4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Elektrik enerjisi, çağımızda bireylerin yalnızca refah seviyesini belirleyen bir unsur değil, doğrudan yaşam kalitesini ve insan onuruna yaraşır bir hayat sürme hakkını belirleyen temel bir kamu hizmetidir. Günümüzde elektriksiz bir yaşam, ısınmadan aydınlatmaya, gıda saklamadan haberleşmeye kadar hayatın hiçbir alanında mümkün değildir. Bu nedenle elektriğe erişim bir lüks değil, anayasal düzeyde tanınması gereken bir temel insan hakkıdır.

Türkiye'de son yıllarda uygulanan ekonomi ve enerji politikaları nedeniyle, elektrik enerjisi fiyatlarında ciddi artışlar yaşanmıştır. Üretim ve dağıtım maliyetlerinin yanı sıra, faturalara yansıyan vergi yükleri de vatandaşlarımızın enerjiye erişimini zorlaştırmaktadır. Bu vergilerden biri de, asıl amacı lüks tüketimi vergilendirmek olan Özel Tüketim Vergisidir.

ÖTV, ilk çıktığı dönemde alkollü içkiler, tütün ürünleri, motorlu taşıtlar gibi zorunlu olmayan tüketim kalemleri üzerinden alınmak üzere tasarlanmış bir vergi türüdür. Ancak zamanla kapsamı genişletilmiş ve bugün temel bir yaşam ihtiyacı olan elektrik enerjisinden de alınır hale gelmiştir. Bu, vergi sisteminin doğasına ve sosyal adalet ilkesine açıkça aykırıdır. Elektrik üzerinden ÖTV alınması, gelir düzeyi düşük vatandaşlarımız için ikinci bir yük, doğrudan sosyal eşitsizlik üretici bir unsur haline gelmiştir.

Elektrik fiyatlarına 2024 ve 2025 yıllarında yapılan yüksek oranlı zamlar dikkate alındığında, bu verginin faturalar üzerindeki etkisi daha da ağırlaşmaktadır. Özellikle asgari ücretle geçinmek zorunda kalan, emekli maaşıyla yaşamını sürdüren, işsiz ya da sosyal yardım alan yurttaşlarımız için enerji yoksulluğu gerçeği artık ülkemizin dört bir yanında hissedilmektedir. Birçok aile ısınma, aydınlanma ve beslenme gibi en temel ihtiyaçlarını kısıtlamak zorunda kalmaktadır.

Üstelik elektrik dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesiyle birlikte, kamu hizmeti mantığı geri plana itilmiş; kar amaçlı şirketlerin hizmet sunduğu, fahiş bedelli, vergi yüküyle dolu faturalar olağan hale gelmiştir. Elektrik faturalarına yansıyan çeşitli vergiler ve bedeller (KDV, dağıtım bedeli, sayaç okuma ücreti, enerji fonu, TRT payı vb.) ile birlikte vatandaşların ödediği tutarlar, tüketilen elektrik miktarının çok üzerine çıkmakta, bu durum halkın büyük tepkisine neden olmaktadır.

Bu bağlamda, elektrikten alınan ÖTV'nin kaldırılması, sosyal devlet ilkesinin gereği olduğu kadar, Anayasa'nın 2. maddesinde tanımlanan hukuk devleti anlayışının ve vergide adalet ilkesinin de bir gereğidir. Hiçbir demokratik ülkede, dar gelirlinin temel yaşam ihtiyacını lüks gibi vergilendiren bir sistem sürdürülemez. Devlet, halkını korumakla mükelleftir.

E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili