EİT Temiz Enerji Merkezi Şartının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), 1980*li yılların başında Türkiye, İran ve Pakistan arasındaki ekonomik ilişkilerin artması üzerine bu ülkeler arasındaki işbirliğinin geliştirilmesini teminen 1985 yılında kurulmuştur. EİT, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlıklarını kazanan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan ile 1992 yılında Afganistan'ın da katılmasıyla toplam 8 milyon km? alana ve bugün itibarıyla yaklaşık 500 milyon nüfusa hitap eden ekonomik ağırlıklı bir bölgesel teşkilat haline gelmiştir.

EİT bölgesinin yenilenebilir enerji potansiyeli büyük olmakla birlikte bu potansiyelin etkin bir şekilde kullanılabilmesi için güçlü bir bölgesel işbirliği ve koordinasyon gereklidir. FİT ülkeleri, sürdürülebilir enerji dönüşümünü enerji gündemlerinin merkezine alarak enerji verimliliğini artırmayı ve temiz enerji kaynaklarının kullanımını yaygınlaştırmayı hedeflemektedir. Bu hedeflere ulaşmak için tamamen üye ülkeler tarafından yönetilen bir temiz enerji merkezi kurulmasında yarar görülmektedir.

EİT bölgesinde Temiz Enerji Merkezi kurulması, bölgedeki enerji güvenliği, verimli enerji kullanımı ve iklim değişikliği ile mücadele ihtiyaçlarının karşılanması açısından önem taşımaktadır. Bölgedeki ülkeler, düşük karbonlu, yüksek enerji verimli ekonomilere geçişi hızlandırmak ve temiz enerji kaynaklarının entegrasyonunu sağlamak için stratejik adımlar atmaktadır. Bu dönüşüm hem çevresel hem ekonomik faydalar sağlayarak bölgedeki enerji altyapısının güçlenmesine ve sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunacaktır.

Bu itibarla "EİT Temiz Enerji Merkezi Şartı" ülkemiz adına 10 Ekim 2023 tarihinde Şuşa"da imzalanmıştır.

Söz konusu Merkez vasıtasıyla BİT üyesi ülkeler arasında yenilenebilir enerji, enerji verimliliği gibi alanlarda bilgi ve deneyim paylaşımının yanı sıra bu alanlarda projelerin ve çalışmaların desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Merkez, sürdürülebilir enerji alanında bölgesel kapasitelerin güçlendirilmesi konusunda üye devletlerin ilgili kurumları arasında koordinasyon ve işbirliğini kolaylaştıracak, bölgesel projeler hazırlayıp uygulayarak sürdürülebilir enerji gelişimiyle ilgili alanlarda teknik yardım sunacak, enerji ve iklim değişikliği alanında bölgesel ve uluslararası kurumlar ile etkili koordinasyon sağlayacaktır.

Bahse konu Merkezin, ülkemizin ve başta Merkeze ev sahipliği yapacak Azerbaycan olmak üzere BİT üyesi ülkelerin iklim değişikliği ile mücadele ve karbon salınımını azaltma hedeflerine katkıda bulunacağı değerlendirilmektedir. mea CN mezesi

ŞARTI Hukuk Müşaviri BİT Sekreterliği GİRİŞ Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) Üye Devletleri: H.M. 8 4ra 2024

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Üye Devletlerinde (bundan böyle "Üye Devletler" olarak anılacaktır) enerji güvenliği, verimli kullanım için enerjiye erişim ile iklim değişikliğinin azaltılması ve iklim değişikliğine uyum konularının ele alınmasına yönelik temel ihtiyacın bilincinde olarak,

EİT'nin, genel enerji gündeminde sürdürülebilir enerji dönüşümünün yaygınlaştırılması ve temiz enerji kaynaklarına dönüşüm yoluyla bölgede çeşitli ve dirençli bir enerji mimarisinin oluşturulmasına yönelik çaba gösterdiğini vurgulayarak,

