İşyerinde Şiddet ve Zorbalıkla Mücadele Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; iş yerlerinde bir veya birden fazla kişi tarafından, diğer kişi ya da kişilere yönelik kasıtlı ve sistematik olarak gerçekleştirilen; yıldırma, karşısındakini pasifize etme, işten soğutma, aşırı iş yükleme, iş yaptırmama veya işten uzaklaştırmayı amaçlayan; mağdur ya da mağdurların kişilik değerlerine, mesleki durumlarına, sosyal ilişkilerine veya sağlıklarına zarar veren; kötü niyetli, kasıtlı, olumsuz tutum ve davranışlar toplamı olan psikolojik şiddet ve zorbalığın önlenmesine ilişkin esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun, cinsiyet, ırk, renk, dil, din veya inanç, siyasi ya da diğer konulardaki görüş, ulusal, etnik veya sosyal köken, uyruk, yaş, ekonomik durum, mülkiyet durumu, medeni durum, doğum, engellilik, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, cinsiyet özellikleri gibi durumlar bakımından hiçbir ayrım yapılmaksızın Türkiye toprakları ve yargı çevresinde bulunan herkes için geçerlidir.

(1) Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını

b) Kurul: İşyerinde Şiddet ve Zorbalıkla Mücadele Kurulunu

c) Müdürlük: Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerini

d) Kurum: Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunu,

e) Yargı Makamları: Cumhuriyet Başsavcılıklarını,

f) Uluslararası Sözleşme: ILO'nun 190 Sayılı Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacizin Önlenmesi Sözleşmesini ifade eder.

(1) İşveren, işyerinde şiddet ve zorbalığı önleyecek şekilde çalışma yapmalıdır. a) b) o) d) h)

İşveren, şiddet ve zorbalığın kabul edilemeyeceğini açıkça belirtir,

Konu hakkında çalışanlar için farkındalık ve eğitim çalışmaları düzenler, Bilgilendirme dokümanları ve işyerinde görünür yerlere asılmak üzere posterler oluşturur,

İşyerinde şiddet ve zorbalığa zemin hazırlayabilecek yetersiz çalışma koşulları, iş organizasyonu, iş kültürü sorunlarını erken tespit eder ve giderir,

Düzenli periyotlarla anketler yapar ve anket sonuçlarını Müdürlük ile Kurula gönderir,

İşyerinde şiddet ve zorbalık bulgusunu zaman kaybetmeksizin Müdürlük ve Kurula bildirir ve iç soruşturma açar,

Kamu yetkililerince bu kapsamda istenen her türlü bilgi, belge ve görüşü iletir, Kamu yetkililerince bu kapsamda yapılacak periyodik denetimleri kolaylaştırır.

(1) Kamu yetkilileri,1 inci maddede yer alan amaç ve kapsamın garanti ve güvence altına alınmasını ile mevzuatın, politikaların ve programların hem bu Kanun'un | inci maddesi hem de uluslararası sözleşmelerle tutarlı olmasını sağlar.

(2) Bakanlık, kendi bünyesindeki tüm il müdürlüklerinde İşyerinde Şiddet ve Zorbalıkla Mücadele Kurulunu oluşturacaktır. Bakanlık;

a) İşyerinde şiddet ve zorbalığın önlenmesine yönelik ulusal politikalar geliştirmekle yükümlüdür.

b) Kurulun düzenli çalışmasını sağlamak, gerekli finansal ve teknik desteği sağlamakla sorumludur.

c) İşyerinde şiddet ve zorbalığa yönelik yapılan denetim sonuçlarını ve alınan tedbirleri kamuoyuna düzenli olarak duyurur.

(3) Kurul; üniversite, Baro, Tabipler Odası, sendika, konfederasyon, oda ve borsalar birliği, iş ve işinsanı birlikleri gibi kamu-özel-sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini de içerecek şekilde teşekkül olunur. Kurul;

a) İl idari sınırlarındaki tüm işletmelerden toplayacağı rapor ve anket sonuçlarını değerlendirir.

b) Periyodik denetim ile olağanüstü denetimleri planlar ve yürütür.

c) İhbar, şikayet ve başvuruları değerlendirerek ilgili kamu yetkililerini harekete geçirir.

d) İşyerlerinde şiddet ve zorbalığın önlenmesine ilişkin farkındalık ve eğitim çalışmalarının standardize edilmesi sağlar.

(4) Müdürlük,

a) Kurul tarafından belirlenen politika ve denetim süreçlerini yerel düzeyde uygular.

b) İşyerlerinde yapılan anket ve şikayet verilerini toplayarak Kurula iletir.

c) İşyerlerinde şiddet ve zorbalık vakalarının tespit edilmesi durumunda gerekli hukuki ve idari işlemleri başlatır.

(9) Kurum, işyerlerinde şiddet ve zorbalık mağdurlarının haklarını koruma konusunda yetkilidir. Kurum;

a) Ayrımcılık ve insan hakları ihlalleri kapsamında işyerinde şiddet ve zorbalığa maruz kalan çalışanlara hukuki destek sağlar.

b) İşyerinde şiddet ve zorbalığa ilişkin başvuruları inceleyerek raporlar hazırlar ve ilgili kamu kurumlarıyla paylaşır.

c) İşverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde idari yaptırım uygulanmasını tavsiye eder

(6) Yargı Makamları; işyerinde şiddet ve zorbalığa ilişkin vakalarda gerçek ve tüzel kişilerin ihbar, şikayet, bildirimleri üzerine derhal soruşturma başlatır. Yargı makamları;

a) Şiddet ve zorbalık olaylarının en kısa sürede soruşturulmasını sağlar.

b) Yetkisi olduğu halde şiddet ve zorbalığı bilerek önlemeyenler, şiddet ve zorbalığa doğrudan ya da dolaylı katkıda bulunanlar hakkında cezai işlem uygular.

c) İşyerinde şiddet ve zorbalık mağdurlarının açtıkları davalarda sürecin hızlı ve adil şekilde yürütülmesini garanti altına alır.

d) Bu kapsamdaki davalar, Borçlar Kanunu'ndaki sebepsiz zenginleşme hükümleri dışında tutulur.

(1) İşyerlerinde şiddet ve zorbalık tespit edilmesi halinde aşağıdaki yaptırımlar uygulanır:

a) İşyerinde şiddet ve zorbalığın varlığı tespit edilirse, işveren veya sorumlu yöneticiye ilk ihlal için 500.000 TL'ye kadar idari para cezası uygulanır. Tekrar eden ihlallerde ceza miktarı artırılır ve işletmeye geçici faaliyet durdurma cezası verilebilir.

b) İşyerinde sistematik olarak şiddet ve zorbalık uygulandığının tespit edilmesi halinde, işyeri faaliyeti 6 aya kadar askıya alınabilir ve ağır ihlallerde tamamen kapatılabilir.

c) İşyerlerinde şiddet ve zorbalık vakalarını gizlemeye veya örtbas etmeye çalışan yöneticiler hakkında, kamu görevinden men ve ticari faaliyet yasağı gibi ek yaptırımlar uygulanabilir.

d) İşyerinde şiddet ve zorbalık nedeniyle mağdura yönelik ciddi fiziksel veya psikolojik zarar verilmesi halinde, sorumlu kişiler Türk Ceza Kanunu kapsamında ayrıca cezalandırılır.

(1) İşyerinde şiddet ve zorbalık mağdurlarının korunması amacıyla aşağıdaki önlemler alınır:

a) Mağdurların kimliği ve şikâyet süreçleri gizli tutulur.

b) Mağdurun talebi halinde, çalışma koşullarında değişiklik yapılması, farklı bir birimde görevlendirilmesi veya işyeri içinde güvenlik önlemlerinin artırılması sağlanır.

c) Mağdurun uğradığı psikolojik ve fiziksel zararların giderilmesi için psikolojik destek, hukuki yardım ve tıbbi destek hizmetleri sunulur.

d) İşyerinde şiddet ve zorbalığa maruz kalan mağdurların, şikâyetleri nedeniyle işten çıkarılması, terfi ettirilmemesi, maaş kesintisi gibi cezalandırıcı işlemler hükümsüz kabul edilir. İşverenin bu tür eylemler gerçekleştirdiği tespit edilirse idari ve hukuki yaptırımlar uygulanır.

e) Mağdurların açtıkları davalar harç ve masraf muafiyetine tabi tutulur, mağdurların avukatlık ücretleri ve dava masrafları kamu tarafından karşılanır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.