Cemevlerine İbadethane Statüsü Kazandırmak Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanunu'nun 2'nci maddesinin birinci fıkrasına "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" ibareleri eklenmiştir.

Gerekçe: 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında, yerleşimlerde tanımlanan "ibadethane" kavramına cemevlerinin de dâhil edilmesi amaçlanmaktadır. Bu değişiklik ile köy statüsündeki yerleşim alanlarında cemevlerinin hukuken ibadet mekânı sayılması sağlanmaktadır.

4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 16'ncı maddesinin yedinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 16. maddesi kapsamında "ibadethanelere yönelik güvenlik tedbirleri" düzenlenmiştir. Cemevlerinin de bu maddeye dâhil edilmesiyle ibadet yerleri arasında açıkça yer alması, güvenlik tedbirlerinin eşit şekilde uygulanmasını sağlamaktadır.

31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 31'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" ibareleri eklenmiştir.

Gerekçe: 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu'nda yer alan "ibadet yerleri" ibaresine cemevlerinin dâhil edilmesi, kırsal ve orman içi alanlarda cemevlerinin haklarının genişletilmesini amaçlamaktadır.

6831 sayılı 32'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" ibareleri eklenmiştir.

Gerekçe: Orman Kanunu'nda yer alan "ibadet yerleri" ibaresine cemevlerinin dâhil edilmesi, kırsal ve orman içi alanlarda cemevlerinin haklarının genişletilmesini amaçlamaktadır.

15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 23'üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'da "ibadet yerleri" için öngörülen koruma ve yeniden inşa hükümlerinin cemevleri için de geçerli olması sağlanmaktadır.

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89'uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 89. maddesinde, bağış ve yardımların vergiden düşülmesine olanak tanınmıştır. Cemevlerinin de bu hükümden yararlanmasıyla mali eşitlik sağlanmaktadır.

9/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (9) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 9/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinde ibadethaneler emlak vergisinden muaf tutulmuştur. Cemevlerinin de bu kapsama alınması, mülki yükümlülüklerde ayrımcılığın giderilmesini hedeflemektedir.

26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 36'ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "cami" ibaresinden sonra gelmek üzere "cemevi,", "kilise" ibaresinden sonra gelmek üzere "sinagog" ibaresi eklenmiştir.

Gerekçe: 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda ibadet yerleri için vergi muafiyetleri tanımlanmıştır. Cemevlerinin bu istisnalardan açıkça yararlanabilmesi amacıyla madde kapsamı genişletilmiştir.

2464 sayılı Kanun'un mükerrer 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki "ibadet yerleri" ibareleri "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2464 sayılı Kanun'un mükerrer 44. maddesindeki ibadet yeri tanımının genişletilmesiyle cemevleri de kapsama alınmaktadır.

2464 sayılı Kanunun 90'ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2464 sayılı Kanun'un 90. maddesinde ibadet yerleri için tanınan vergi muafiyetleri, cemevlerini de kapsayacak şekilde genişletilmektedir.

Aynı Kanun'un ek 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2464 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki istisnalar cemevleri için de geçerli kılınarak belediyeler nezdinde eşit uygulama sağlanmaktadır.

2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun 2'ncinin ikinci fıkrasının (c) maddesindeki "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nda "ibadethane" ibaresi genişletilerek cemevleri de dâhil edilmiştir. Böylece TOKİ ve benze rojelerde planlanan ibadet alanlarında cemevlerine de yer verilebilecektir. e N

2/3/1984 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8'inci maddesinin (b)bendinin yedinci ve sekizinci paragraflarındaki "ibadethane" ibareleri, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" olarak değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2/3/1984 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nda ihfadgt erlerin& ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almadıniğ EY şe ilde düzenlenmiştir. b

3194 sayılı Kanunu'nun 13'üncü maddesinin altıncı fıkrasındaki "ibadet yeri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

3194 sayılı Kanunu'nun 18'inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

3194 sayılı Kanunu'nun 27'nci maddesinin sekizinci fıkrasındaki "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

3194 sayılı Kanunu'nun 44'ücü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

3194 sayılı Kanunu'nun ek 2'nci maddesinin birinci fıkrasındaki "ibadet" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet" şeklinde, ikinci fıkrasındaki "ibadethane" ibaresi 'cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane", üçüncü fıkrasındaki "ibadet yeri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7'nci maddesinde geçen "mabetler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinageg, havra ve benzeri ibadethaneler" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında belediyelere ibadet yerlerine hizmet götürme görevi verilmiştir. Cemevlerinin de bu kapsama alınmasıyla belediye hizmetlerinden eşit yararlanması sağlanmaktadır.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 153'üncü maddesinin birinci fıkrasındaki "İbadethanelere" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelere" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Cemevlerinin de bu kapsamda korunmasıyla eşit ceza koruması sağlanmaktadır.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 153 birinci fıkrasındaki "İbadethanelere" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelere" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: Türk Ceza Kanunu'nda ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Cemevlerinin de bu kapsamda korunmasıyla eşit ceza koruması sağlanmaktadır.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 188'inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendindeki "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir. a MM. açi

Gerekçe: Türk Ceza Kanunu'nda ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Cemevlerinin de bu kapsamda korunmasıyla eşit ceza koruması sağlanmaktadır.

26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunuyün 1 Sikinği onuncu fıkrasındaki "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi l ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: Türk Ceza Kanunu'nda ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Cemevlerinin de bu kapsamda korunmasıyla eşit ceza koruması sağlanmaktadır.

1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunu'nun 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) bendindeki "ibadet" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet" şekilde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 2/3/1984 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediyelere ibadethanelere destek sağlama görevi verilmiştir. Cemevlerinin de bu desteklerden yararlanabilmesi için ibadet yeri tanımı genişletilmiştir.

3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73'ncü maddesinin 16'ncı fıkrasındaki geçen "ibadethane" ibareleri "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunu'nda "ibadet yerleri" ibaresi genişletilerek cemevleri de dâhil edilmiştir.

13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10'uncu maddesinin (ç) bendindeki "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethaneler" şeklinde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan vergi istisnaları ibadethanelere yöneliktir. Cemevlerinin de bu istisnalardan yararlanabilmesi sağlanmıştır.

16/2/2011 tarihli ve 6113 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Bir Kısım Borç ve Alacaklarının Düzenlenmesine Dair Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendindeki "ibadethanelerin" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelerin" şekilde değiştirilmiştir.

Gerekçe: 16/2/2011 tarihli ve 6113 sayılı Kanun'un 2. maddesinde kamu yayıncılığında ibadethanelere ilişkin içeriklerin düzenlenmesi öngörülmüştür. Cemevlerinin bu kapsama alınması, görünürlük ve kamusal tanıpr önemlidir.

6446 sayılı Kanunu'nun ek 6'ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun geçici 6'ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki "İbadethanelere" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelere" şeklinde değiştirilmiştir.

GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce ibadethane olarak kullanıldığı belirlenen ancak işlevi değiştirilmiş, müze, kültür merkezi, okul vb. yapılara dönüştürülmüş cemevleri Alevi-Bektaşi kurumlarına tahsis edilerek yeniden ibadete açılır. Uygulamaya ilişkin esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.