Eşit Değerde İşe Eşit Ücret ve Ücret Adaleti Denetim Kurumu Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; cinsiyete dayalı ücret eşitsizliğini ve ücret adaletsizliğinin yapısal nedenlerini ortadan kaldırmak; eşit değerde işe eşit ücret ilkesini hayata geçirmek; mesleki ayrımcılığı önlemek, ücretsiz bakım yükünün çalışma hayatına etkilerini azaltmaya yönelik politika uyumunu sağlamak üzere idari ve mali özerkliğe sahip bağımsız bir Kurum kurulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler tarafından istihdam edilen tüm çalışanları kapsar.

Bu Kanunda geçen;

a) Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileri ve gerçek kişiler tarafından istihdam edilen tüm çalışanları kapsar.

b) Ücret eşitsizliği: Cinsiyet temelinde ortaya çıkan doğrudan veya dolaylı ücret farklılıklarını,

c) Kurum: Eşit Değerde İşe Eşit Ücret ve Ücret Adaleti Denetim Kurumunu,

g) Yatay ayrımcılık: Kadın ve erkeklerin farklı sektör ve mesleklerde yoğunlaşması sonucu oluşan eşitsizlikleri,

d) Dikey ayrımcılık: Karar ve yönetim kademelerinde cinsiyet temelli temsil eşitsizliğini,

e) Eşdeğer iş değerleme sistemi: İşlerin nitelik, sorumluluk, beceri ve çalışma koşullarına göre karşılaştırmalı analizini, ifade eder.

(1) Eşit Değerde İşe Eşit Ücret Kurumu, kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip, merkezi Ankara'da bulunan bağımsız bir düzenleyici ve denetleyici kurumdur. Kurum, görevlerini yerine getirirken hiçbir makam, merci veya kişinin talimatı altında değildir.

(2) Kurum; Başkan ve iki Başkan Yardımcısından oluşur. Başkan, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından nitelikli çoğunlukla seçilir ve beş yıl süreyle görev yapar. Kurum personeli uzmanlık esasına göre istihdam edilir. Denetim görevini yürüten uzmanlar kamu denetim yetkisine sahiptir.

(3) Kurumun bütçesi merkezi yönetim bütçesinden ayrılan pay, idari para cezaları gelirleri ve diğer yasal gelirlerden oluşur.

Kurum bütçesi bağımsızdır.

Kurumun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Eşit değerde işe eşit ücret ilkesinin uygulanmasını sağlamak ve denetlemek.

b) Sektörler arası ücret karşılaştırması yapmak ve kadın yoğun sektörlerdeki ücret düzeylerini analiz etmek.

c) İşyerlerinde terfi, işe alım ve ücret belirleme süreçlerinde cinsiyet temelli ayrımcılığı incelemek.

d) 100 ve 111 sayılı sözleşmeler doğrultusunda Uluslararası Çalışma Örgütü standartlarına uygun iş değerleme kriterleri belirlemek.

e) Büyük ölçekli işletmelerde yönetim ve karar kademelerinde cinsiyet dağılımını izlemek ve raporlamak.

f) Asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde ücret eşitsizliğini denetlemek.

g) Göçmen işçilerin eşit ücret hakkının uygulanmasını özel olarak izlemek.

h) Ücretsiz bakım yükünün ücret eşitsizliği üzerindeki etkisine dair ulusal rapor hazırlamak ve politika önerisi geliştirmek. i) İşverenlerden cinsiyete göre ayrıştırılmış ücret verisi talep etmek. J) Resen veya başvuru üzerine inceleme ve denetim yapmak.

k) Ücret eşitsizliği tespit edilmesi halinde idari para cezası uygulamak ve geriye dönük ücret farkının ödenmesini zorunlu kılmak.

1. Kamu ihalelerine katılımda ücret eşitliği şartı aranmasına ilişkin uygunluk belgesi düzenlemek.

m) Politika önerileri geliştirmek ve yıllık kamu raporu yayımlamak. Zorunlu Ücret Bildirimi

Yirmi ve üzeri çalışanı bulunan işyerleri, her yıl cinsiyete göre ayrıştırılmış ücret verilerini, terfi oranlarını, yönetim kademelerindeki cinsiyet dağılımını, tam zamanlı-yarı zamanlı çalışma dağılımını Kuruma bildirmek zorundadır.

Bu yükümlülüğe uymayan işverenlere idari para cezası uygulanır.

Kurum, gerekli gördüğü hallerde işyerlerinde yerinde inceleme yapabilir. Kamu kurumları dahil tüm işverenler denetim sürecinde bilgi-belge sunmakla ve varsa Kurum düzeltici tavsiye-yaptırım kararlarına uymakla yükümlüdür.

Aynı işyerinde aynı veya eşdeğer işi yapan asıl işveren ve alt işveren işçileri arasında ücret farklılığı bulunamaz. Asıl işveren, alt işveren işçilerinin ücret eşitsizliğinden müteselsilen sorumludur.

Göçmen Işçilerin Korunması MADDE &- Tüm göçmen işçiler eşit değerde işe eşit ücret hakkından yararlanır. Göçmen işçiler için anonim başvuru ve hızlandırılmış inceleme mekanizması kurulur. Yaptırımlar

MADDE 9- (1) Ücret eşitsizliği tespit edilmesi halinde;

a) Geriye dönük ücret farkının faiziyle birlikte ödenmesine,

b) İdari para cezasına,

c) Tekrarı halinde kamu ihalelerinden geçici men yaptırımına karar verilir. (2) Sistematik terfi ayrımcılığı, kadın yoğun pozisyonların kasıtlı olarak düşük ücretlendirilmesi, taşeron işçilerin eşdeğer işe rağmen düşük ücretlendirilmesi, göçmen işçilere düşük ücret uygulanması gibi ağır ihlallerde idari para cezaları iki kat uygulanır ve kamu ihalelerinden süresiz men kararı verilir.

MADDE 10- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 11- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.