Cemevlerine İbadethane Statüsü Kazandırmak Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 32 madde
Kaynak göster
2/3628 esas numaralı kanun teklifi 7 Nisan 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Cem Avşar (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Cem Avşar (CHP, Tekirdağ). “Cemevlerine İbadethane Statüsü Kazandırmak Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3628, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3628-cemevlerine-ibadethane-statusu-kazandirmak-amaciyla-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/804b1f1d-c5af-4979-8472-019d66df7805
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleİçişleri Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 32 madde
MADDE 118/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına "Cami," ibaresinden sonra…
18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasına "Cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında, yerleşimlerde tanımlanan "ibadethane" kavramına cemevlerinin de dâhil edilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 24/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 16 ncı maddesinin yedinci fıkrasının (d)…
4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 16 ncı maddesinin yedinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "ibadethanelere" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri İbadet yerlerine" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 16. maddesi kapsamında "ibadethanelere yönelik güvenlik tedbirleri" düzenlenmiştir. Cemevlerinin güvenlik tedbirlerinden eşit şekilde yararlanılması amaçlanmıştır.
MADDE 38/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci…
8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 8/6/1942 tarihli ve 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisar Kanununun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının kapsamı genişletilmiştir.
MADDE 431/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 31 nci maddesinin birinci fıkrasına "cami," ibaresinden…
31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 31 nci maddesinin birinci fıkrasına "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Bu değişiklikle cemevlerinin, kırsal ve orman içi alanlarda haklarının genişletilmesini amaçlamaktadır.
MADDE 56831 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasına "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit…
6831 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasına "cami," ibaresinden sonra gelmek üzere "mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Orman Kanunu'nda yer alan "ibadet yerleri" ibaresine cemevlerinin dâhil edilmesi, kırsal ve orman içi alanlarda cemevlerinin haklarının genişletilmesini amaçlamaktadır.
MADDE 615/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak…
15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 23 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'da "ibadet yerleri" için öngörülen koruma ve yeniden inşa hükümlerinin cemevleri için de geçerli olması sağlanmaktadır.
MADDE 731/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı…
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesiyle cemevlerinin de bu hükümden yararlanarak mali eşitlik sağlanması ve bağış ve yardımların vergiden düşülmesine olanak tanınmıştır. MADDE 8$- Cemevlerinin bu kanun kapsamına alınarak mülki yükümlülüklerde ayrımcılığın giderilmesini hedeflemektedir.
MADDE 829/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (g) bendinde…
29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (g) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 926/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2)…
26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine "cami" ibaresinden sonra gelmek üzere "cemevi," ibaresi, "kilise" ibaresinden sonra gelmek üzere ", sinagog" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nda ibadet yerleri için vergi muafiyetleri tanımlanmıştır. Cemevlerinin bu istisnalardan açıkça yararlanabilmesi amacıyla madde kapsamı genişletilmiştir.
MADDE 102464 sayılı Kanunun mükerrer 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami…
2464 sayılı Kanunun mükerrer 44 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2464 sayılı Kanun'un mükerrer 44. maddesindeki ibadet yeri tanımının genişletilmesiyle cemevleri de kapsama alınmaktadır.
MADDE 112464 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit…
2464 sayılı Kanunun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesi kapsamına cemevlerini alarak ibadet yerleri için tanınan vergi muafiyetlerinden yararlanması sağlanmıştır.
MADDE 122464 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi…
2464 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2464 sayılı Kanun'un ek 2. maddesindeki istisnalar cemevleri için de geçerli kılınarak belediyeler nezdinde eşit hizmet sağlanmaktadır.
MADDE 1324/2/1984 tarihli ve 2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kal Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve…
24/2/1984 tarihli ve 2982 sayılı Konut İnşaatında ve Kal Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Mua Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Seyp N >
Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun değişikliği ile Konut İnşaatında ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde Yapılacak Yatırımlarda Vergi, Resim ve Harç İstisna ve Muaflıklardan yararlanan ibadethanelerin kapsamına cemevlerinin de alınması sağlanmaktadır.
MADDE 142/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) maddesinde yer…
2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) maddesinde yer alan "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun değişikliği ile TOKİ ve diğer projelerde planlanan ibadet alanlarında cemevlerine de yer verilebilecektir.
