Pestisit Kullanımının Denetlenmesine Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 9 madde
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleTarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 9 madde
MADDE 1Amaç ve Kapsam
Amaç ve Kapsam
Bu Kanunun amacı; tarımsal üretimde kullanılan pestisitlerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek, pestisit kullanımını azaltmak, denetimleri etkinleştirmek ve üretimden tüketime kadar gıda güvenliğini sağlamaktır. Bu Kanun; tarımsal üretim alanlarını, hasat süreçlerini, haller, toptancılar, pazar yerleri, depolar ve perakende satış noktalarını kapsar.
Gerekçe: Bu madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenerek pestisit meselesinin üretimden tüketime kadar tüm aşamaları kapsayan bir kamu politikası olduğu vurgulanmaktadır.
MADDE 2Hasat Öncesi Zorunlu Denetim
Hasat Öncesi Zorunlu Denetim
Bitkisel üretimde hasat öncesi pestisit kalıntı analizleri zorunludur. Analiz yapılmadan ürünlerin hasadına ve piyasaya arzına kesinlikle izin verilemez.
Gerekçe: Pestisit kaynaklı risklerin önlenmesinde en etkili yöntem, denetimin hasat öncesinde yapılmasıdır. Bu madde ile önleyici ve koruyucu denetim anlayışı esas alınmaktadır.
MADDE 3Üretimden Tüketime Zincir Denetimi
Üretimden Tüketime Zincir Denetimi
Pestisit denetimleri; tarla ve sera, hal ve toptancı, pazar yerleri, depolama alanları ile market ve perakende satış noktalarını kapsayacak şekilde yürütülür.
Gerekçe: Pestisitli ürünlerin yalnızca üretim aşamasında değil, dağıtım ve satış süreçlerinde de piyasaya sürülebildiği dikkate alınarak, denetimlerin tüm zinciri kapsaması amaçlanmaktadır.
MADDE 4Yüksek Riskli Pestisitlerin Yasaklanması
Yüksek Riskli Pestisitlerin Yasaklanması
Uluslararası kuruluşlarca yüksek riskli veya yasaklı kabul edilen pestisitler, en geç üç yıl içinde Türkiye?de tamamen yasaklanır.
Gerekçe: Uluslararası bilimsel veriler ışığında yüksek riskli pestisitlerin kullanımdan kaldırılması, halk sağlığının korunması açısından zorunludur. Kademeli yasaklama ile üreticinin uyum süreci gözetilmektedir.
MADDE 5Şeffaflık ve Kamuoyunun Bilgilendirilmesi
Şeffaflık ve Kamuoyunun Bilgilendirilmesi
Pestisit denetimlerine ilişkin sonuçlar, kalıntı oranları ve uygunsuzluk tespitleri Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından aylık olarak kesintisiz kamuoyuyla paylaşılır.
Gerekçe: Gıda güvenliği kamuoyunu doğrudan ilgilendiren bir konudur. Yurttaşın ne tükettiğini bilme hakkı gereği denetim sonuçlarının şeffaf biçimde paylaşılması amaçlanmaktadır.
MADDE 6Zehirsiz Üretime Teşvik
Zehirsiz Üretime Teşvik
Pestisit kullanımını azaltan, organik ve agroekolojik üretim yapan çiftçilere destek, prim ve teknik danışmanlık sağlanır.
Gerekçe: Zehirsiz üretime geçişin kalıcı olabilmesi için çiftçilerin desteklenmesi gerekmektedir. Bu madde ile teşvik edici bir politika benimsenmektedir.
MADDE 7İdari Yaptırımlar
İdari Yaptırımlar
Bu Kanun hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında gerekli hukuki düzenleme yapılmak suretiyle idari para cezası, ürün imhası, faaliyet durdurma ve tekrarında ruhsat iptali uygulanır.
Gerekçe: Kanunun etkin biçimde uygulanabilmesi için caydırıcı ve kademeli idari yaptırımlar düzenlenmiştir.
MADDE 8Yürürlük
Yürürlük
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Toplum sağlığını ilgilendiren bu düzenlemenin gecikmeksizin yürürlüğe girmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 9Yürütme
Yürütme
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Kanunun konusu itibarıyla yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanına verilmesi uygun görülmüştür.
Genel gerekçeyi oku (13 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Sağlık, Aile, Çalışma ve
Tali Komisyon Sosyal İşler
Tarım, Orman ve
Esas Komisyon Köyişleri
Tarih: 8-1-2026 O İEsas No:2/34397
Zehirsiz sofralar bir ideal değil, kamusal bir zorunluluktur. Türkiye'de tarımsal üretimde yoğun biçimde kullanılan pestisitler; insan sağlığı, çevre, toprak ve su varlıkları açısından ciddi riskler doğurmakta, aynı zamanda ülkemizin gıda güvenliğini ve tarımsal itibarını zedelemektedir. Mevcut uygulamalarda pestisit denetimleri büyük ölçüde hasat sonrası, sınırlı numune esasına dayalı ve şeffaflıktan uzak bir şekilde yürütülmektedir. Bu durum, pestisit kalıntısı taşıyan ürünlerin iç pazarda tüketiciye ulaşmasına engel olamamakta, ihracatta ise Türkiye'nin sürekli olarak kalıntı iadeleriyle karşılaşmasına neden olmaktadır.
Oysa etkili bir gıda güvenliği politikası, denetimi üretimin kaynağında, yani hasat öncesinde başlatmayı ve üretimden tüketime kadar tüm zinciri kapsayan bütüncül bir yaklaşımı zorunlu kılar. Pestisit meselesi, halk sağlığı, çevre hakkı ve gelecek kuşakların korunması meselesidir. Bu Kanun Teklifimiz ile;
• Pestisit denetimlerinin hasat öncesi aşamadan itibaren zorunlu hale getirilmesi,
• o Ürünlerin tarla, hal, pazar, depo ve market aşamalarında izlenebilirliğinin sağlanması,
• Yüksekriskli ve yasaklı pestisitlerin kademeli olarak tamamen ortadan kaldırılması,
• Denetim sonuçlarının kamuoyuyla düzenli ve şeffaf biçimde paylaşılması,
• Çiftçiyi cezalandıran değil, zehirsiz ve sürdürülebilir üretime yönlendiren teşvik mekanizmalarının kurulması amaçlanmaktadır.
Bu teklif, sağlıklı gıdaya erişimi bir ayrıcalık değil, devletin yurttaşına karşı asli sorumluluğu olarak gören bir anlayışın ürünüdür.
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR