Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Yurt dışında bulunan bir üniversitenin, yani diplomayı veren yükseköğretim kurumunun, ülke makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanınması, akredite edilmiş olması ve Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınması durumuna "YÖK tanınırlığı" denmektedir.

Yurtdışına okumaya giden; lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi alan bazı vatandaşlarımızın Türkiye'ye döndüklerinde, okudukları okullarla ilgili "denklik" sorunuyla karşı karşıya kalkmaktadır. Üstelik okumaya gitmeden önce, eğitim görecekleri yabancı okullarla ilgili YÖK'ten tanınırlık belgesi almış olmalarına rağmen.

Üstelik bu konuda Lizbon Tanıma Sözleşmesi'nde Türkiye'nin de imzası bulunmaktadır. Buna rağmen Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK), söz konusu uluslararası anlaşmadan doğan hakkını kullanmak isteyen vatandaşlarımızın bu hakkını yönetmelik değişiklikleriyle ellerinden almaktadır. Yönetmelik değişiklileri geriye dönük işletilmekte, adeta maç içinde kural değiştirilmektedir. Elinde YÖK'ten alınmış "tanınırlık belgesi" olan vatandaşlarımız döndüklerinde diploma denklik işlemlerinde mağduriyet yaşamaktadır.

YÖK'ün denklik işlemlerinde yürüttüğü prosedürün yarattığı karışıklık, beraberinde ayrımcı uygulamaları da getirmiştir. Bazı meslek grubu mensupları döndüklerinde diğerlerine göre daha negatif ayrımcılığa maruz kaldıkları bilinmektedir.

Denklik işlemlerinde, aynı üniversiteden mezun kişiler arasında dahi çelişkili, adaletsiz ve eşitsiz kararlar verilmektedir. Aynı okulu bitirmiş, aynı dersleri almış iki kişiden biri denklik alırken diğerinin alamadığı hadiseler yaşanmaktadır. YÖK'ün denklik prosedürü aynı durum ve şartlar altındaki kişiler için farklı işlediği görülmektedir. Bu da Anayasayla koruma altındaki "eğitimde eşitlik" ilkesinin açık ihlalidir.

Bu kanun teklifi; YÖK'ten aldıkları tanınırlık belgesine güvenerek yurt dışında eğitimini tamamlayıp Türkiye'ye dönen ve FETÖ-PKK başta olmak üzere terör suçlarına karışmamış olan, yüz kızartıcı suçlardan mahkumiyeti bulunmayan vatandaşların, tanınırlık/denklik işlemlerinin tamamlanmasını ve mağduriyetlerinin giderilmesini amaçlamaktadır.

Bu kapsamda; YÖK'ten diploma denklik belgesi almak isteyen yurt dışı okul mezunlarına, Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna Milli Güvenlik Kurulu tarafından karar verilen yapı ve gruplara üyeliği, mensubiyeti ve iltisakı bulunmamak ve "Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar" ile "ısrarlı takip", "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti", "uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma", "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" suçlarından mahkum olmamak şartlarıyla, seviye tespit sınavında (STS) başarı sağlamak şartıyla denklik belgesi verilmesi öngörülmektedir. Tıp, diş hekimliği ve mühendislik gibi uygulamalı meslek grupları için STS"nin yanı sıra başkaca ölçütler de uygulanabilir.