MADDE 153/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesinin birinci fikrasının (b) bendinin yedinci ve…
3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesinin birinci fikrasının (b) bendinin yedinci ve sekizinci paragraflarında yer alan "ibadethane" ibareleri, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2/3/1984 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nda ibadet yerlerine ayrılacak alanlara ilişkin hükümler, cemevlerinin planlarda yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
MADDE 163194 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit…
3194 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında yer alan "ibadet yerleri" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesinde yapılacak değişiklikle ibadet yerlerine ayrı planlarında cemevlerinin yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. 9 Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
MADDE 173194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit…
3194 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesinde yapılacak değişiklikle ibadet yerlerine ayrılacak alan planlarında cemevlerinin yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
MADDE 183194 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit…
3194 sayılı Kanunun 27 nci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesinde yapılacak değişiklikle ibadet yerlerine ayrılacak alan planlarında cemevlerinin yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
MADDE 193194 sayılı Kanunun 44 ücü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan "ibadet yeri" ibaresi…
3194 sayılı Kanunun 44 ücü maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan "ibadet yeri" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesinde yapılacak değişiklikle ibadet yerlerine ayrılacak alan planlarında cemevlerinin yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
MADDE 203194 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadet" ibaresi, "cami, mescit, cemevi…
3194 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ibadet" ibaresi, "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet" şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde ve üçüncü fıkrasında yer alan "İbadet yeri" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet yerleri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesinde yapılacak değişiklikle ibadet yerlerine ayrılacak alan planlarında cemevlerinin yer almasını sağlayacak şekilde düzenlenmiştir.
MADDE 2110/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (0)…
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (0) bendinde ve üçüncü fıkrasının (d) bendinde yer alan "mabetler" ibareleri "cami, mescit, cemevi, kilise, sinageg, havra ve benzeri ibadethaneler" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında belediyelere ibadet yerlerine hizmet götürme görevi verilmiştir. Cemevlerinin de belediye hizmetlerinden eşit yararlanması sağlanmaktadır.
MADDE 2226/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 153 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan…
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 153 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "İbadethanelere" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelere" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine ilişkin hükümler bulunmaktadır. Cemevlerinin de bu kapsamda korunmasıyla eşit ceza koruması sağlanmaktadır.
MADDE 235237 sayılı Kanunun 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan "ibadethane" ibaresi "cami…
5237 sayılı Kanunun 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesiyle ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme fiillerine karşı korunma kapsamına cemevlerinin de alınması amaçlanmaktadır.
MADDE 245237 sayılı Kanunun 191 nci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi…
5237 sayılı Kanunun 191 nci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "ibadethane" ibaresi "cami, mescit, cemevi kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesiyle ibadethanelere yönelik saldırı, hakaret ve engelleme füllerine karşı korunma kapsamına cemevlerinin de alınması amaçlanmaktadır.
MADDE 251/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) bendinde…
1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) bendinde yer alan "ibadet" ibaresi "cami, mesçi l kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadet" şekilde değiştirilmiştir. e b
Gerekçe: 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunu'nda "ibadet yerleri" ibaresi genişletilerek cemevleri de dâhil edilmiştir.
MADDE 26Eer TBMM ZN a Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA i &W
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 73 ncü maddesinin onaltıncı fıkrasında yer alan "ibadethane" ibareleri "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethane" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2/3/1984 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediyelere ibadethanelere destek sağlama görevi verilmiştir. Cemevlerinin de bu desteklerden yararlanabilmesi için ibadet yeri tanımı genişletilmiştir.
MADDE 2713/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç)…
13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan "ibadethaneler" ibaresi "cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethaneler" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kanun maddesiyle Cemevlerinin de Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan vergi istisnalarından yararlanabilmesi sağlanmıştır.
MADDE 2816/2/2011 tarihli ve 6113 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Bir Kısım Borç ve Alacaklarının…
16/2/2011 tarihli ve 6113 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Bir Kısım Borç ve Alacaklarının Düzenlenmesine Dair Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan "İbadethanelerin" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelerin" şekilde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 16/2/2011 tarihli ve 6113 sayılı Kanun'un 2. maddesinde kamu yayıncılığında ibadethanelere ilişkin içeriklerin düzenlenmesi öngörülmüştür. Cemevlerinin bu kapsama alınması, görünürlük ve kamusal tanınma açısından önemlidir.
MADDE 2914/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 6 ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 6 ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun ek 6'nci maddesi yürürlükten kaldırılması amaçlanmıştır.
MADDE 306446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü fikrasında yer alan "İbadethanelere" ibaresi "Cami…
6446 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü fikrasında yer alan "İbadethanelere" ibaresi "Cami, mescit, cemevi, kilise, sinagog, havra ve benzeri ibadethanelere" şeklinde değiştirilmiştir.
GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanunun yayımı tarihinden önce ibadethane olarak kullanıldığı belirlenen ancak işlevi değiştirilmiş ve müze, kültür merkezi, okul ve benzeri yapılara dönüştürülmüş olan cemevleri Alevi-Bektaşi kurumlarına tahsis edilerek yeniden ibadete açılır. Uygulamaya ilişkin esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Gerekçe: 6446 sayılı Kanun'un geçici 6'ncı maddesinin üçüncü fikrası kapsamına cemevleri de eklenmiştir. GEÇİCİ MADDE 1- İşlevi değiştirilmiş cemevlerinin yeniden ibadete açılması amaçlanmıştır.
MADDE 31Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 32Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
K.E 1. M. Xx NG HAL, 2 çuP)z Yur aşti Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Gerekçe: Yürütme maddesidir. Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Genel gerekçeyi oku (6 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Anayasası'nın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez hükümlerinden olan 2. maddesi devleti laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlamıştır. 10. maddesi Kanun önünde eşitlik başlığıyla "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.", şeklindedir. 24. maddesi ise; "Herkes, vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir." hükmü ile din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almıştır.
Bu çerçevede toplumsal uzlaşma ve çoğulcu demokrasinin gereği olarak, Türkiye'nin önemli bir bölümünü oluşturan Alevi toplumunun inanç özgürlüğü ve eşit yurttaşlık taleplerinin karşılanması ertelenemez Anayasal bir haktır. Bununla birlikte (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) cemevlerinin ibadethane niteliğini tanıyan kararları, devletin tüm inanç topluluklarına eşit yaklaşma yükümlülüğünü açık bir biçimde ortaya koymaktadır. Alevilerin yıllardır dile getirdiği barışçıl, demokratik ve eşitlikçi talepler, toplumsal barışın güçlendirilmesi ve kamusal hizmetlerde ayrımcılığın sona erdirilmesi için somut adımlar atılmasını zorunlu kılmaktadır.
Öte yandan Alevi-Bektaşi inancı, tarihsel ve toplumsal varlığıyla bu ülkenin asli inanç topluluklarından biridir. Cemevleri ise Alevi yurttaşların ibadetlerini yerine getirdikleri temel mekânlardır. Buna rağmen cemevlerinin ibadethane statüsünün yasal olarak tanınmaması, eşit yurttaşlık ilkesine ve İaikliğe açıkça aykırıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay kararları cemevlerinin ibadethane olduğunu açık biçimde ortaya koymuştur. Bu çerçevede Alevilerin Türkiye?de yaşayan diğer inanç gruplarına tanınan haklar ve verilen desteklerden yararlanması, ayrımcılığa maruz kalmamaları ve toplumsal uzlaşmanın gereği olarak Anayasa'nın eşitlik ilkesi yönünden cemevlerinin "ibadethane" olarak tanınması temel bir haktır.
Türkiye'nin hemen hemen her yerinde hizmet veren yüzlerce cemevi kanun önünde resmi ibadethane olarak tanımlanmadığından imar sorunları ve temel giderler bakımından birçok sıkıntı yaşamakta ve gerekli desteği alamamaktadır. Bu bakımdan meri mevzuatta "İbadet yeri" ifadesine tanım anlamında açıklık getirilmeli, hangi yerlerin "ibadet yeri" olduğu isimlendirilerek düzenlenmelidir. Bu düzenleme diğer kanunlarda geçen tüm "ibadet yeri" tanımlarına teşmil edilmelidir. Böylece Anayasal bir sorumluluk olan devletin tüm inançlara ve mezheplere eşit mesafede yaklaşması sağlanacaktır.
Bu kanun değişikliği teklifi ile, yargı kararlarıyla oluşan hukuki zemini yasal güvenceye kavuşturmayı ve ayrımcılığı ortadan kaldırmayı amaçlamaktayız. Böylece, cemevlerine ibadethane statüsü tanıyarak hem uluslararası insan hakları hukukunun gerekliliklerini yerine getirmeyi hem de Türkiye'de toplumsal uzlaşmayı, eşitliği ve inanç özgürlüğünü güçlendirmeyi hedeflemekteyiz.
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR