Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 8 madde
Kaynak göster
2/369 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/369, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-369-gecmiste-yasanan-aci-ve-travmalari-hatirlatan-isimleri-tasiyan-yerlerin-belirlenmesi-ve-bu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c47f2b47-65f2-4fd0-9cfa-0188d9165acd
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAnayasa Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 8 madde
MADDE 1Amaç
(1) Bu Kanunun amacı, ülkemizde geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve benzeri alanların, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işletme, tesis, bina ve benzeri tüm yapıların ve kışlaların tespit edilmesi ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisinde bir Tespit Komisyonu kurulması ve bu Komisyonun görev, yetki ve çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesidir.
MADDE 2Komisyonun oluşumu
(1) Komisyonun üye sayısı on ikidir. Siyasi parti grupları tarafından bu Kanunun yayımını takip eden on beş gün içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Komisyon üyeliği için üçer aday bildirilir. Komisyon üyelerinin seçimi, siyasi parti grupları tarafından önerilen adayların Genel Kurulca işaret oyu ile onaylanması ile tamamlanır.
(2) Komisyon, bu Kanunun yayımını takip eden bir ay içerisinde oluşturulur.
(3) Komisyon Başkanı, komisyon üyeleri tarafından oyçokluğu esasına göre seçilir.
MADDE 3Komisyonun görev ve yetkileri
(1) Komisyon, ülkemizde geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan; meydan, bulvar, cadde, yol, sokak, park ve benzeri alanları, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işletme, tesis, bina ve benzeri tüm yapıları ve kışlaları tespit etmek ve bu isimlerin değiştirilmesi amacıyla önerilerde bulunmak üzere inceleme ve araştırmalar yapar.
(2) Komisyon, göreviyle ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden bilgi isteyebilir ve belge alabilir. Komisyon, gerekli gördüğü hâllerde ilgili kişi ve uzmanların bilgisine başvurabilir.
(3) Komisyonun görev süresi bir yıldır.
MADDE 4Komisyonun çalışma usul ve esasları
(1) Komisyonun toplantı yeter sayısı üye tam sayisıdır. Komisyon, kararlarını üye tam sayısının dörtte üçü ile verir. Oylamalarda çekimser oy kullanılamaz.
(2) Komisyon gündemi Başkan tarafından belirlenir.
(3) Komisyon, geçmişte yaşanan acı ve travmaları hatırlatan isimleri taşıyan yerlerin tespitine yönelik inceleme ve araştırmaları resen yapabileceği gibi, başvuru üzerine de yapabilir.
(4) Komisyon, görevi ile ilgili olarak hazırladığı, tespit ve önerilerini içeren raporu Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar.
(0) Komisyonun raporu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca ad belirlemeye ve değiştirmeye yetkili kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilir. Bu kuruluşlar raporun gereğini yerine getirmekte bir takdir hakkına sahip değildirler.
MADDE 5Başvuru
(1) Komisyona başvurular, 1/11/1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunda belirlenen esaslara göre, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de ikamet eden yabancı gerçek kişiler tarafından yapılabilir.
(2) Komisyon tarafından başvuru sahiplerine inceleme ve araştırma sonuçları hakkında bilgi verilir.
MADDE 6Uygulanacak İçtüzük
(1) Bu Kanunda açıklık olmayan hâllerde Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uygulanır.
MADDE 7Yürürlük
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8Yürütme
(1) Bu Kanun hükümlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve Bakanlar Kurulu yürütür. i
Genel gerekçeyi oku (51 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
27. Dönemde vermiş olduğum;
2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40. 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/İ11, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/140, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158. 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, "2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.
Tali Komisyon
İçişleri Komisyonu
Esas Komisyon
Anayasa Komisyonu
Tarih: 19 Haziran 2023
Esas No: 2/369
OT erin 2073
26. Dönemde vermiş olduğum;
2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,
2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.
2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,
2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.
Tah
İçişleri Komisyonlar
Anayasa
Tanlr01 10.27018 Esas No:147
K 02 bmv 2018
İ gep 22: Sa Ş6$i ge mir İğ
CHP: pe
25. Döneme ait 8112, 8113, 8114, 8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8634, 8632, 8634, 8635, 8636,
8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10920, 10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21773,21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi y hiğiyorum. pil
Saygılarımla.
Tali uteri
Komisyon
Esas > R "!
