Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 31'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"(1) Henüz on iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur. Bu kimseler hakkında yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(2) On iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu; fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olup olmadıklarının uzman raporuyla tespitine bağlıdır.

Bu yeteneğe sahip olmadığı saptanan çocuklar hakkında ceza uygulanmaz, koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanır.

Bu yeteneğe sahip olduğu saptanan çocuklar hakkında verilecek ceza, üçte bir oranında indirilir.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, on iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına; müebbet hapis cezası dokuz yıldan on bir yıla kadar hapis cezasına çevrilir."

(3) On beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu tamdır. Ancak bu yaş grubundaki çocuklar hakkında verilecek cezalar, altıda bir oranında indirilir.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, on sekiz yıldan yirmi dört yıla kadar hapis cezasına; müebbet hapis cezası on iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına çevrilir.

Ancak kasten öldürme, cinsel istismar, yağma ve terör suçları bakımından ceza sorumluluğu tamdır; yaş küçüklüğüne bağlı indirim uygulanmaz."

Gerekçe: Mevcut TCK m. 31'de yaş küçüklüğü indirimi oransal olarak düzenlenmiş olup, müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet cezalarının hangi yıl aralıklarına çevrileceği uygulamada farklı yorumlara konu olmaktadır. Bu madde ile: 0-12 yaş grubunun ceza sorumluluğu tamamen kaldırılmakta, sadece koruyucu tedbirler öngörülmektedir. 12-15 yaş grubu için ceza sorumluluğu, çocuğun fiilin anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin uzman raporu ile tespitine bağlanmıştır. Bu yeteneğe sahip çocuklar yönünden ceza sorumluluğu kabul edilmiş, verilecek cezalarda 1/3 oranında indirim öngörülmüştür. Ayrıca ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet cezalarının hangi yıl aralıklarına çevrileceği açıkça düzenlenerek uygulamadaki farklılıklar giderilmiştir. 15—18 yaş grubu için tam ceza sorumluluğu kabul edilmiş, yaş küçüklüğünden kaynaklı olarak cezadan 1/6 oranında indirim yapılması öngörülmüştür. Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet cezalarının yıl karşılıkları belirlenmiştir. Ancak kasten öldürme, cinsel istismar, yağma ve terör suçları bakımından yaş küçüklüğüne bağlı indirim kaldırılmış, bu suçlarda fail çocukların tam ceza sorumluluğuna tabi olacağı hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme ile çocukların gelişim özellikleri gözetilerek orantılı ceza sorumluluğu sağlanmakta, ağır suçlarda ise mağdur haklarını ve kamu düzenini koruyacak şekilde yaş indirimi sınırlanmaktadır. Böylece hem fail çocukların rehabilitasyonu hem de mağdurların korunması arasında adil bir denge kurulmaktadır.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 39'uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:

"(3) Suçun, on sekiz yaşını doldurmamış bir kimse tarafından işlenmesine yardım eden veya icrası sırasında onu destekleyen kişi hakkında verilecek ceza, üçte birden yarısına kadar artırılır."

Gerekçe: 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 38'inci maddesinin ikinci fıkrasında, bir kimsenin suç işlemeye azmettirilmesinde, eğer azmettirilmiş olan fail on sekiz yaşını doldurmamış ise, azmettirene daha ağır ceza verilmesi öngörülmüştür. Bu hükümle, çocukların suç işlemeye yönlendirilmesini önlemek amaçlanmıştır. Buna karşılık, aynı Kanunun 39'uncu maddesinde düzenlenen yardım etme hâli bakımından böyle bir ağırlaştırıcı sebep bulunmamaktadır. Oysa uygulamada çocukların yalnızca azmettirilmek suretiyle değil, aynı zamanda icra sırasında çeşitli şekillerde desteklenerek suça sürüklendikleri görülmektedir. Çocuğun suça alet edilmesi toplumsal ve bireysel zararları bakımından ağır sonuçlar doğurmaktadır. Bu nedenle, çocukların korunması amacıyla 39'uncu maddeye eklenen fıkra ile, on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin işlediği suça yardım ve destek sağlayanların daha ağır cezalandırılması öngörülmektedir. Bu düzenleme, çocukların suç örgütleri oveya yetişkinler (tarafından araçsallaştırılmasının önüne geçmeyi, çocukların suça sürüklenmesini caydırıcı tedbirlerle engellemeyi ve uluslararası çocuk koruma yükümlülüklerine uyumu amaçlamaktadır.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.