5233 Sayılı Yasada Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

5233 Sayılı Yasanın 8. Maddesi'ne şu ibareler eklenmiştir; "Bu yasanın 7. Maddesi c. bendi kapsamında karşılanacak zararların tespitinde, İl Tarım Müdürlüğü tarafından söz konusu ilin toprak yapısı dikkate alınarak tespit edilmiş tarımsal münavebe sistemi ve tarımsal gelirlere ilişkin ortalama birim fiyatları esastır."

Gerekçe: 5233 sayılı yasa kapsamında zarar tespitine ilişkin İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve birim fiyatların, Danıştay tarafından da onanarak kesinleşmiş İdare Mahkemesi kararlarıyla iptal edilmesi dolayısıyla yeni bir durum ortaya çıkmış olup; yasanın uygulamasından kaynaklı geriye dönük haksızlıkların giderilmesi amacıyla yeni bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

5233 Sayılı Yasaya geçici 3. madde olarak şu ibareler eklenmiştir; "Bu kanunun geçici 1. maddesi kapsamında Zarar Tespit Komisyonları tarafından sonuçlandırılmış başvurular, vatandaşlar tarafından yeni bir başvuruya gerek olmaksızın ilgili Komisyon tarafından yeniden değerlendirilir. Bu değerlendirme süreci, başvuruları reddedilmiş, başvuruları sulh yoluyla sonuçlandırılıp tazminat ödenmiş veya komisyon kararına karşı uyuşmazlık tasarısı imzalayıp yargı yoluna başvurmuş bütün başvuranları kapsar. Yeniden değerlendirme sonucunda belirlenen tazminat miktarından varsa şimdiye kadar ödenmiş tazminat miktarı mahsup edilir ve kalan miktar ilgiliye ödenir.

Bu maddeye göre yapılacak değerlendirme, yasanın yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 1 yıl içinde sonuçlandırılır."

Gerekçe: Komisyonlar tarafından karar alma sürecinin belirsizliği, yargı süreci de dahil olmak üzere 8 yılı bulabilen uzunluğu, karar alma sürecinde usule ve esaslara ilişkin tutarsızlıklar ve ayrıca komisyonlar tarafından mahkeme kararlarının uygulanmaması dolayısıyla vatandaşlarda haklarını elde edebileceklerine ilişkin umutsuzluk, onları Komisyon kararlarını kabul etmek zorunda bırakmış olup bu çerçevede vatandaşlar açısından mutlak bir haksızlık söz konusudur. Bu nedenle, yeni bir yasal düzenleme ile geriye dönük olarak Komisyon uygulamaları dolayısı ile haksızlığa uğramış tüm başvuranların zararlarının giderilmesi amacıyla mevcut yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur.

5233 Sayılı Yasaya geçici 4. madde olarak şu ibareler eklenmiştir; "Bu kanunun geçici 1. Maddesi kapsamında değerlendirilip, nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı olduğu gerekçesiyle reddedilmiş başvurular, terör ve terörle mücadele dolayısıyla malvarlığına ulaşılamadığına ilişkin nesnel ve somut güvenlik kaygısının bu yasanın 8. Maddesi 1. bendinde belirlenen esaslar çerçevesinde tespiti halinde yasa kapsamında değerlendirilir ve ilgiliye tazminat ödenir. Bu bağlamda, ilgili Komisyonlar tarafından nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvurularda tazminat ödenmesine ilişkin verilmiş kararlar nesnel ve somut güvenlik kaygısının varlığı hususunda mutlak karine olarak değerlendirilir."

• MADDE 4- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: 5233 sayılı yasa çerçevesinde nüfusu tümüyle boşalmış yerleşim birimlerinden yapılmış başvurular Komisyonlar tarafından yasa kapsamında değerlendirilip tazminat ödenmiş olup; nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvurular ise reddedilmiştir. Danıştay kararlarıyla, nüfusu tümüyle boşalmamış yerleşim birimlerinden kaynaklı başvuruların dahi başvuranların bu yerlerdeki malvarlıklarına ulaşamamalarına ilişkin nesnel ve somut güvenlik kaygısının varlığı halinde yasa kapsamında değerlendirilebileceğine hükmedilmiştir. Bununla birlikte, ilgili Komisyonlar bu gerekçelerin varlığına ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapmadan ve sunulan idari ve adli bilgi ve belgeleri göz ardı ederek başvurulara ilişkin red kararları vermişlerdir. Bu nedenle, bu durumdaki başvuranların uğradıkları geriye dönük haksızlıkların da giderilmesi için yasal düzenleme gereği hasıl olmuştur.