Düşük karbonlu, enerji verimliliği yüksek ekonomilere acilen geçiş yapılmasının Üye Devletlerin azami fayda elde edebilmeleri için arzu edilir ve stratejik olduğunun ve Üye Devletler tarafından kurulan, yönetilen, işletilen ve kontrol edilen, dolayısıyla ana amacı olarak Üye Devletlerin çıkarları ve hedeflerini kabulle faaliyet gösteren özel bir bölgesel örgütün kurulmasını gerektireceğinin farkında olarak,

Yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanlarında EİT Bölgesi'nin çok büyük iş birliği fırsatlarını gün yüzüne çıkarmak ve sağlam, sürdürülebilir enerji pazar ve yatırımları için elverişli bir ortam yaratmak amaçlı "EİT 2025 Vizyonu"nda "yenilenebilir, daha temiz ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına dönüşüm"ün, enerji sektörüne ilişkin *V. Beklenen Sonucu" temsil ettiğini hatırda tutarak,

Bölgede temiz enerji kaynaklarının yaygınlaştırılmasına yönelik girişimleri destekleyen 23'üncü, 24'üncü ve 25'inci! EİT Bakanlar Konseyi kararlarını göz önünde bulundurarak;

Diğerlerinin yanı sıra, çevre dostu, yenilenebilir enerji ve temiz enerji kullanımı, su ve enerji kaynaklarının korunması ve verimli kullanımı da dahil, sürdürülebilir kalkınma alanındaki tedbirlerin eşgüdümüne dayanak teşkil eden 13"üncü, 14'üncü ve 15'inci EİT Zirvesi sonuçlarını da göz önünde bulundurarak;

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

EİT Temiz Enerji Merkezi'nin Kurulması

Bundan böyle "Merkez" olarak anılacak olan "EİT Temiz Enerji Merkezi" işbu belge ile kurulmuştur.

Amaçlar

Ii. Merkez, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğinin geliştirilmesini teşvik eder ve EİT Üye 2. Merkez, sürdürülebilir enerjiyle ilişkili konularla ilgili destek sağlar ve BİT bölgesindeki düşük karbon proje faaliyetlerine yardımcı olmak için mali ve teknik kaynakları harekete geçirir.

Görevler

. 1. Merkez, BİT Üye Devletlerinin sürdürülebilir enerji ve enerji verimliliğini merkeze alan ilgili

EKO) kurumları arasındaki koordinasyonu ve iş birliğini kolaylaştırır.

2. Merkez, sürdürülebilir enerji gelişimi ile ilişkili alanlarda bölgesel projeler geliştirip uygular ve teknik yardım sağlar.

3, Merkez, kilit paydaş grupları arasında proje yatırımlarını ve farkındalığı teşvik ederek enerji ve iklim değişikliğinden sorumlu bölgesel ve uluslararası kuruluşlar arasında etkili koordinasyon sağlar.

4. Merkez, Yenilenebilir Enerji (YE) ve Enerji Verimliliği (EV) ile ilgili bilgileri ve enerji istatistiklerini toplar, analiz eder, saklar ve paylaşır.

5. Merkez, küresel sürdürülebilir enerjiye dair kilit konularda bilgi üretimini kolaylaştırır.

6. Merkez, talep üzerine Akit Devletlere ulusal ve bölgesel olarak düşük karbonlu enerji geliştirilmesi hakkındaki toplumsal eğitim ve farkındalık kampanyaları için yardımda bulunarak, YE ve EV alanlarındaki bölgesel araştırma-geliştirme ve eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesini başlatarak ve koordine ederek, Akit Devletlerin uluslararası mali ve teknik kaynaklara erişimine destek olur.

Merkezin Yapısı 1, Guvernörler Kurulu Merkez'in Guvernörler Kurulu aşağıdakilerden oluşur:

Üye Devletlerin Enerji Bakanları ya da aynı düzeydeki yetkilileri, BİT Genel Sekreteri ve Merkezin İcra Direktörü.

Guvernörler Kurulu, Merkezin asli politika ve karar alma organı olup aynı zamanda hedeflere ulaşılması için stratejik rehberlik de yapar.