Komisyon VA. ÇK v8 v li Tarih: Tb İf E. No:
Bap | (lK | s Ss 2
Numara; i
TBMM | ep OE Ne: 5376 j
GUMUMURİYET HALK PARTİSİ ii yanlığı
GrupBâ$ Ağ ASİ Tarihi PT emmi 2015...
Girip Sayı İN A ararsan
24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1352 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.
Saygılarımla arz ederim.
ÇT Tram ğ
No : PAY
Grup Başkanlığı
CAP) ae
Geçmişte Yaşanan Acı ve Travmaları Hatırlatan İsimleri Taşıyan Yerlerin Belirlenmesi ve Bu İsimlerin Kaldırılmasına İlişkin Tespit Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Teklifim ve gerekçesi ektedir.
— İciş Yer?
Tali Kemisyon
Esas kanla İlrmas a " Terin TT 70 E, io; iğ ll .Uzm. 7 Yrd, İva 7 1 3 ram YSA A
Ürt 72
Hesabı verilmemiş her ihlal, yası tutulmamış her kayıp toplumsal hafızada bir yara olarak durur. Bu yaraların üstüne sünger çekmek, söz konusu yaranın iyileşmesini değil, giderek toplumsal yapıyı kemirmesini ve hatta kangrenleşmesini beraberinde getirir. Ne yazık ki Türkiye'de pek toplumsal travma, hiçbir iyileştirme girişimi olmadan olduğu yerde bırakılmakta ve bu travmaların daha da derinleşmesine sebebiyet verecek uygulamalar ortaya konmaktadır. Bunun en tipik örneklerinden biri de söz konusu travmaların faili olanlarının isimlerinin çeşitli kurumlara veya yerlere verilerek "ölümsüzleştirilmesi" uygulamasıdır. Kuşkusuz bu uygulamalar, uygar ve demokratik hiçbir ülkede rastlanmayacak kadar gayri insanidir. Örneğin on binlerce yurttaşın hayatını altüst eden, pek çok yurttaşın canına, özgürlüğüne, hayat düzenine mal olan 12 Eylül askeri darbesinin bazı faillerinin isimleri halen sokaklarda, caddelerde, okullarda, parklarda veya muhtelif yerlerde varlığını sürdürmekte, bu da 12 Eylül'den mağdur olan, bu uygulamanın yarattığı travmadan etkilenen yurttaşların acılarını taze tutmaktan öte hiçbir işlev görmemektedir.
Hukuku, kanunları, siyaseti ve hayatın genel akışını kendi kişisel veya ideolojik hırsları dolayısıyla altüst eden söz konusu kişiler, ne yazık ki yine kendilerinin temelini attığı hukuk düzeni içinde yargılanamamış ve bu kalkan sayesinde hesap vermekten kurtulmayı başarmışlardır. Ancak hesaplaşma sadece hukuki yollardan gerçekleşmek durumunda değildir. Söz konusu kişilerin isimlerinin, en azından acıları tazelemesine mani olacak şekilde hayatın her alanından silinmesi bile önemli bir adım olarak görülmektedir.
Bu doğrultuda CHP 12 Haziran 2011 seçimleri öncesinde hazırladığı seçim bildirgesinde ve Güneydoğu broşüründe bu konu ile tespitlere yer vererek demokratikleşme bakımından bu yönde bir çalışmanın gerekli olduğunu savunmuştur.
Demokratik ülkelerde, ismi ihlallerle anılanlar olsa olsa işledikleri suçlar dolayısıyla hatırlatılır. Türkiye'deki uygulama ise bunun tam tersidir. Toplum nazarında mahkum edilmiş pek çok ad parklarda, bulvarlarda, apartmanlarda, tesislerde, işletmelerde veya askeri kışlalarda "yaşatılmaya" devam edilmektedir. Bu uygulama, kuşkusuz müstakbel suçlular açısından teşvik edici, travmaya uğramış kesimler açısından da geleceğe dair şüphe uyandırıcı hisler yaratmaktadır.
Bu bakımdan, yakın veya uzak geçmişte, acı ve travmalara sebebiyet vermiş olanların resmi veya sivil, hayatın her alanında silinmesi için bir tespit komisyonunun kurulmasını gerekli görmekteyiz.
GEÇMİŞTE YAŞANAN ACI VE TRAVMALARI HATIRLATAN İSİMLERİ TAŞIYAN YERLERİN BELİRLENMESİ VE BU İSİMLERİN KALDIRILMASINA İLİŞKİN TESPİT KOMİSYONU KURULMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR