararlanmıştır. Veteriner hekimlerin astı konumunda olan veteriner sağlık teknikerleri ve teknisyenleri de tüm sağlık hizmetleri sınıfı çalışanı kapsamında değerlendirildiklerinden bu haktan yararlanmıştır. Bu kapsamda veteriner sağlık teknikerleri ve teknisyenlerine 3600 ek gösterge verilmesi neticesinde emekli veteriner sağlık teknikerleri ve teknisyenleri ile veteriner hekim maaşları aynı düzeye gelmiş, aralarındaki maaş hiyerarşisi bozulmuş, hatta bazı veteriner hekimler astı konumundaki veteriner tekniker ve teknisyenlerden daha az emekli maaşı almaya başlamıştır.

Söz konusu düzenlemelerle, emekli veteriner hekim ve eczacılar gibi makam tazminatı ödenmesine hak kazanan kamu kurumlarında yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören Genel İdare Hizmetleri Sınıfına giren veteriner hekim ve eczacı kökenli; Kurum/Enstitü Müdürü, İl Müdürü, Daire Başkanı, Genel Müdür Yardımcısı, Genel Müdür, Kurum Başkanı, Bakanlık Müşaviri, Müsteşar Yardımcısı, Müsteşar, Bakan Yarımcısı vb kamu emeklileri için de ek gösterge durumlarına göre maaş hiyerarşisi bozulmuş, haksızlık ve adaletsizlik oluşmuş ve mağduriyete yol açılmıştır.

Aynı sosyal güvenlik sistemi içinde bulunan, aynı sosyal risklere karşı asgari ölçüde güvence altına alınan ve aynı kurallara bağlanan sigortalıların aynı hukuksal statü içinde özdeş durumda bulunan kişiler olduğundan, aynı durumdaki kişilerin, yasanın öngördüğü haklardan aynı esaslara göre yararlandırılmaları Anayasanın eşitlik ilkesinin gereğidir. Bu durum bütüncül sağlık anlayışı ve tek sağlık yaklaşımı ile de örtüşmemektedir.

Bu kapsamda, kamudan emekli veteriner hekim ve eczacıların yukarıda ifade edilen hak talepleri, Anayasa'nın 2. ve 60. maddeleri uyarınca "Devletçe, sosyal güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanmasına elverişli ortamın sağlanması ve bu anlamda sosyal güvenlik alanında getirilecek bir haktan, aynı sosyal güvenlik kurumu içinde yer alan ve temelde birbirine yakın konumda bulunan tüm sigortalıların "dengeli ve makul" ölçüler içinde yararlanmalarını sağlayan düzenlemelerin gerçekleştirilmesi" (AYM-2006/111-2006/112 Kararı gerekçesi) sosyal hukuk devletinin görevidir.

Sağlık hizmetleri sınıfı içerisinde yer alan veteriner hekim ve eczacıların, makam tazminatı ödenmesine hak kazanan sağlık çalışanlarının kamu emeklileri aleyhine oluşan mağduriyet ve haksızlığın giderilmesi, maaş hiyerarşisi ve adaletin sağlanması gerekmektedir. MADDE GEREKÇELERİ