Guvernörler Kurulu yılda bir kez Üye Devletlerin ülkelerinde dönüşümlü olarak toplanır. Her bir Akit Devletten birer ilgili özel sektör temsilcisi toplantılara gözlemci olarak katılabilir.

2. İcra Kurulu Merkez'in İcra Kurulu aşağıdakilerden oluşur:

a) Akit Tarafların temsilcileri, bes ŞİT Genel Sekreteri veya temsilcisi, İN. SME kez in İcra Direktörü.

İcra Kurulu, Guvernörler Kurulu tarafından alınan kararları uygular. Temel görevleri, diğerleri arasında, Merkezin yıllık çalışma programlarının ve bütçesinin, raporlarının ve mali tablolarının gözden geçirilmesini, gerektiğinde projelerin başlatılmasını veya belirlenmesini, uygun entegre stratejilerinin geliştirilmesinin ve detaylandırılmasının teşvik edilmesini, İcra Direktörü pozisyonu için bir aday önerilmesini, Teknik Komitenin atanmasını ve gerektiğinde veya uygun olduğunda oluşumunun değiştirilmesini, kurumların ve ağların Tematik Merkezler olarak belirlenmesinin önerilmesini kapsar. Kurul, her yıl iki kez olağan ve Kurul'un gerekli gördüğü sıklıkta olağanüstü olarak toplanır.

Her bir Akit Taraftan birer kişi olmak üzere ilgili özel sektör temsilcileri toplantıya gözlemci olarak katılabilir.

3. Sekretarya

a) İcra Direktörü başkanlığında bir Merkez Sekretaryası bulunur.

b) Guvernörler Kurulu, İcra Direktörünü atar ve İcra Direktörünün ve personelin yetki ve görevlerini belirleyen Personel Yönetmeliğini kabul eder.

c) İcra Direktörü hariç olmak üzere, Sekretarya görevlerine atama, personelin Akit Taraflarca geçici olarak görevlendirilmesi yoluyla yapılır.

Merkezin İcra Direktörü, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğini de kapsayacak şekilde sürdürülebilir enerji gelişimi alanında Akit Tarafların seçkin teknokratları arasından aday gösterilir ve Yönetim Kurulu tarafından üç yıllık bir süre için atanır.

Merkezin İcra Direktörü, Guvermörler Kurulu ve İcra Kurulunun genel politika ve kararlarının yürütülmesinden ve Merkezin onaylanmış programlarının uygulanmasından sorumludur. İcra Direktörü, Teknik Komiteye de başkanlık edecek olan Guvernörler Kurulunun sekreteridir. İcra Kuruluna, Guvernörler Kurulu başkanlığını yürüten Akit Tarafın temsilcisi başkanlık eder.

4. Teknik Komite

Teknik Komite, İcra Kuruluna teknik rehberlik sağlamaktan ve Sekretaryaya Merkez'in çalışmaları hakkında tavsiyelerde bulunmaktan, teknik belgeleri gözden geçirip tavsiyelerde bulunmaktan ve Merkezin ilerlemesini izlemekten sorumludur. Teknik Komite, temiz enerji ve enerji verimliliği başta olmak üzere sürdürülebilir enerji gelişimi alanındaki uzmanlardan ve bilim adamlarından oluşur. Her bir Akit Taraf, Komiteye üç yıllık bir süre için bir temsilci atar. Ayrıca ortak kuruluşlar ve belirlenmiş özel sektör temsilcileri ile EİT Sekretaryası, Komite"de temsil edilir. Komite, Üyelerin en az 3'te 2'sinin katılımıyla yılda en az iki kez toplanır ve İcra Direktörü başkanlığını yapar. Merkez Sekretaryası Komiteye destek hizmetleri sağlar. Tematik Merkezler

Merkez, faaliyetlerini gerektiğinde bir Tematik Merkezler ağı aracılığıyla geliştirir ve yürütür. Tematik Merkezler, Merkez'in temel faaliyet programının uygulanmasını hızlandırmak amacıyla mevcut bölgesel ve ulusal kurum ve kuruluşların deneyimlerinden, yapılarından ve düzenlemelerinden sistematik olarak yararlanmasına imkân sağlamayı amaçlayan kurumlar veya ağlardır.

