Reklam Harcamalarının Yurt Dışı Merkezli Sosyal Medya Platformlarına Yönelik Kullanımının Sınırlandırılması Hakkında Kanun Teklifi

Ürün, fikir, hizmet veya kuruluşa insanların gönüllü olarak yönlendirilmesi adına yapılan çalışmaları kapsayan reklam faaliyetleri, dergi, gazete, radyo, televizyon, afiş, tabela ve internet üzerinden dijital mecralar aracılığıyla gerçekleşmektedir. Özel ya da resmi her kuruluş için reklam faaliyetleri büyük önem arz etmekte ve bu kapsamda önemli miktarlarda bütçeler ayrılmaktadır.

Günümüzde dijitalleşmenin artmasıyla birlikte sosyal medya platformları pek çok anlamda öne çıkarken özellikle de reklamcılık faaliyetleri alanında önemli bir mecra haline gelmiştir. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör tüzel kişilikleri sosyal medya platformları üzerinden yürütülen reklam kampanyalarına önem vermektedir. Bu kapsamda sosyal medya platformları üzerinden reklam kampanyaları yürüten resmi ve özel kurumlar bu mecrada kullanılmak üzere ciddi miktarlarda bütçe ayırmaktadırlar. Sosyal medya platformları üzerinden yapılan reklam kampanyaları geniş kitlelere ulaşabilmek adına olumlu sonuçlar doğursa da bu platformların büyük çoğunluğunun yurt dışı merkezli olması bazı problemleri de beraberinde getirmektedir.

Yurt dışı kaynaklı platformlara yapılan yoğun reklam yatırımları yerli mecraların ve dijital girişimlerin gelişimini sekteye uğratırken söz konusu platformların reklam politikalarının şeffaf olmaması ve hâlihazırda yerli platformlara kıyasla daha avantajlı bir konumda bulunmaları, rekabet ortamını ciddi şekilde zedelemektedir.

Diğer yandan reklamcılık faaliyetlerinin bu mecralar üzerinden yoğun şekilde yürütülmesi reklam harcamalarının önemli bir bölümünün ülke dışına çıkmasına sebep olmaktadır. Bu durum hem ekonomik anlamda kaynak kaybına hem de stratejik olarak dijital iletişimde dışa bağımlılığa zemin oluşturmaktadır. Ayrıca bu dezenformasyonlara ve provokasyonlara alan açmaktadır. Bununla beraber söz konusu platformlar, Türkiye'de yürütülen yargısal süreçlerle alakalı gerekli görüldüğünde bilgi paylaşımında bulunmak hususunda samimi bir yaklaşım benimsememektedir. Şirket içi hukuk, Türkiye Cumhuriyeti anayasasının üzerinde görülmekte, ortaya çarpık ve kabulü mümkün olmayan neticeler çıkmaktadır. Yine benzer şekilde milletimizin milli ve manevi değerleriyle ilgili olarak olumlu paylaşımlarda bulunan sayfalara da kısıtlamalar getirilmesi, hesapların askıya alınması gibi uygulamalar bu platformların güvenilirliğini sorgulanır hale getirmektedir. Bu kapsamdaki diğer bir husus ise yurt dışı merkezli sosyal platformların denetlenmesinde yaşanan aksaklıklarda, tüketici haklarının korunabilmesi ve reklam içeriklerinin olası toplumsal zararlarının önüne geçilebilmesi anlamında da olumsuzluklara yol açmaktadır.

Hal böyleyken bu platformlara alternatif olabilecek yerli ve milli girişimlerin önünün açılması ve var olan yararlı çalışmaların hızlandırılması adına gerekli ekosistemin desteklenmesi gerekliliği açıkça görülebilmektedir. Bunun en önemli adımlarından birisi ise rekabet anlamında Türk dijital medyasından mevcut koşullar altında daha avantajlı bir konumda bulunan yurt dışı merkezli platformların reklam kaynaklı elde ettikleri gelirlerin kısıtlandırılmasıdır. Böylelikle rekabette adaletin tesis edilmesi sağlanacak, dönem dönem Türkiye aleyhinde faaliyet yürüten, belirli konularda iş birliği ve bilgi paylaşımından kaçınmaya çalışan, toplumsal anlamda da zararlı faaliyetlerin yayılmasına imkân tanıyan yurt dışı merkezli platformların imkânları makul bir düzeye indirilirken, dijital mecrada yerli ve milli girişimlerin hızlandırılmasına zemin hazırlanabilecektir. Bir başka deyişle Türk medyası ve Türk dijital mecra kaynakları korunurken, bu anlamda sağlanan destek de artacaktır.

Yerli girişimlerin artmasıyla beraber ekonomik anlamda reklamcılık faaliyetlerine ayrılan kaynakların önemli bir miktarı yine yurt içerisinde kalacaktır. Bununla beraber Türk dijital mecraları da yurt dışı merkezli sosyal medya platformlarıyla olan rekabetteki aralığı kapatabilecektir. Diğer yandan Türk medyasının yazılı, görsel ve işitsel alanda dijital mecralar karşısında kaybetmeye başladığı konumun yeniden güçlenmesiyle beraber, stratejik anlamda dijital iletişimde dışa bağımlılık da azalacaktır.

Bu bağlamda hazırlanan kanun teklifi ile kamu kurumlarının ve özel sektör kuruluşlarının yurt dışı merkezli sosyal medya platformlarına yönelen reklam harcamalarının belli bir oranla sınırlandırılması, böylelikle hem yerli medya kuruluşları ile dijital platformların desteklenmesi, hem de adil ve dengeli bir rekabet ortamının tesis edilmesi hedeflenmektedir.