5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

26/9/2004 tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs" başlıklı 288 inci maddesinin 1 inci fıkrasında "hakim" kelimesinden sonra gelmek üzere "avukat" kelimesi eklenmiş; "bilirkişi veya tanıkları etkilemek amacıyla" ibaresinden sonra gelmek üzere, "değerlendirme ve eleştiri sınırlarını aşacak ve adil yargılamayı etkileme sonucunu doğurmaya elverişli şekilde" ibaresi eklenmiş; alenen sözlü veya yazılı beyanda bulunan" ibaresinden sonra gelmek üzere "adil yargılamayı etkileyecek nitelikteki etkin kişiler" ibaresi eklenmiş; 1 inci fıkranın sonuna gelmek üzere "Hakkında gizlilik kararı bulunmayıp, dosya içeriği ve yürütülen işlemler artık kamuoyunca bilinir hale gelen soruşturma ve kovuşturmalar bu madde kapsamı dışındadır." cümlesi eklenerek; maddenin 2 inci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Gerekçe: Bir suça teşebbüsün cezalandırılabilmesi için, amaçlanan suça ilişkin eylemin sonuç doğurmaya elverişli vasıtalarla ve etkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Oysa ki, maddenin mevcut halinde, herhangi bir davayla ilgili görüş beyan eden veya olumlu/olumsuz eleştiride bulunan her kişi hakkında cezalandırma yoluna gidilebilmektedir. Buradan hareketle, düşünce ve ifade özgürlüğünü gerçekleştirmek amacıyla ve yargı kararlarının/işlemlerinin de değerlendirmeye ve eleştiriye tabi tutulabileceği görüşü ile belirtilen değişiklik teklifi hazırlanmıştır.Hazırlamış olduğumuz öneride yargılamanın kurucu unsuru olduğu halde madde metninde yer almayan "avukatlar" da metne eklenmiştir. Buna ek olarak, soruşturma veya kovuşturma aşamasında herkesin değerlendirme yapabilmesi ve eleştiri hakkı tanınmış olmakla birlikte, uluslararası sözleşmelerle de korunması gereken düşünce ve ifade özgürlüğünün tesisi amaçlanmıştır. Bu noktada önemle belirtmek gerekir ki, önerimizde kamuoyuna mal olmuş ve gerek toplum içinde gerekse de basın içerisinde sıkça tartışılan/tartışılması gereken ve sonuçlarıyla tüm toplumu etkileyebilecek nitelikteki davalar ve soruşturmalar istisna kapsamına alınmıştır. Zira anılan türden davaların veya soruşturmaların kamuoyuna mal olduktan sonra sadece beyanlarla etkilenebilecek durumda olmadığı aşikardır. Bu nedenledir ki, özellikle kamuoyu tarafından yakından takip edilen davalar ve soruşturmalar hakkında değerlendirme yapmak veya eleştiride bulunmak kamuoyunun en tabii haklarındandır. Önem arz eden değişikliklerden birisi de ikinci fıkrada yer alan teşebbüsün basın ve yayın yoluyla gerçekleştirilmesi halinde cezanın yarı oranında arttırılmasına ilişkin bölümdür. Önerimizde bu bölüm tamamen yürürlükten kaldırılmaktadır. Zira basın özgürlüğünün ülkemizde gerçek anlamda tesis edilmesi gerekliliği aşikardır. Kaldı ki, 21. Yüzyılda özellikle internet, sosyal medya gibi araçlarla iletişimin üst seviyeye çıktığı bir ortamda basın ve yayın organlarına bu yönde bir sansür veya engelleme gerçekleştirilmesi kabul edilemez bir durumdur.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer,

Gerekçe: Yürürlük Maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: Yürütme Maddesidir.