Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Sinan ÇİFTYÜREK.

Tali Komisyon

Esas Komisyon İçişleri

Tarih: 19-12-2025 O |Esas No:2/3418

TSriTA GENELESRAK

18 Aralık 2025 ii

Türkiye, farklı dil, inanç ve kültürlerin bir arada yaşadığı zengin bir coğrafyadır. Ülkemizde çeşitli inançlara mensup yurttaşlar, tarihsel ve toplumsal yapının asli unsurları olarak görülmelidir. Ancak bu ulusal ve inançsal çeşitlilik, yüzyılı aşkın bir süre boyunca merkezi iktidarların "tek millet, tek dil, tek din" anlayışıyla yürüttükleri politikalar nedeniyle ciddi biçimde zarar görmüştür. Bu uzun tarihsel süreçte baskı ve inkâr politikalarının hedefinde Hristiyan vatandaşlarımız da yer almıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2'nci maddesi devletin "demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti" olduğunu hükme bağlarken; 10*uncu maddesi, "herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu" belirtmektedir. Anayasa'nın 24'üncü madde ise "herkesin vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahip olduğunu" açıkça ifade etmektedir. Demokratik ve özgürlükçü yönü zayıf olduğu için eleştirilen ve 12 Eylül askeri darbesinin ürünü olan mevcut Anayasa'da dahi yer alan bu temel hak ve özgürlüklerden tüm yurttaşların tam anlamıyla eşit yararlandığını söylemek güçken, Hristiyan yurttaşlarımız açısından bu hakların eşit yurttaşlık temelinde kullanılmasının daha büyük güçlüklerle karşılaştığı açıktır.

Geçen yüzyıl içinde Hristiyan vatandaşlarımızın sayısı önemli ölçüde azalmıştır. Ancak eşit yurttaşlık hakları, nüfusun azlığı ya da çokluğu üzerinden değerlendirilemeyecek evrensel haklardır. Bu nedenle çoğunluk—azınlık ayrımına düşmeden temel hak ve özgürlüklerin tüm yurttaşlar için geçerli olması, evrensel insan hakları ilkelerinin doğal bir gereğidir. Demokratik bir devlet; dil, millet, din veya mezhep farkı gözetmeksizin tüm vatandaşlarına eşit mesafede durmak ve haklarını güvence altına almakla yükümlüdür. Bu nedenle çoğunluğa mensup inanç ve kimlikler için geçerli olan hakların, sayısal büyüklükten bağımsız olarak tüm yurttaşlar için de aynı şekilde geçerli olması zorunludur.

Noel Bayramı, Hristiyan vatandaşlarımız için kutsal kabul edilen tarihsel ve dini bir zaman dilimidir. Farklı mezhep ve uluslara mensup Hristiyanlar tarafından farklı tarihlerde kutlansa da, büyük çoğunluk açısından 25 Aralık günü Noel Bayramı olarak kabul edilmekte ve bu gün çeşitli dini ritüellerle karşılanmaktadır. Devletin Anayasa'ya uygun şekilde tüm inanç, mezhep ve kimliklere eşit yaklaşmasının bir gereği olarak, Noel Bayramı'nın resmi tatil ilan edilmesi hem yurttaşlar arasında eşitliği güçlendirecek hem de geçmişte yaşanan olumsuzlukların telafisi bakımından onarıcı bir siyasi iradeyi ortaya koyacaktır.