Merkez ile bir Tematik Merkez arasındaki işlevsel ilişkiler, aralarında akdedilen bir Teknik İş Birliği Anlaşması'nın hüküm ve koşullarına tabidir. Tematik Merkezler, enerji, iklim değişikliği, kapasite geliştirme ve araştırma, yatırım ve finans gibi farklı sektör ve alanlarda belirli çözümlere odaklanır ve belirlenen alanlar için merkezi koordinasyon kurumları olarak işlev görür.

İdari Merkez

Merkez'in idari merkezi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Bakü kentindedir.

EİT Organları ile İlişkiler

Merkez, EİT Sekretaryası aracılığıyla EİT Bakanlar Konseyi'ne, Merkez'in mevcut faaliyetlerinin ve gelecekteki projelerinin gözden geçirilmesini kapsayan yıllık veya periyodik raporlar sunar.

EİT'nin ilgili politikaları, faaliyet ve projelerinin geliştirilmesinde Merkez tarafından dikkate alınır.

Diğer Kuruluşlarla İlişkiler

UNIDO'nun Sürdürülebilir Enerji Merkezleri Küresel Ağının bir parçası olan FİT Temiz Enerji Merkezi, diğer bölgesel veya uluslararası araştırma enstitüleri ve kuruluşları ile iş birliği ilişkisi kurabilir. Bu iş birliğinin niteliği ve kapsamı Guvernörler Kurulu tarafından belirlenir. Yasal Durum

Merkez, Ev Sahibi Ülkenin yasama makamları tarafından tanınan bir BİT Bölgesel Merkezi olarak tüzel kişiliğe sahiptir. Merkez'in ve personelinin ayrıcalıkları ve dokunulmazlıkları

Erkez Rv Sahibi Ülke arasında imzalanan anlaşma ile tanımlanır.

Finansman

Merkez, araştırma ve idari amaçları için aşağıdakilerden oluşan bağımsız bir bütçeye ve fona sahiptir:

a) Üye Devletler tarafından yapılan katkılar;

b) Bağışlar ve yardımlar;

c) Projelerin geliştirilmesi ve uygulanması yoluyla elde edilen gelirler gibi diğer kaynaklar. Yürürlüğe Giriş

İşbu Şart, üçüncü Tasdik/Onay Belgesinin BİT Genel Sekreterine tevdi edilmesini müteakip yürürlüğe girer.

Düzenlemeler

Merkez, kendi mali ve personel düzenlemelerini, Usul Kurallarını ve Ortak Araştırma Enstitüleri ile Guvernörler Kurulu tarafından onaylanacak olan diğer bölgesel ve uluslararası araştırma kuruluşlarıyla iş birliğini düzenleyen usullerini oluşturur.

Değişiklikler

Bu Şart'a bir Üye Devlet ya da Merkezin İcra Direktörü tarafından önerilen değişiklikler için Guvernörler Kurulu'nun onayı gerekir.

Resmi Dil

Merkez'in resmi dili İngilizcedir.

İki Bin Yirmi Bir yılının Kasım ayının Yirmi Yedisinde Aşkabat'ta BİT Genel Sekreterine tevdi edilmek üzere İngilizce dilinde tek bir nüsha halinde düzenlenmiştir. Onaylı kopyalar BİT Sekretaryası tarafından tüm İmzacı Devletlere iletilecektir.

AFGANİSTAN İSLAM CUMHURİYETİ ADINA:

AZERBAYCAN CUMHURİYETİ ADINA: (imza) İRAN

İSLAM CUMHURİYETİ ADINA:

KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ ADINA:

KIRGIZ CUMHURİYETİ ADINA: (imza)

PAKİSTAN İSLAM CUMHURİYETİ ADINA: (imza)

TACİKİSTAN CUMHURİYETİ ADINA:

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ADINA: (imza)

TÜRKMENİSTAN ADINA:

ÖZBEKİSTAN

CUMHURİYETİ ADINA: (imza)

Metnin bu bölümü (PDF s. 13–18) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)