4 Mayıs'ın Dersim Katliamında Hayatını Kaybedenleri Anma ve Yas Günü İlan Edilmesi Hakkında Kanun Teklifi

4 Mayıs 1937 tarihi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en ağır ve karanlık sayfalarından biri olan Dersim 1938 Katliamı'nın resmi olarak planlandığı gündür. Bugün, Dersim'in hafızasında ve Dersimli kurumların belleğinde "Roza Şae? (Yas Günü) olarak anılmaktadır. Dersim; yüz yıllardır bu topraklarda Kürt Kızılbaş-Alevi kimliğiyle, inanç, dil ve kültürünü direngen biçimde yaşatan bir halkın yurdudur. Anadolu'nun kadim halklarından biri olarak, Alevi felsefesini ve Kürt kültürel kimliğini birlikte taşıyan Dersim, farklılıkların bir arada, doğayla ve hakikatle uyum içinde yaşandığı özgün bir coğrafya olmuştur.

Dersim, 72 millete bir nazardan bakan Alevi inanç felsefesinin yaşamı şekillendirdiği bir yer olarak bu topraklarda kültürel zenginliğimizin bir parçasıdır. Tarihte hiçbir dönem kimliğini yok etmeye çalışan otoritelere baş eğmeyen ve özgür olmayı yaşam şekline dönüştüren Dersim, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar hemen hemen tüm iktidarlar tarafından operasyon yapılması gereken bir coğrafya olarak görülmüştür.

Dersim'de 25 Aralık 1935 tarihinde 2884 Sayılı "Tunceli Vilayetinin İdaresi Hakkında Kanun" çıkarıp Tedip ve Tenkil Harekâtı için zemin hazırlanmıştır. 4 Mayıs 1937'de alınan Bakanlar Kurulu kararıyla da tarihin en kanlı katliamlarından biri Dersim'de gerçekleştirilmiştir. 15 Kasım 1937'de Pir Seyit Rıza, oğlu ve tüm yol arkadaşları Elazığ'da kurulan bir mahkeme tarafından asılmıştır. Resmi rakamlara göre 13 bin kişinin öldürüldüğü Dersim'de, yerel kaynaklarca 50 binin üzerinde insanın katledildiği, on binlercesinin de yurtlarından sürüldüğü bilinmektedir.

Sonuç olarak içlerinde masum bebekler, çocuklar, kadınlar ve yaşlılar dahil binlerce canın yaşamını yitirdiği Dersim Katliamının planlayıcılarından, uygulayıcılarına kadar, katillerinden tek bir kişinin bile bu insanlık suçuna karşı ceza almaması ve üstünün itinayla kapatılması, başta katledilen kişilerin yakınları olmak üzere vicdan sahibi herkesin yüreklerinde büyük bir yara açmıştır. Dersim katliamı gibi katliamların bir daha bu topraklarda yaşanmaması için hatırlanıp yüzleşilmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılması şarttır.

Bu anlamda böyle bir anma ve yas günü ilan edilerek; benzeri insanlık suçlarının yaratılmasına müsait bir zemin yaratılmasının önüne geçerek, toplumsal farkındalığın sağlanması ve bir kardeşlik bilincin aşılanması amaçlanmaktadır.

Bu kanun teklifi ileş Dersim Katliamındaki kıyım sonucunda hayatlarını kaybedenlere yönelik duyarlılık ve farkındalık yaratmak amaçlanmış ve katliamın karar tarihi olan 4 Mayıs gününün Dersim Katliamında Hayatını Kaybedenleri Anma ve Yas Günü olarak ilan edilmesi öngörülmüştür.